{"id":243824,"date":"2026-05-19T08:02:55","date_gmt":"2026-05-19T04:02:55","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=243824","title":{"rendered":"Sad\u0259c\u0259 &#8220;\u015firin&#8221; sudan daha \u00e7ox \u015fey:"},"content":{"rendered":"<p><strong>Qarp\u0131z uzun m&uuml;dd\u0259tdir ki, yay f\u0259slinin sevimli \u015firniyyat\u0131 olub, lakin t\u0259dqiqatlar g&ouml;st\u0259rir ki, bu t\u0259rav\u0259tl\u0259ndirici meyv\u0259 sad\u0259c\u0259 susuzlu\u011fu yat\u0131rmaqdan daha &ccedil;ox fayda ver\u0259 bil\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, &ldquo;ScienceDaily&rdquo;\u0259 g&ouml;r\u0259, t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar m&uuml;nt\u0259z\u0259m olaraq qarp\u0131z istehlak ed\u0259n insanlar\u0131n &uuml;mumilikd\u0259 daha sa\u011flam qidalanma\u011fa meylli olduqlar\u0131n\u0131 v\u0259 eyni zamanda daha s\u0259m\u0259r\u0259li &uuml;r\u0259k v\u0259 damar funksiyas\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259rini a\u015fkar edibl\u0259r.<\/p>\n<p>Nutrients jurnal\u0131nda d\u0259rc olunan bir ara\u015fd\u0131rmada qarp\u0131z\u0131n &uuml;r\u0259k-damar v\u0259 metabolik sa\u011flaml\u0131qla \u0259laq\u0259li qida madd\u0259l\u0259rinin, antioksidantlar\u0131n v\u0259 t\u0259bii birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin t\u0259sirli birl\u0259\u015fm\u0259si t\u0259min etdiyi bildirilir.<br \/>\nY&uuml;ks\u0259k su t\u0259rkibi v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 kalorili t\u0259rkibi onu p\u0259hriziniz\u0259 daha &ccedil;ox meyv\u0259 \u0259lav\u0259 etm\u0259yin asan yoluna &ccedil;evirir.<\/p>\n<p><strong>Qarp\u0131z\u0131n daha y&uuml;ks\u0259k p\u0259hriz keyfiyy\u0259ti il\u0259 \u0259laq\u0259si<\/strong><br \/>\nBir ara\u015fd\u0131rma, AB\u015e-da qarp\u0131z yey\u0259nl\u0259rin v\u0259 yem\u0259y\u0259nl\u0259rin p\u0259hrizl\u0259rini m&uuml;qayis\u0259 etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n Milli Sa\u011flaml\u0131q v\u0259 Qidalanma M&uuml;ayin\u0259si Sor\u011fusunun (NHANES) m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131rd\u0131. T\u0259hlil, qarp\u0131z istehlak ed\u0259n h\u0259m u\u015faqlar\u0131n, h\u0259m d\u0259 yetkinl\u0259rin &uuml;mumi p\u0259hriz keyfiyy\u0259tinin daha y&uuml;ks\u0259k oldu\u011funu g&ouml;st\u0259rdi.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259, qarp\u0131z istehlak&ccedil;\u0131lar\u0131 daha &ccedil;ox p\u0259hriz lifi, maqnezium, kalium, C vitamini, A vitamini, likopen v\u0259 dig\u0259r karotenoidl\u0259r q\u0259bul etdil\u0259r. Eyni zamanda, onlar daha az \u0259lav\u0259 \u015f\u0259k\u0259r v\u0259 doymu\u015f ya\u011f istehlak edibl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu kombinasiya diqq\u0259t\u0259layiqdir, &ccedil;&uuml;nki bir &ccedil;ox amerikal\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 t&ouml;vsiy\u0259 olunan meyv\u0259 q\u0259bulu h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259 &ccedil;atmaqda &ccedil;\u0259tinlik &ccedil;\u0259kir. Amerikal\u0131lar &uuml;&ccedil;&uuml;n P\u0259hriz T\u0259limatlar\u0131 (DGA) g&uuml;nd\u0259 350-600 qram meyv\u0259 istehlak etm\u0259yi t&ouml;vsiy\u0259 edir, lakin \u0259ks\u0259r b&ouml;y&uuml;kl\u0259r v\u0259 u\u015faqlar bu miqdar\u0131n yaln\u0131z yar\u0131s\u0131n\u0131 istehlak edirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Qarp\u0131zdak\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r &uuml;r\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259 bil\u0259r<\/strong><br \/>\nLuiziana D&ouml;vl\u0259t Universitetind\u0259 apar\u0131lan ayr\u0131 bir klinik s\u0131naqda qarp\u0131z suyunun qan \u015f\u0259k\u0259rinin y&uuml;ks\u0259k oldu\u011fu d&ouml;vrl\u0259rd\u0259 qan damarlar\u0131n\u0131n funksiyas\u0131n\u0131 qoruma\u011fa k&ouml;m\u0259k edib-etm\u0259diyi ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Randomiz\u0259 edilmi\u015f, ikiqat kor, plasebo-n\u0259zar\u0259tli, &ccedil;arpaz t\u0259dqiqatda iki h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 h\u0259r g&uuml;n qarp\u0131z suyu i&ccedil;\u0259n 18 sa\u011flam g\u0259nc yetkin i\u015ftirak edib.