{"id":243965,"date":"2026-05-21T10:12:21","date_gmt":"2026-05-21T06:12:21","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=243965","title":{"rendered":"Pi\u015fikl\u0259r \u015firin dad\u0131 hiss etmir"},"content":{"rendered":"<p><strong>Pi\u015fikl\u0259r \u015firinliyi dada bilmir &#8211; bu, b&uuml;t&uuml;n pi\u015fik ail\u0259sin\u0259 t\u0259sir ed\u0259n genetik mutasiyan\u0131n n\u0259tic\u0259sidir.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, insanlarda \u015f\u0259k\u0259r x&uuml;susi reseptorlar say\u0259sind\u0259 \u015firin dad\u0131r, lakin pi\u015fikl\u0259rd\u0259 bu sistem sad\u0259c\u0259 i\u015fl\u0259mir. \u018fg\u0259r pi\u015fiyiniz he&ccedil; vaxt dondurma yalay\u0131bsa v\u0259 ya zefir\u0259 \u0259l at\u0131bsa, dem\u0259li, onlar m&uuml;tl\u0259q bir \u015fey dad\u0131blar &#8211; amma sizinl\u0259 eyni deyil.<\/p>\n<p>\u015eirinliyi hiss etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n b\u0259d\u0259nin bir c&uuml;t reseptor z&uuml;lal\u0131na ehtiyac\u0131 var: Tas1r2 v\u0259 Tas1r3. Onlar birlikd\u0259 i\u015fl\u0259yirl\u0259r &#8211; \u015f\u0259k\u0259r dil\u0259 d\u0259y\u0259nd\u0259 h\u0259r iki z&uuml;lal aktivl\u0259\u015fir v\u0259 beyin\u0259 siqnal g&ouml;nd\u0259rir: Pi\u015fikl\u0259rd\u0259 Tas1r2 geni psevdogen oldu\u011fu ortaya &ccedil;\u0131xd\u0131 &#8211; y\u0259ni m&ouml;vcuddur, amma i\u015fl\u0259mir. \u0130ki &quot;\u015firin&quot; genin \u0259v\u0259zin\u0259, onlarda yaln\u0131z biri var v\u0259 bu, \u015firinliyi q\u0259bul etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n kifay\u0259t deyil.<\/p>\n<p>Sad\u0259 dill\u0259 des\u0259k, pi\u015fiyin \u015firin dad reseptoru qo\u015fulmu\u015f elektrik rozetkas\u0131na b\u0259nz\u0259yir: orada g&ouml;r&uuml;n&uuml;r, amma enerji yoxdur. T1R2 z&uuml;lal\u0131 pi\u015fikl\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259mir, ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 \u015firin molekullar dad tumurcuqlar\u0131nda m&ouml;vcud deyil kimi g&ouml;r&uuml;n&uuml;r. Bu sistem insanlarda f\u0259rqli i\u015fl\u0259yir: buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 \u015f\u0259k\u0259rin dad\u0131 \u015firindir, sad\u0259c\u0259 kalorili v\u0259 ya xo\u015f deyil.<\/p>\n<p><strong>Pi\u015fikl\u0259r niy\u0259 \u015firin dadlar\u0131n\u0131 itiribl\u0259r?<\/strong><br \/>\nPi\u015fikl\u0259rin t\u0259bi\u0259tc\u0259 n\u0259 oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, bu m\u0259ntiqlidir. Onlar m\u0259cburi \u0259tyey\u0259nl\u0259rdir, y\u0259ni b\u0259d\u0259nl\u0259ri \u0259t &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Ev pi\u015fikl\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 g&uuml;cl&uuml; ov instinktin\u0259 malikdirl\u0259r, &ccedil;&uuml;nki v\u0259h\u015fi \u0259cdadlar\u0131 gil\u0259meyv\u0259l\u0259r deyil, g\u0259miricil\u0259r v\u0259 qu\u015flar ovlay\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>Pi\u015fikl\u0259r ov&ccedil;u kimi t\u0259kam&uuml;l ke&ccedil;irdil\u0259r, onlar\u0131n p\u0259hrizi dem\u0259k olar ki, tamamil\u0259 \u0259td\u0259n ibar\u0259t idi. \u018ftd\u0259 \u015f\u0259k\u0259r