{"id":243669,"date":"2026-05-15T12:22:40","date_gmt":"2026-05-15T08:22:40","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=243669","title":{"rendered":"Neft d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan\u0131n Yeni Strateji G\u00fcc\u00fc"},"content":{"rendered":"<p><strong>&quot;XX \u0259srin sonunda Az\u0259rbaycan\u0131 d&uuml;nya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zin\u0259 &ccedil;\u0131xaran \u0259n b&ouml;y&uuml;k hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri &ldquo;\u018fsrin M&uuml;qavil\u0259si&rdquo; oldu. 1994-c&uuml; ild\u0259 imzalanan bu m&uuml;qavil\u0259 yaln\u0131z enerji layih\u0259si deyildi, bu, Az\u0259rbaycan\u0131n m&uuml;st\u0259qilliyini iqtisadi g&uuml;c\u0259 &ccedil;evir\u0259n tarixi q\u0259rar idi. H\u0259min d&ouml;vrd\u0259 neft v\u0259 qaz d&uuml;nya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u0259sas daya\u011f\u0131 hesab olunurdu v\u0259 Az\u0259rbaycan do\u011fru zamanda do\u011fru strateji add\u0131m atd\u0131&quot;.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bunlar\u0131 Azturk Holding-in prezidenti G&uuml;l\u0259li Ba\u011f\u0131rov deyib. O qeyd edib ki, bu g&uuml;n is\u0259 d&uuml;nya d\u0259yi\u015fir, neft \u0259vv\u0259lki g&uuml;c&uuml;n&uuml; itirir:<\/p>\n<p>&quot;Beyn\u0259lxalq Enerji Agentliyinin (IEA) hesabatlar\u0131na g&ouml;r\u0259, 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r d&uuml;nyada elektrikli avtomobill\u0259rin say\u0131 350 milyonu ke&ccedil;\u0259 bil\u0259r. Avropa Birliyi 2035-ci ild\u0259n etibar\u0259n benzin v\u0259 dizel avtomobill\u0259rinin sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 dayand\u0131rma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r. &Ccedil;in art\u0131q d&uuml;nyan\u0131n \u0259n b&ouml;y&uuml;k elektrikli avtomobil istehsal&ccedil;\u0131s\u0131na &ccedil;evrilib. Tesla, BYD, Rivian kimi \u015firk\u0259tl\u0259r enerji bazar\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yini d\u0259yi\u015fir. G&uuml;n\u0259\u015f v\u0259 k&uuml;l\u0259k enerjisi &uuml;zr\u0259 investisiyalar ilk d\u0259f\u0259 olaraq neft investisiyalar\u0131n\u0131 bir &ccedil;ox b&ouml;lg\u0259d\u0259 gerid\u0259 qoyub. Y\u0259ni XXI \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131nda \u0259sas g&uuml;c yaln\u0131z neft olmayacaq&quot;.<\/p>\n<p>G&uuml;l\u0259li Ba\u011f\u0131rov hesab edir ki, g\u0259l\u0259c\u0259yin \u0259sas g&uuml;c&uuml; logistika, strateji tranzit yollar\u0131, s&uuml;ni intellekt, r\u0259q\u0259msal \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r, enerji v\u0259 m\u0259lumat ax\u0131n\u0131na n\u0259zar\u0259t olacaq:<\/p>\n<p>&quot;M\u0259hz bu n&ouml;qt\u0259d\u0259 &ldquo;NeoOrdo X\u0259z\u0259r K&ouml;rp&uuml;s&uuml;&rdquo; layih\u0259si ortaya &ccedil;\u0131x\u0131r. Bu layih\u0259 sad\u0259c\u0259 k&ouml;rp&uuml; deyil. Bu, yeni n\u0259sil \u0130p\u0259k Yoludur, Avrasiyan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k tranzit x\u0259rit\u0259sidir, Az\u0259rbaycan\u0131 \u015e\u0259rq il\u0259 Q\u0259rb aras\u0131nda \u0259sas strateji m\u0259rk\u0259z\u0259 &ccedil;evir\u0259 bil\u0259c\u0259k layih\u0259dir&quot;.