{"id":244033,"date":"2026-05-22T10:11:56","date_gmt":"2026-05-22T06:11:56","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=244033","title":{"rendered":"D\u0259mir \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259lam\u0259tl\u0259ri v\u0259 qan \u015f\u0259k\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259"},"content":{"rendered":"<p><strong>D\u0259mir &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z yor\u011funluq v\u0259 z\u0259iflik dem\u0259k deyil. Son t\u0259dqiqatlar g&ouml;st\u0259rir ki, qanda d\u0259mir s\u0259viyy\u0259si birba\u015fa qan \u015f\u0259k\u0259ri v\u0259 diabet riski il\u0259 \u0259laq\u0259li ola bil\u0259r. H\u0259tta ki&ccedil;ik bir &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131q bel\u0259 b\u0259d\u0259nin ql&uuml;koza v\u0259 insulin t\u0259nziml\u0259nm\u0259sin\u0259 ciddi t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, son zamanlar d\u0259mir &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 qan \u015f\u0259k\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dqiqatlar art\u0131b.<br \/>\nN\u0259tic\u0259l\u0259r g&ouml;st\u0259rir ki, d\u0259mir &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 qan \u015f\u0259k\u0259ri aras\u0131nda \u0259laq\u0259 ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Anemiya birba\u015fa diabet\u0259 s\u0259b\u0259b olmasa da, m&uuml;nt\u0259z\u0259m monitorinq bu riskl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa k&ouml;m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nNutrisense x\u0259b\u0259r sayt\u0131nda d\u0259rc olunmu\u015f bu yax\u0131nlarda d\u0259rc olunmu\u015f bir m\u0259qal\u0259d\u0259 diabet\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259ssasl\u0131q v\u0259 qanda d\u0259mir s\u0259viyy\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dqiqatlar toplanm\u0131\u015fd\u0131r. Bu t\u0259dqiqatlara g&ouml;r\u0259, b\u0259d\u0259nd\u0259ki d\u0259mir ehtiyatlar\u0131 il\u0259 insulin\u0259 h\u0259ssasl\u0131q v\u0259 y&uuml;ks\u0259k qan \u015f\u0259k\u0259ri riski aras\u0131nda \u0259laq\u0259 var. T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar diabet x\u0259st\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259mir s\u0259viyy\u0259l\u0259rini normal h\u0259dd\u0259 saxlama\u011f\u0131 v\u0259 h\u0259kim n\u0259zar\u0259ti olmadan d\u0259mir \u0259lav\u0259l\u0259ri q\u0259bul etm\u0259m\u0259yi t&ouml;vsiy\u0259 edirl\u0259r. X&uuml;susil\u0259 heyvanlar &uuml;z\u0259rind\u0259 apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar g&ouml;st\u0259rir ki, d\u0259mir &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 ql&uuml;koza v\u0259 ya\u011f metabolizmas\u0131nda v\u0259 insulin siqnal\u0131nda d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>H\u0259tta &ccedil;ox y&uuml;ng&uuml;l d\u0259mir &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 bel\u0259 b\u0259d\u0259nin ql&uuml;koza v\u0259 insulin t\u0259nziml\u0259nm\u0259sin\u0259 t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<br \/>\n\u0130ll\u0259r \u0259rzind\u0259 apar\u0131lan &ccedil;oxsayl\u0131 t\u0259dqiqatlara \u0259sas\u0259n, Nutrisense d\u0259mir &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 diabet aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259ni ara\u015fd\u0131rd\u0131. Buna g&ouml;r\u0259, d\u0259mir &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 anemiyas\u0131 qan \u015f\u0259k\u0259rinin s\u0259viyy\u0259sin\u0259 t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Heyvanlar &uuml;z\u0259rind\u0259 apar\u0131lan bir ara\u015fd\u0131rma, a\u011f\u0131r d\u0259mir &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 olanlar\u0131n qan\u0131nda daha tez-tez ql&uuml;koza v\u0259 xolesterol s\u0259viyy\u0259l\u0259rinin daha y&uuml;ks\u0259k oldu\u011funu g&ouml;st\u0259rir. Hemoglobin s\u0259viyy\u0259sinin azalmas\u0131n\u0131n qanda y&uuml;ks\u0259k \u015f\u0259k\u0259r v\u0259 ya\u011f s\u0259viyy\u0259si il\u0259 s\u0131x \u0259laq\u0259li oldu\u011fu bildirilir.