{"id":244281,"date":"2026-05-28T07:30:26","date_gmt":"2026-05-28T03:30:26","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=244281","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda 28 May \u2013"},"content":{"rendered":"<p>Bu g&uuml;n Az\u0259rbaycanda milli bayram olan 28 May &ndash; M&uuml;st\u0259qillik G&uuml;n&uuml; qeyd olunur.<\/p>\n<p>&nbsp;1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 m&uuml;s\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk d&uuml;ny\u0259vi demokratik d&ouml;vl\u0259t olan Az\u0259rbaycan Xalq C&uuml;mhuriyy\u0259tinin (AXC) yaranmas\u0131ndan 108 il &ouml;t&uuml;r.<\/p>\n<p>Bu bayram art\u0131q alt\u0131nc\u0131 ildir ki, i\u015f\u011faldan azad edil\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 d\u0259 qeyd olunur.<\/p>\n<p>1917-ci ild\u0259 Rusiyada ba\u015f vermi\u015f Fevral inqilab\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 &Ccedil;ar \u0130mperiyas\u0131n\u0131n s&uuml;qutu il\u0259 &ouml;lk\u0259d\u0259 &ccedil;arizmin m\u0259zlum v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sald\u0131\u011f\u0131 xalqlar\u0131n milli h\u0259r\u0259kat\u0131 ba\u015flan\u0131b. 1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C&uuml;mhuriyy\u0259ti (1918-1920) &#8211; m&uuml;s\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk d&uuml;ny\u0259vi demokratik d&ouml;vl\u0259t yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259sas\u0131 qoyulan Az\u0259rbaycan Xalq C&uuml;mhuriyy\u0259ti t&uuml;rk v\u0259 \u0130slam d&uuml;nyas\u0131nda ilk parlamentli respublika, ilk demokratik, h&uuml;quqi, d&uuml;ny\u0259vi d&ouml;vl\u0259t n&uuml;mun\u0259si idi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan m&uuml;v\u0259qq\u0259ti h&ouml;kum\u0259tinin ilk ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131 is\u0259 F\u0259t\u0259li Xan Xoyski olub. Milli \u015eura 10 g&uuml;n Tiflisd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rdikd\u0259n sonra G\u0259nc\u0259y\u0259 k&ouml;&ccedil;&uuml;r&uuml;l&uuml;b. Yaln\u0131z 1918-ci il sentyabr\u0131n 15-d\u0259 Qafqaz \u0130slam Ordusu Bak\u0131n\u0131 da\u015fnak-rus q&uuml;vv\u0259l\u0259rind\u0259n t\u0259mizl\u0259ndikd\u0259n sonra milli h&ouml;kum\u0259t G\u0259nc\u0259d\u0259n Bak\u0131ya k&ouml;&ccedil;&uuml;b.<\/p>\n<p>M&uuml;st\u0259qil Az\u0259rbaycan C&uuml;mhuriyy\u0259ti 23 ayl\u0131q m&ouml;vcudlu\u011fu \u0259rzind\u0259 b&ouml;y&uuml;k nailiyy\u0259tl\u0259r v\u0259 qalibiyy\u0259tl\u0259r \u0259ld\u0259 edib. Qad\u0131nlara ilk d\u0259f\u0259 se&ccedil;ki h&uuml;ququnun verildiyi v\u0259 qad\u0131n-ki\u015fi b\u0259rab\u0259rliyini t\u0259min edildiyi C&uuml;mhuriyy\u0259td\u0259 milli ordu quruculu\u011fu, Milli Bank\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 milli valyutan\u0131n t\u0259tbiqi, demokratikl\u0259\u015fm\u0259, azad se&ccedil;kil\u0259rin t\u0259\u015fkili istiqam\u0259tind\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259 m&uuml;h&uuml;m add\u0131mlar at\u0131ld\u0131. Eyni zamanda, beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259rin qurulmas\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan istiqlal\u0131n\u0131n de-fakto tan\u0131nmas\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n b&uuml;t&ouml;vl&uuml;y&uuml;n&uuml; t\u0259min etm\u0259k, iqtisadi islahatlar\u0131n h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259si v\u0259 sair i\u015fl\u0259r m&uuml;st\u0259qil Az\u0259rbaycan C&uuml;mhuriyy\u0259tinin tarixi u\u011furlar\u0131 idi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C&uuml;mhuriyy\u0259tini (AXC) r\u0259sm\u0259n tan\u0131yan ilk d&ouml;vl\u0259t Osmanl\u0131 \u0130mperiyas\u0131 olub (4 iyun 1918-ci il).