<\/p>\n<p>Layih\u0259nin \u0259sas m\u0259qs\u0259di bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat ver\u0259n Azturk Holding prezidenti qeyd edib ki, Bak\u0131dan ba\u015flayaraq X\u0259z\u0259r d\u0259nizi &uuml;z\u0259rind\u0259n T&uuml;rkm\u0259nistan v\u0259 Qazax\u0131stana birba\u015fa ba\u011flant\u0131 yaratmaqd\u0131r:<\/p>\n<p>&quot;Bu ba\u011flant\u0131 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 sisteml\u0259ri &ouml;z&uuml;nd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259r, avtomobil yolu, y&uuml;ks\u0259k s&uuml;r\u0259tli d\u0259mir yolu, enerji x\u0259tti, fiber-optik internet infrastrukturu, logistika v\u0259 y&uuml;k da\u015f\u0131malar\u0131, a\u011f\u0131ll\u0131 liman v\u0259 s\u0259rb\u0259st iqtisadi zonalar\u0131.<\/p>\n<p>Niy\u0259 bu layih\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r? &Ccedil;&uuml;nki Yeni \u0130p\u0259k Yolunun m\u0259rk\u0259zi finksiyas\u0131n\u0131 oynay\u0131r. Haz\u0131rda &Ccedil;in il\u0259 Avropa aras\u0131ndak\u0131 illik ticar\u0259t d&ouml;vriyy\u0259si 1 trilyon dollara yax\u0131nla\u015f\u0131r. Bu y&uuml;kl\u0259rin b&ouml;y&uuml;k hiss\u0259si Rusiya &uuml;z\u0259rind\u0259n, S&uuml;vey\u015f kanal\u0131 vasit\u0259sil\u0259,<br \/>\nv\u0259 uzun d\u0259niz mar\u015frutlar\u0131 il\u0259 da\u015f\u0131n\u0131r. Lakin Rusiya-Ukrayna m&uuml;harib\u0259si, Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259ki riskl\u0259r, \u0130ran-Amerika g\u0259rginliyi, Q\u0131rm\u0131z\u0131 d\u0259nizd\u0259 t\u0259hl&uuml;k\u0259sizlik probleml\u0259ri d&uuml;nyan\u0131 alternativ yollar axtarma\u011fa m\u0259cbur edir.<\/p>\n<p>NeoOrdo X\u0259z\u0259r K&ouml;rp&uuml;s&uuml; is\u0259 Orta D\u0259hlizi d&uuml;nyan\u0131n \u0259n t\u0259hl&uuml;k\u0259siz v\u0259 s&uuml;r\u0259tli tranzit x\u0259ttin\u0259 &ccedil;evir\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, g\u0259l\u0259c\u0259yin sava\u015flar\u0131 neft &uuml;&ccedil;&uuml;n deyil, yollar &uuml;&ccedil;&uuml;n olacaq. Tarix g&ouml;st\u0259rir ki, ke&ccedil;mi\u015fd\u0259 sava\u015flar torpaq u\u011frunda idi, sonra enerji u\u011frunda oldu. Gg\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 is\u0259 logistika v\u0259 strateji d\u0259hlizl\u0259r u\u011frunda olacaq. Kim yollar\u0131 idar\u0259 ed\u0259c\u0259ks\u0259:<br \/>\nticar\u0259ti, m\u0259lumat ax\u0131n\u0131n\u0131, enerji ke&ccedil;idl\u0259rini, iqtisadi t\u0259siri d\u0259 o idar\u0259 ed\u0259c\u0259k&quot;.<\/p>\n<p>G&uuml;l\u0259li Ba\u011f\u0131rov qeyd edib ki, NeoOrdo layih\u0259si m\u0259hz bu yeni d&ouml;vr&uuml;n strateji modelidir:<\/p>\n<p>&quot;Az\u0259rbaycan\u0131n regional g&uuml;cd\u0259n qlobal m\u0259rk\u0259z\u0259 &ccedil;evrilm\u0259si &ldquo;\u018fsrin M&uuml;qavil\u0259si&rdquo; Az\u0259rbaycan\u0131 enerji x\u0259rit\u0259sin\u0259 sald\u0131. NeoOrdo is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 texnologiya, logistika, investisiya, a\u011f\u0131ll\u0131 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r, r\u0259q\u0259msal iqtisadiyyat sah\u0259sind\u0259 qlobal m\u0259rk\u0259z\u0259 &ccedil;evir\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bu layih\u0259nin 10 il \u0259rzind\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259xmin\u0259n 350 milyard dollarl\u0131q investisiya potensial\u0131na malik olmas\u0131 onu regionun \u0259n b&ouml;y&uuml;k strateji layih\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 &ccedil;evirir&quot;.