{"id":243960,"date":"2026-05-21T07:06:39","date_gmt":"2026-05-21T03:06:39","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=243960","title":{"rendered":"Yumurta \u00fcr\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259r\u0259rlidirmi?"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130ll\u0259rdir yumurta sar\u0131s\u0131ndak\u0131 xolesterol s\u0259b\u0259bind\u0259n m&uuml;bahis\u0259li hesab olunurdu.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, dietoloqlar x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edirdil\u0259r ki, onlar &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri riskini art\u0131ra bil\u0259r, buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 bir &ccedil;ox insan yaln\u0131z a\u011f\u0131n\u0131 yem\u0259y\u0259 &ccedil;al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Lakin m&uuml;asir t\u0259dqiqatlar t\u0259dric\u0259n bu bax\u0131\u015f\u0131 yenid\u0259n n\u0259z\u0259rd\u0259n ke&ccedil;irir v\u0259 b\u0259zil\u0259ri art\u0131q h\u0259ft\u0259d\u0259 bir yumurtan\u0131n &ouml;l&uuml;m riskini azalda bil\u0259c\u0259yini g&ouml;st\u0259ribl\u0259r. B\u0259s yumurta xolesterola v\u0259 qan damarlar\u0131na nec\u0259 t\u0259sir edir v\u0259 sar\u0131s\u0131n\u0131n art\u0131q &uuml;r\u0259yin d&uuml;\u015fm\u0259ni hesab edilm\u0259m\u0259si do\u011frudurmu?<\/p>\n<p><strong>Yumurta h\u0259qiq\u0259t\u0259n xolesterola nec\u0259 t\u0259sir edir?<\/strong><br \/>\nYumurta il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259sas narahatl\u0131q sar\u0131s\u0131ndak\u0131 xolesterolla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Lakin t\u0259dqiqatlar getdikc\u0259 yumurtan\u0131n \u0259slind\u0259 xolesterol s\u0259viyy\u0259sin\u0259 nec\u0259 t\u0259sir etdiyini ortaya qoyur.<br \/>\nUzun m&uuml;dd\u0259tdir inan\u0131l\u0131rd\u0131 ki, n\u0259 q\u0259d\u0259r &ccedil;ox xolesterol yeyiriks\u0259, bir o q\u0259d\u0259r &ccedil;ox qana daxil olur. Lakin b\u0259d\u0259n daha m&uuml;r\u0259kk\u0259bdir.<\/p>\n<p><strong>Klinik t\u0259dqiqatlar n\u0259yi g&ouml;st\u0259rib<\/strong><br \/>\nJournal of Poultry Science jurnal\u0131nda d\u0259rc olunmu\u015f b&ouml;y&uuml;k bir elmi ara\u015fd\u0131rma t\u0259\u0259cc&uuml;bl&uuml; bir m\u0259nz\u0259r\u0259ni ortaya qoydu: orta miqdarda yumurta istehlak\u0131 \u0259ks\u0259r insanlar &uuml;&ccedil;&uuml;n &uuml;r\u0259k x\u0259st\u0259liyi riskini art\u0131rm\u0131r v\u0259 h\u0259tta qoruyucu t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Meta-analiz 28 t\u0259sad&uuml;fi s\u0131naqdan ibar\u0259t idi: klinik, m&uuml;\u015fahid\u0259 v\u0259 ekoloji, ayr\u0131ca ekoloji analiz is\u0259 142 &ouml;lk\u0259ni \u0259hat\u0259 edirdi. M\u0259lum oldu ki, yumurta &quot;pis&quot; LDL xolesterol s\u0259viyy\u0259sini bir q\u0259d\u0259r art\u0131r\u0131r. Lakin eyni zamanda &quot;yax\u015f\u0131&quot; HDL xolesterol s\u0259viyy\u0259si d\u0259 art\u0131r.<\/p>\n<p><strong>T\u0259dqiqatlar\u0131n \u0259sas n\u0259tic\u0259si bel\u0259dir:<\/strong><br \/>\nLDL (&quot;pis&quot;) xolesterol bir q\u0259d\u0259r art\u0131r,<br \/>\nHDL (&quot;yax\u015f\u0131&quot;) xolesterol artark\u0259n,<br \/>\nonlar\u0131n nisb\u0259ti &#8211; &uuml;r\u0259k riskinin \u0259sas g&ouml;st\u0259ricisi &#8211; dem\u0259k olar ki, d\u0259yi\u015fm\u0259z qal\u0131r.<\/p>\n<p>Aliml\u0259r bunu b\u0259d\u0259nin &ouml;z&uuml;n&uuml;t\u0259nziml\u0259m\u0259 mexanizml\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirirl\u0259r. Qida il\u0259 daha &ccedil;ox xolesterol q\u0259bul edildikd\u0259, qaraciy\u0259r daha az istehsal etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, yumurta a\u011f\u0131 ba\u011f\u0131rsaqda xolesterolun udulmas\u0131n\u0131 qism\u0259n azald\u0131r ki, bu da t\u0259siri azald\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Niy\u0259 yumurta sar\u0131s\u0131 &uuml;r\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n faydal\u0131 ola bil\u0259r<\/strong><br \/>\n\u018fn maraql\u0131 k\u0259\u015ff xolesterolla deyil, sar\u0131s\u0131n\u0131n i&ccedil;ind\u0259ki madd\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yumurta sar\u0131s\u0131nda lipoproteinl\u0259ri oksidl\u0259\u015fm\u0259d\u0259n qoruyan antioksidantlar lutein v\u0259 zeaksantin var.