{"id":243904,"date":"2026-05-20T10:00:31","date_gmt":"2026-05-20T06:00:31","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=243904","title":{"rendered":"H\u0259r \u00fc\u00e7 insandan birind\u0259 var &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong>C\u0259miyy\u0259td\u0259 h\u0259r &uuml;&ccedil; insandan birind\u0259 rast g\u0259lin\u0259n hipertoniyan\u0131n erk\u0259n a\u015fkarlanmad\u0131\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259 infarkt, insult v\u0259 b&ouml;yr\u0259k &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 kimi ciddi sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259yi bildirils\u0259 d\u0259, m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r m&uuml;nt\u0259z\u0259m m&uuml;ayin\u0259l\u0259rin v\u0259 sa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzi v\u0259rdi\u015fl\u0259rinin vacibliyin\u0259 diqq\u0259t &ccedil;\u0259kibl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, m&uuml;t\u0259x\u0259ssis Dr. G&uuml;l\u015fah Altun y&uuml;ks\u0259k qan t\u0259zyiqinin qan\u0131n damar divarlar\u0131na t\u0259zyiqi normadan yuxar\u0131 qalxd\u0131qda meydana g\u0259ldiyini v\u0259 bu x\u0259st\u0259liyin tez-tez simptomlar olmadan ir\u0259lil\u0259diyini bildirdi.<\/p>\n<p>Ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131, boyun arxas\u0131nda g\u0259rginlik, qulaqlarda k&uuml;y v\u0259 b\u0259z\u0259n burun qanamas\u0131 m&uuml;\u015fahid\u0259 olunsa da, Altun, hipertoniyan\u0131n ad\u0259t\u0259n hiss olunmadan ir\u0259lil\u0259diyini v\u0259 buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 x\u0259st\u0259liyin &quot;s\u0259ssiz qatil&quot; adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n<p>Altun c\u0259miyy\u0259td\u0259 h\u0259r &uuml;&ccedil; insandan birind\u0259 y&uuml;ks\u0259k qan t\u0259zyiqinin m&uuml;\u015fahid\u0259 olundu\u011funu v\u0259 40 ya\u015fdan yuxar\u0131 h\u0259r k\u0259sin ild\u0259 \u0259n az\u0131 bir d\u0259f\u0259 qan t\u0259zyiqinin &ouml;l&ccedil;&uuml;lm\u0259li oldu\u011funu bildirdi.<\/p>\n<p>Ail\u0259sind\u0259 &uuml;r\u0259k x\u0259st\u0259liyi v\u0259 ya diabet x\u0259st\u0259liyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 30 ya\u015f\u0131ndan etibar\u0259n bu m&uuml;ayin\u0259l\u0259rd\u0259n m&uuml;t\u0259madi olaraq ke&ccedil;m\u0259l\u0259ri t&ouml;vsiy\u0259 olunur. Altun hipertoniyan\u0131n yaln\u0131z y&uuml;ks\u0259k t\u0259zyiql\u0259 m\u0259hdudla\u015fan bir problem olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 xat\u0131rladaraq, x\u0259st\u0259liyin b&ouml;yr\u0259k &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131, infarkt, insult, iflic v\u0259 g&ouml;rm\u0259 itkisi kimi ciddi n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259yini qeyd etdi.<\/p>\n<p>Hipertoniyan\u0131n \u0259n vacib s\u0259b\u0259bl\u0259rin\u0259 genetik meyl, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q duz istehlak\u0131, art\u0131q &ccedil;\u0259ki, oturaq h\u0259yat t\u0259rzi, siqaret &ccedil;\u0259km\u0259, alkoqol, xroniki stress v\u0259 diabet daxildir.<br \/>\nG&uuml;nd\u0259lik &uuml;mumi duz q\u0259bulu 5 qramdan v\u0259 ya t\u0259xmin\u0259n bir &ccedil;ay qa\u015f\u0131\u011f\u0131ndan &ccedil;ox olmamal\u0131d\u0131r. M&uuml;alic\u0259 prosesind\u0259 m&uuml;nt\u0259z\u0259m h\u0259kim m&uuml;ayin\u0259l\u0259ri vacibdir. X\u0259st\u0259l\u0259r &ouml;zl\u0259rini yax\u015f\u0131 hiss ets\u0259l\u0259r bel\u0259, d\u0259rmanlar\u0131n\u0131 q\u0259bul etm\u0259yi dayand\u0131rmamal\u0131 v\u0259 m&uuml;alic\u0259l\u0259rini m&uuml;t\u0259madi olaraq davam etdirm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p>Sa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzi v\u0259rdi\u015fl\u0259ri hipertoniyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda m&uuml;h&uuml;m rol oynay\u0131r. Duz q\u0259bulunu azaltmaq, m&uuml;nt\u0259z\u0259m fiziki f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq, ideal &ccedil;\u0259kini qorumaq, siqaret v\u0259 alkoqoldan &ccedil;\u0259kinm\u0259k v\u0259 stressi m&uuml;mk&uuml;n q\u0259d\u0259r n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlamaq bu prosesin \u0259sas add\u0131mlar\u0131ndand\u0131r. M&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259rin fikrinc\u0259, hipertoniya erk\u0259n diaqnoz v\u0259 d&uuml;zg&uuml;n m&uuml;alic\u0259 il\u0259 idar\u0259 oluna bil\u0259n bir x\u0259st\u0259likdir. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259, ciddi f\u0259sadlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;nt\u0259z\u0259m tibbi m&uuml;ayin\u0259l\u0259rd\u0259n ke&ccedil;m\u0259k &ccedil;ox vacibdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u0259miyy\u0259td\u0259 h\u0259r &uuml;&ccedil; insandan birind\u0259 rast g\u0259lin\u0259n hipertoniyan\u0131n erk\u0259n a\u015fkarlanmad\u0131\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259 infarkt, insult v\u0259 b&ouml;yr\u0259k &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 kimi ciddi sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259yi bildirils\u0259 d\u0259, m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r m&uuml;nt\u0259z\u0259m m&uuml;ayin\u0259l\u0259rin v\u0259 sa\u011flam&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-243904","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/243904","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=243904"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/243904\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=243904"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=243904"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=243904"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}