<\/p>\n<p>Azturk Holding r\u0259hb\u0259ri qeyd edib ki, m&uuml;asir d&ouml;vrd\u0259 \u0259n b&ouml;y&uuml;k u\u011fur yaln\u0131z resurs sahibi olmaq deyil, d\u0259yi\u015f\u0259n d&uuml;nyan\u0131 vaxt\u0131nda g&ouml;rm\u0259kdir:<\/p>\n<p>&quot;Prezident \u0130lham \u018fliyev r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Az\u0259rbaycan \u015e\u0259rq il\u0259 Q\u0259rb aras\u0131nda balansl\u0131 siyas\u0259t y&uuml;r&uuml;d&uuml;r, Orta D\u0259hlizi g&uuml;cl\u0259ndirir, T&uuml;rk d&uuml;nyas\u0131n\u0131n inteqrasiyas\u0131nda m&uuml;h&uuml;m rol oynay\u0131r, h\u0259m enerji, h\u0259m logistika m\u0259rk\u0259zi kimi m&ouml;vqeyini geni\u015fl\u0259ndirir.<\/p>\n<p>Bel\u0259 bir d&ouml;vrd\u0259 NeoOrdo kimi layih\u0259l\u0259rin ortaya &ccedil;\u0131xmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi oxuyan strateji d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259sinin g&ouml;st\u0259ricisi kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. 1994-c&uuml; ild\u0259 &ldquo;\u018fsrin M&uuml;qavil\u0259si&rdquo; Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi taleyini d\u0259yi\u015fdi. NeoOrdo is\u0259 neftd\u0259n sonrak\u0131 d&ouml;vr&uuml;n,<br \/>\nyeni \u0130p\u0259k Yolunun, r\u0259q\u0259msal v\u0259 strateji g\u0259l\u0259c\u0259yin simvoluna &ccedil;evril\u0259 bil\u0259r&quot;.<\/p>\n<p>&quot;D&uuml;nya d\u0259yi\u015fir. Yeni d&ouml;vrd\u0259 \u0259n b&ouml;y&uuml;k g&uuml;c yaln\u0131z neft\u0259 sahib olmaq deyil, yollar\u0131, \u0259laq\u0259l\u0259ri v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin tranzit sisteml\u0259rini idar\u0259 etm\u0259k olacaq. Az\u0259rbaycan is\u0259 bu d\u0259f\u0259 d\u0259 tarixin d&ouml;n&uuml;\u015f n&ouml;qt\u0259sind\u0259 do\u011fru m&ouml;vqed\u0259 dayanma\u011fa &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r&quot;,-dey\u0259 G&uuml;l\u0259li Ba\u011f\u0131rov vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&quot;XX \u0259srin sonunda Az\u0259rbaycan\u0131 d&uuml;nya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zin\u0259 &ccedil;\u0131xaran \u0259n b&ouml;y&uuml;k hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri &ldquo;\u018fsrin M&uuml;qavil\u0259si&rdquo; oldu. 1994-c&uuml; ild\u0259 imzalanan bu m&uuml;qavil\u0259 yaln\u0131z enerji layih\u0259si deyildi, bu, Az\u0259rbaycan\u0131n m&uuml;st\u0259qilliyini iqtisadi g&uuml;c\u0259 &ccedil;evir\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-243669","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/243669","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=243669"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/243669\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=243669"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=243669"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=243669"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}