yoxdur, buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 \u015firin dadlar\u0131 ay\u0131rd etm\u0259k qabiliyy\u0259ti sad\u0259c\u0259 laz\u0131ms\u0131z hala g\u0259ldi. Zamanla b\u0259d\u0259n laz\u0131ms\u0131z funksiyan\u0131 &quot;s&ouml;nd&uuml;rd&uuml;&quot; v\u0259 gen sa\u011f qalmas\u0131na z\u0259r\u0259r verm\u0259d\u0259n t\u0259dric\u0259n pozuldu. \u0130nsanlar v\u0259 dig\u0259r h\u0259r \u015feyi yey\u0259nl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n \u015firinlik vacib bir g&ouml;st\u0259ricidir: bu, yem\u0259yin karbohidratlarla z\u0259ngin oldu\u011funu v\u0259 buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 enerjiy\u0259 malik oldu\u011funu g&ouml;st\u0259rir. Lakin pi\u015fikl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n enerji z&uuml;lalda saxlan\u0131l\u0131r v\u0259 b\u0259d\u0259n genetik olaraq ona uy\u011funla\u015f\u0131r. T\u0259bi\u0259t sad\u0259c\u0259 laz\u0131m olmayan\u0131 aradan qald\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p><strong>Niy\u0259 b\u0259zi pi\u015fikl\u0259r \u015firniyyat yeyir?<\/strong><br \/>\n\u018fg\u0259r pi\u015fikl\u0259r \u015firniyyat\u0131n dad\u0131n\u0131 hiss ed\u0259 bilmirl\u0259rs\u0259, niy\u0259 b\u0259zi pi\u015fikl\u0259r dondurma, zefir v\u0259 ya qat\u0131q yalamaqdan z&ouml;vq al\u0131rlar? Cavab sad\u0259dir: onlar\u0131 c\u0259lb ed\u0259n \u015f\u0259k\u0259r deyil.<br \/>\nPi\u015fikl\u0259r &quot;\u015firin&quot; qidalarla maraqlana bil\u0259rl\u0259r:<\/p>\n<p>Ya\u011f &#8211; dondurma, qaymaq v\u0259 ya\u011f &ccedil;oxlu ya\u011f ehtiva edir v\u0259 pi\u015fikl\u0259r ona &ccedil;ox h\u0259ssasd\u0131rlar v\u0259 onu sevirl\u0259r. Heyvan z&uuml;lal\u0131 &#8211; s&uuml;d, qaymaq v\u0259 qat\u0131q kazein v\u0259 umami dad\u0131n\u0131 tetikleyen dig\u0259r z&uuml;lallar\u0131 ehtiva edir.<\/p>\n<p>Tekstura v\u0259 temperatur &#8211; pi\u015fikl\u0259r yum\u015faq, qaymaql\u0131 teksturalara v\u0259 isti qidaya &uuml;st&uuml;nl&uuml;k verirl\u0259r (t\u0259z\u0259 tutulan ovun temperaturu il\u0259 t\u0259xmin\u0259n eyni).<br \/>\nQoxu &#8211; pi\u015fikl\u0259rin qoxu hissi daddan daha inki\u015faf etmi\u015f olur v\u0259 bu, tez-tez yem\u0259yin dad\u0131na baxma\u011fa d\u0259y\u0259r olub-olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pi\u015fikl\u0259r \u015firinliyi dada bilmir &#8211; bu, b&uuml;t&uuml;n pi\u015fik ail\u0259sin\u0259 t\u0259sir ed\u0259n genetik mutasiyan\u0131n n\u0259tic\u0259sidir. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, insanlarda \u015f\u0259k\u0259r x&uuml;susi reseptorlar say\u0259sind\u0259 \u015firin dad\u0131r, lakin pi\u015fikl\u0259rd\u0259 bu sistem sad\u0259c\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-243965","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/243965","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=243965"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/243965\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=243965"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=243965"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=243965"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}