<\/p>\n<p>1918-ci il noyabr\u0131n 9-da M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259nin t\u0259klifi \u0259sas\u0131nda AXC-nin &uuml;&ccedil;r\u0259ngli d&ouml;vl\u0259t bayra\u011f\u0131 q\u0259bul edilib. O zamana q\u0259d\u0259r C&uuml;mhuriyy\u0259tin bayra\u011f\u0131 yaln\u0131z q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngd\u0259 idi.<\/p>\n<p>AXC g\u0259rgin v\u0259 m&uuml;r\u0259kk\u0259b ictimai-siyasi \u015f\u0259raitd\u0259 m&ouml;vcudlu\u011funu c\u0259mi 23 ay qoruya bildi. T\u0259\u0259ss&uuml;f ki, m&uuml;st\u0259qil Az\u0259rbaycan C&uuml;mhuriyy\u0259ti iki ya\u015f\u0131na &ccedil;atmadan bol\u015fevik Rusiyas\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131na m\u0259ruz qalaraq, d&uuml;nyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259ki yerini m&uuml;v\u0259qq\u0259ti itirdi. Sovet Rusiyas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 m\u0259cburi sur\u0259td\u0259 &ouml;z t\u0259rkibin\u0259 daxil etdi. Bol\u015fevikl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n devrilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, istiqlal ideyas\u0131 he&ccedil; vaxt yenilm\u0259di v\u0259 1991-ci ild\u0259 sovet imperiyas\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan yenid\u0259n m&uuml;st\u0259qilliyini b\u0259rpa etdi.<\/p>\n<p>Bak\u0131da Az\u0259rbaycan Xalq C&uuml;mhuriyy\u0259tinin \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 \u0130stiqlal b\u0259yannam\u0259si abid\u0259si ucald\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>M&uuml;st\u0259qillik G&uuml;n&uuml; 1991-ci ild\u0259n 2021-ci il\u0259d\u0259k Respublika G&uuml;n&uuml; adland\u0131r\u0131l\u0131b. Milli M\u0259clisin 15 oktyabr 2021-ci il tarixli plenar iclas\u0131nda is\u0259 &quot;M&uuml;st\u0259qillik G&uuml;n&uuml; haqq\u0131nda&quot; yeni qanun q\u0259bul edilib. El\u0259 h\u0259min g&uuml;n Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n &quot;M&uuml;st\u0259qillik G&uuml;n&uuml; haqq\u0131nda&quot; qanun t\u0259sdiql\u0259nib.<\/p>\n<p>Qanunun t\u0259sdiql\u0259nm\u0259si il\u0259 28 May &#8211; Respublika G&uuml;n&uuml;n&uuml;n ad\u0131 d\u0259yi\u015fdiril\u0259r\u0259k M&uuml;st\u0259qillik G&uuml;n&uuml; elan edilib. Bel\u0259likl\u0259, h\u0259min qanun t\u0259sdiq edildikd\u0259n sonra art\u0131q d&ouml;rd&uuml;nc&uuml; d\u0259f\u0259dir, Az\u0259rbaycan M&uuml;st\u0259qillik G&uuml;n&uuml;n&uuml; qeyd edir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda M&uuml;st\u0259qillik G&uuml;n&uuml; qeyri-i\u015f g&uuml;n&uuml;d&uuml;r v\u0259 h\u0259r il bayram kimi qeyd olunur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g&uuml;n Az\u0259rbaycanda milli bayram olan 28 May &ndash; M&uuml;st\u0259qillik G&uuml;n&uuml; qeyd olunur. &nbsp;1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 m&uuml;s\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk d&uuml;ny\u0259vi demokratik d&ouml;vl\u0259t olan Az\u0259rbaycan Xalq C&uuml;mhuriyy\u0259tinin (AXC) yaranmas\u0131ndan 108&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-244281","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/244281","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=244281"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/244281\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=244281"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=244281"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=244281"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}