{"id":244943,"date":"2026-06-10T10:10:31","date_gmt":"2026-06-10T06:10:31","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=244943","title":{"rendered":"Niy\u0259 g\u00f6y\u0259rm\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259 mavi, sonra ya\u015f\u0131l, sonra sar\u0131 olur?"},"content":{"rendered":"<p><strong>G&ouml;y\u0259rm\u0259nin r\u0259nginin d\u0259yi\u015fdiyini g&ouml;rm&uuml;s&uuml;n&uuml;zm&uuml;? \u018fvv\u0259lc\u0259 mavi olur, sonra ya\u015f\u0131l olur, sonra sar\u0131ya &ccedil;evrilir v\u0259 yox olur. Bu, mavi damarlar v\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 qan q\u0259d\u0259r q\u0259rib\u0259dir.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, b\u0259zi insanlar z\u0259rb\u0259d\u0259n sonra d\u0259rinin t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259r \u015f\u0259klind\u0259 sa\u011fald\u0131\u011f\u0131n\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;rl\u0259r, amma \u0259slind\u0259 b\u0259d\u0259n sad\u0259c\u0259 d\u0259rinin alt\u0131na s\u0131zan qan\u0131 m&uuml;xt\u0259lif kimy\u0259vi elementl\u0259r\u0259 par&ccedil;alay\u0131r. Kapilyarlar partlay\u0131r, qan toxumadan s\u0131z\u0131r v\u0259 h&uuml;ceyr\u0259l\u0259r hemoglobind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n g\u0259lir. Bu m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259r birinin &ouml;z&uuml;n\u0259m\u0259xsus r\u0259ngi var.<\/p>\n<p>Niy\u0259 g&ouml;y\u0259rm\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131, sonra mavi olur?<br \/>\nG&ouml;y\u0259rm\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 v\u0259 ya b\u0259n&ouml;v\u015f\u0259yi olur, &ccedil;&uuml;nki d\u0259ri alt\u0131nda h\u0259l\u0259 d\u0259 &ccedil;oxlu t\u0259z\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 qan h&uuml;ceyr\u0259l\u0259ri (eritrositl\u0259r) var. Onlar\u0131n \u0259sas piqmenti oksigen da\u015f\u0131yan v\u0259 qana q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ng ver\u0259n bir protein olan hemoglobindir. Lakin d\u0259ri alt\u0131nda qan parlaq q\u0131rm\u0131z\u0131 g&ouml;lm\u0259&ccedil;\u0259 kimi g&ouml;r&uuml;nm&uuml;r: r\u0259ng d\u0259rinin &ouml;z&uuml;, qanaxman\u0131n d\u0259rinliyi, i\u015f\u0131qland\u0131rma v\u0259 hemoglobind\u0259ki oksigen miqdar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259hrif olunur. Sonra g&ouml;y\u0259rm\u0259 tez-tez mavi, b\u0259n&ouml;v\u015f\u0259yi v\u0259 ya dem\u0259k olar ki, qara olur. Bu, qan\u0131n s&ouml;z&uuml;n \u0259sl m\u0259nas\u0131nda mavi r\u0259ng\u0259 &ccedil;evrilm\u0259si dem\u0259k deyil. \u0130ki \u015fey i\u015fl\u0259yir: hemoglobin oksigen itirir v\u0259 i\u015f\u0131q d\u0259rid\u0259n ke&ccedil;ir v\u0259 qan\u0131n daha d\u0259rin t\u0259b\u0259q\u0259sind\u0259n s\u0259thd\u0259n f\u0259rqli \u015f\u0259kild\u0259 \u0259ks olunur. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 g&ouml;z t&uuml;nd mavi, b\u0259n&ouml;v\u015f\u0259yi v\u0259 ya q\u0259hv\u0259yi r\u0259ng g&ouml;r&uuml;r.<\/p>\n<p>Niy\u0259 g&ouml;y\u0259rm\u0259 ya\u015f\u0131lla\u015f\u0131r?<br \/>\nG&ouml;y\u0259rm\u0259 biliverdin adl\u0131 madd\u0259 s\u0259b\u0259bind\u0259n ya\u015f\u0131lla\u015f\u0131r. B\u0259d\u0259n hemoglobini par&ccedil;alad\u0131qda, \u0259vv\u0259lc\u0259 d\u0259mir ehtiva ed\u0259n molekulun piqment hiss\u0259si olan hem\u0259 &ccedil;at\u0131r. Hem x&uuml;susi bir ferment t\u0259r\u0259find\u0259n par&ccedil;alan\u0131r v\u0259 m\u0259hsullar aras\u0131nda ya\u015f\u0131l piqment olan biliverdin d\u0259 var.<\/p>\n<p>Niy\u0259 k&ouml;hn\u0259 g&ouml;y\u0259rm\u0259 sar\u0131la\u015f\u0131r?<br \/>\nG&ouml;y\u0259rm\u0259 bilirubin adl\u0131 bir madd\u0259 s\u0259b\u0259bind\u0259n sar\u0131la\u015f\u0131r. Biliverdin biliverdin reduktaza fermenti t\u0259r\u0259find\u0259n bilirubin\u0259 &ccedil;evrilir v\u0259 bilirubinin sar\u0131-nar\u0131nc\u0131 r\u0259ngi var. Buna g&ouml;r\u0259 k&ouml;hn\u0259 g&ouml;y\u0259rm\u0259 sar\u0131, sar\u0131-q\u0259hv\u0259yi v\u0259 ya &ccedil;irkli q\u0131z\u0131l\u0131 g&ouml;r&uuml;n&uuml;r. Bu, &ouml;d&uuml;n v\u0259 sar\u0131l\u0131\u011f\u0131n sar\u0131 r\u0259ngi il\u0259 \u0259laq\u0259li eyni piqmentdir. Lakin, g&ouml;y\u0259rm\u0259 hal\u0131nda, o, toxumada lokalla\u015f\u0131r v\u0259 &ouml;z-&ouml;zl&uuml;y&uuml;nd\u0259 qaraciy\u0259r probleml\u0259rini g&ouml;st\u0259rmir; b\u0259d\u0259n sad\u0259c\u0259 par&ccedil;alanm\u0131\u015f qan\u0131n qal\u0131qlar\u0131n\u0131 aradan qald\u0131r\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G&ouml;y\u0259rm\u0259nin r\u0259nginin d\u0259yi\u015fdiyini g&ouml;rm&uuml;s&uuml;n&uuml;zm&uuml;? \u018fvv\u0259lc\u0259 mavi olur, sonra ya\u015f\u0131l olur, sonra sar\u0131ya &ccedil;evrilir v\u0259 yox olur. Bu, mavi damarlar v\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 qan q\u0259d\u0259r q\u0259rib\u0259dir.&nbsp; Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, b\u0259zi insanlar&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-244943","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/244943","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=244943"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/244943\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=244943"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=244943"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=244943"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}