<br \/>\n\u0130nsanlar &uuml;z\u0259rind\u0259 apar\u0131lan klinik bir ara\u015fd\u0131rmada anemiya m&uuml;alic\u0259sinin insulin m&uuml;qavim\u0259tin\u0259 t\u0259siri ara\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Diabeti olmayan 54 premenopozal qad\u0131n &uuml;z\u0259rind\u0259 apar\u0131lan bir ara\u015fd\u0131rmada, anemiya m&uuml;alic\u0259sind\u0259n sonra acqar\u0131na insulin s\u0259viyy\u0259sind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azalma m&uuml;\u015fahid\u0259 edildi.<\/p>\n<p>T\u0259sir, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 40 ya\u015fdan ki&ccedil;ik v\u0259 normal &ccedil;\u0259kid\u0259 olan qad\u0131nlarda daha &ccedil;ox &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rdi.<br \/>\nBu yax\u0131nlarda apar\u0131lan ba\u015fqa bir ara\u015fd\u0131rmada diabet v\u0259 d\u0259mir &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 anemiyas\u0131 olan 120 n\u0259f\u0259r ara\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131.<br \/>\nN\u0259tic\u0259l\u0259r d\u0259mir &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 y&uuml;ks\u0259k HbA1c s\u0259viyy\u0259l\u0259ri aras\u0131nda bir \u0259laq\u0259 oldu\u011funu g&ouml;st\u0259rdi. HbA1c testi qanda hemoglobin\u0259 ba\u011flanan ql&uuml;koza miqdar\u0131n\u0131 &ouml;l&ccedil;&uuml;r v\u0259 t\u0259xmin\u0259n 3 ay \u0259rzind\u0259 orta qan \u015f\u0259k\u0259ri s\u0259viyy\u0259sini \u0259ks etdirir.<\/p>\n<p>D\u0259mir &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 anemiyas\u0131 b\u0259z\u0259n diabetin s\u0259hv diaqnozuna s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r, &ccedil;&uuml;nki bu, HbA1c s\u0259viyy\u0259l\u0259rini art\u0131ra bil\u0259r.<br \/>\nM&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r qeyd edirl\u0259r ki, qan \u015f\u0259k\u0259ri il\u0259 HbA1c n\u0259tic\u0259l\u0259ri aras\u0131nda uy\u011funsuzluq varsa, bu, anemiyan\u0131n \u0259lam\u0259ti ola bil\u0259r.<br \/>\nD\u0259mir &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 b\u0259d\u0259nin ehtiyaclar\u0131n\u0131 &ouml;d\u0259m\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r d\u0259mir \u0259ld\u0259 ed\u0259 v\u0259 ya saxlaya bilm\u0259diyi bir v\u0259ziyy\u0259tdir.<br \/>\nD\u0259mir q\u0131rm\u0131z\u0131 qan h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rind\u0259 oksigen da\u015f\u0131yan hemoglobinin istehsal\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n vacib bir minerald\u0131r.<br \/>\nOnun &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 z\u0259iflik, yor\u011funluq, ba\u015fgic\u0259ll\u0259nm\u0259 v\u0259 sol\u011fun d\u0259ri kimi simptomlarla &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nZ\u0259if qidalanma: \u018ft, paxlal\u0131lar v\u0259 b\u0259zi ya\u015f\u0131l t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259rd\u0259n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r d\u0259mir q\u0259bul edilm\u0259m\u0259si.<br \/>\nQan itkisi: Menstruasiya d&ouml;vrl\u0259ri, x\u0259sar\u0259tl\u0259r v\u0259 ya daxili qanaxma.<br \/>\nSorulma probleml\u0259ri: M&uuml;\u0259yy\u0259n m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 ya c\u0259rrahi \u0259m\u0259liyyatlar d\u0259mirin sorulmas\u0131n\u0131 azalda bil\u0259r.<br \/>\nArtan ehtiyac: B\u0259d\u0259nin d\u0259mir\u0259 olan ehtiyac\u0131 hamil\u0259lik v\u0259 ya b&ouml;y&uuml;m\u0259 d&ouml;vrl\u0259rind\u0259 art\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u0259mir &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z yor\u011funluq v\u0259 z\u0259iflik dem\u0259k deyil. Son t\u0259dqiqatlar g&ouml;st\u0259rir ki, qanda d\u0259mir s\u0259viyy\u0259si birba\u015fa qan \u015f\u0259k\u0259ri v\u0259 diabet riski il\u0259 \u0259laq\u0259li ola bil\u0259r. H\u0259tta ki&ccedil;ik bir &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131q bel\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-244033","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/244033","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=244033"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/244033\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=244033"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=244033"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=244033"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}