<br \/>\nOksidl\u0259\u015fmi\u015f xolesterol arteriyalarda aterosklerotik l&ouml;vh\u0259l\u0259rin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259 \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biri hesab olunur.<br \/>\nKi&ccedil;ik klinik t\u0259dqiqatlarda i\u015ftirak&ccedil;\u0131lar d&ouml;rd h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 g&uuml;nd\u0259 bir yumurta \u0259lav\u0259 edibl\u0259r. Sa\u011flam f\u0259rdl\u0259rd\u0259 &quot;yax\u015f\u0131&quot; xolesterol s\u0259viyy\u0259si art\u0131b v\u0259 LDL oksidl\u0259\u015fm\u0259si yax\u015f\u0131la\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>Bu arada, orta d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y&uuml;ks\u0259k xolesterolu olan insanlarda &uuml;mumi LDL s\u0259viyy\u0259si dem\u0259k olar ki, d\u0259yi\u015fm\u0259z qal\u0131b.<br \/>\nLakin \u0259n maraql\u0131 n\u0259tic\u0259 m&uuml;xt\u0259lif &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259n al\u0131nan m\u0259lumatlar\u0131n t\u0259hlilind\u0259n ortaya &ccedil;\u0131x\u0131b.<\/p>\n<p><strong>Z\u0259r\u0259rsiz g&uuml;nd\u0259 ne&ccedil;\u0259 yumurta yey\u0259 bil\u0259rsiniz?<\/strong><br \/>\nQlobal m\u0259lumatlar\u0131n t\u0259hlili maraql\u0131 bir n&uuml;mun\u0259ni ortaya qoyur: insanlar\u0131n daha &ccedil;ox yumurta yediyi &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259rinin nisb\u0259ti &ccedil;ox vaxt daha a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r.<br \/>\nM\u0259s\u0259l\u0259n, Yaponiyada yumurta qlobal orta g&ouml;st\u0259ricid\u0259n t\u0259xmin\u0259n iki d\u0259f\u0259 &ccedil;ox istehlak olunur, lakin koronar &uuml;r\u0259k x\u0259st\u0259liyinin nisb\u0259ti \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 qal\u0131r.<br \/>\nEyni zamanda, t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar vacib bir detal\u0131 vur\u011fulay\u0131rlar: &uuml;mumi p\u0259hriz vacibdir. T\u0259r\u0259v\u0259z, bal\u0131q v\u0259 sa\u011flam ya\u011flarla yeyil\u0259n yumurta, donuz \u0259ti, emal olunmu\u015f \u0259t v\u0259 t\u0259mizl\u0259nmi\u015f karbohidratlarla yeyil\u0259n yumurtalardan olduqca f\u0259rqlidir.<br \/>\nM\u0259s\u0259l\u0259n, sad\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f yumurta, minimum ya\u011fda bi\u015firildikd\u0259 v\u0259 &uuml;z\u0259rin\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z qoyulduqda olduqca sa\u011flam ola bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ll\u0259rdir yumurta sar\u0131s\u0131ndak\u0131 xolesterol s\u0259b\u0259bind\u0259n m&uuml;bahis\u0259li hesab olunurdu. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, dietoloqlar x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edirdil\u0259r ki, onlar &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri riskini art\u0131ra bil\u0259r, buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 bir &ccedil;ox insan yaln\u0131z a\u011f\u0131n\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-243960","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/243960","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=243960"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/243960\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=243960"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=243960"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=243960"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}