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar qarp\u0131zdak\u0131 iki t\u0259bii birl\u0259\u015fm\u0259y\u0259, azot oksidinin istehsal\u0131nda i\u015ftirak ed\u0259n L-sitrulin v\u0259 L-arginin &uuml;z\u0259rind\u0259 dayan\u0131blar. Azot oksidi qan damarlar\u0131n\u0131n rahatlamas\u0131na v\u0259 geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 k&ouml;m\u0259k edir ki, bu da sa\u011flam qan d&ouml;vran\u0131 v\u0259 &uuml;r\u0259k-damar funksiyas\u0131n\u0131n vacib bir komponentidir.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqatda qarp\u0131z suyunun p\u0259hriz\u0259 \u0259lav\u0259 edilm\u0259sinin hiperglisemiya zaman\u0131 damar funksiyas\u0131n\u0131 qoruma\u011fa k&ouml;m\u0259k etdiyin\u0259 v\u0259 &uuml;r\u0259k d&ouml;y&uuml;nt&uuml;l\u0259rinin d\u0259yi\u015fk\u0259nliyin\u0259 t\u0259sir etdiyin\u0259 dair d\u0259lill\u0259r a\u015fkar edilib.<\/p>\n<p>Bu t\u0259dqiqatlar\u0131n d\u0259rc olunmas\u0131ndan b\u0259ri, qarp\u0131z\u0131n damar v\u0259 metabolik sa\u011flaml\u0131qdak\u0131 rolunu ara\u015fd\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259lav\u0259 icmallar v\u0259 meta-analizl\u0259r davam etmi\u015fdir. T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar qarp\u0131z istehlak\u0131n\u0131n v\u0259 L-sitrulin \u0259lav\u0259sinin n\u0259bz dal\u011fas\u0131n\u0131n s&uuml;r\u0259ti v\u0259 endotel funksiyas\u0131 da daxil olmaqla damar elastikliyi v\u0259 qan d&ouml;vran\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259li markerl\u0259ri yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131ra bil\u0259c\u0259yini bildiribl\u0259r.<\/p>\n<p>Aliml\u0259r qarp\u0131za x&uuml;susi maraq g&ouml;st\u0259ribl\u0259r, &ccedil;&uuml;nki o, L-sitrulinin \u0259n z\u0259ngin t\u0259bii qida m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Son icmallar meyv\u0259nin azot oksidi istehsal\u0131n\u0131, sa\u011flam qan d&ouml;vran\u0131n\u0131 v\u0259 &uuml;r\u0259k-damar funksiyas\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259kd\u0259ki potensial rolunu vur\u011fulay\u0131r, baxmayaraq ki, m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r h\u0259l\u0259 d\u0259 geni\u015f, uzunm&uuml;dd\u0259tli t\u0259dqiqatlara ehtiyac oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131rlar.<\/p>\n<p>Qarp\u0131z h\u0259m&ccedil;inin oksidl\u0259\u015fdirici stressin azald\u0131lmas\u0131 v\u0259 potensial &uuml;r\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 faydalar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259li g&uuml;cl&uuml; bir antioksidan olan likopenl\u0259 z\u0259ngindir. Q\u0131rm\u0131z\u0131 qarp\u0131z sortlar\u0131 x&uuml;susil\u0259 y&uuml;ks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 likopen ehtiva etm\u0259y\u0259 meyllidir.<br \/>\nSusuzlu\u011fu yat\u0131ran, a\u015fa\u011f\u0131 kalorili meyv\u0259<br \/>\nT\u0259dqiqatlar\u0131n t\u0259bli\u011fat\u0131ndan ba\u015fqa, qarp\u0131z il boyu asanl\u0131qla dadmaq m&uuml;mk&uuml;n olan qidal\u0131 bir meyv\u0259 olaraq qal\u0131r. 300 qraml\u0131q bir porsiya yaln\u0131z 80 kalori ehtiva edir v\u0259 g&uuml;nd\u0259lik C vitamini d\u0259y\u0259rinin 25%-ni, B6 vitamini g&uuml;nd\u0259lik d\u0259y\u0259rinin 8%-ni t\u0259min edir.<br \/>\nBu meyv\u0259nin t\u0259xmin\u0259n 92%-i sudan ibar\u0259tdir ki, bu da onu isti havada v\u0259 ya m\u0259\u015fqd\u0259n sonra \u0259la susuzlu\u011fu yat\u0131ran vasit\u0259 edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qarp\u0131z uzun m&uuml;dd\u0259tdir ki, yay f\u0259slinin sevimli \u015firniyyat\u0131 olub, lakin t\u0259dqiqatlar g&ouml;st\u0259rir ki, bu t\u0259rav\u0259tl\u0259ndirici meyv\u0259 sad\u0259c\u0259 susuzlu\u011fu yat\u0131rmaqdan daha &ccedil;ox fayda ver\u0259 bil\u0259r. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, &ldquo;ScienceDaily&rdquo;\u0259 g&ouml;r\u0259,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-243824","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/243824","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=243824"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/243824\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=243824"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=243824"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=243824"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}