{"id":243582,"date":"2026-05-14T10:09:31","date_gmt":"2026-05-14T06:09:31","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=243582","title":{"rendered":"Niy\u0259 qorxulu yuxular g\u00f6r\u00fcr\u00fck?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Stressli yuxular t\u0259sad&uuml;f v\u0259 ya &quot;sistem nasazl\u0131\u011f\u0131&quot; deyil. \u018fslind\u0259, onlar psixikan\u0131n emosional y&uuml;kl\u0259nm\u0259 il\u0259 m&uuml;bariz\u0259 aparmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n istifad\u0259 etdiyi mexanizml\u0259rd\u0259n biri ola bil\u0259r.<br \/>\nGec\u0259nin bir yar\u0131s\u0131 q\u0259rib\u0259 bir yuxu il\u0259 oyan\u0131rs\u0131n\u0131z, sanki imtahana gecikmisiniz, u\u015fa\u011f\u0131n\u0131z\u0131 izdiham aras\u0131nda itirmisiniz, vacib bir g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml; unutmusunuz v\u0259 ya m\u0259kt\u0259bd\u0259 xo\u015fag\u0259lm\u0259z bir d\u0259rsd\u0259 oturmusunuz. &Uuml;r\u0259yiniz daha s&uuml;r\u0259tli d&ouml;y&uuml;n&uuml;r, narahatl\u0131q oyand\u0131qdan sonra bel\u0259 davam edir v\u0259 ba\u015f\u0131n\u0131zdak\u0131 yegan\u0259 sual budur: beyin niy\u0259 biz\u0259 bunu edir?<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, Psychology Today bu sual\u0131n cavab\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131b.<br \/>\n\u0130nsanlar q\u0259dim zamanlardan b\u0259ri yuxular\u0131n t\u0259bi\u0259tini anlama\u011fa &ccedil;al\u0131\u015f\u0131rlar. Onlar proqnozlar, bilin&ccedil;alt\u0131dan g\u0259l\u0259n siqnallar, psixikadan g\u0259l\u0259n mesajlar v\u0259 ya h\u0259tta mistik t\u0259cr&uuml;b\u0259l\u0259r kimi \u015f\u0259rh olunur.&nbsp;<\/p>\n<p>Bu g&uuml;n elm yuxulara daha az mistik, lakin daha az diqq\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131r. T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar g&uuml;nd&uuml;z emosiyalar\u0131, stress s\u0259viyy\u0259l\u0259ri v\u0259 gec\u0259 beyind\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259r aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259ni getdikc\u0259 daha &ccedil;ox &ouml;yr\u0259nirl\u0259r.<br \/>\nYuxunun psixoloji funksiyas\u0131n\u0131 izah ed\u0259n iki \u0259sas n\u0259z\u0259riyy\u0259 var:<br \/>\nDavaml\u0131l\u0131q n\u0259z\u0259riyy\u0259si<br \/>\nEmosional t\u0259nziml\u0259m\u0259 n\u0259z\u0259riyy\u0259si<br \/>\nDavaml\u0131l\u0131q n\u0259z\u0259riyy\u0259si<\/p>\n<p>Bu n\u0259z\u0259riyy\u0259y\u0259 g&ouml;r\u0259, yuxular art\u0131q oyaq h\u0259yatda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feyl\u0259ri \u0259ks etdirir. Ba\u015fqa s&ouml;zl\u0259, beyin sad\u0259c\u0259 gec\u0259 g&uuml;nd&uuml;z emosiyalar\u0131n\u0131 &quot;yayma\u011fa davam edir&quot;.<br \/>\nBuna g&ouml;r\u0259 d\u0259, i\u015fd\u0259 &ccedil;\u0259tin bir g&uuml;nd\u0259n sonra insanlar tez-tez i\u015fl\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259hvl\u0259r haqq\u0131nda, stress zaman\u0131 xaotik v\u0259 ya narahatedici s\u0259hn\u0259l\u0259r haqq\u0131nda, qeyri-m&uuml;\u0259yy\u0259nlik d&ouml;vrl\u0259rind\u0259 is\u0259 n\u0259zar\u0259ti itirm\u0259k bar\u0259d\u0259 yuxu g&ouml;r&uuml;rl\u0259r.<\/p>\n<p>Psixoloqlar izah edirl\u0259r ki, b\u0259z\u0259n yaln\u0131z emosiya deyil, h\u0259m d\u0259 yuxu s&uuml;jeti uy\u011fun g\u0259lir. M\u0259s\u0259l\u0259n, insan son tarixl\u0259r v\u0259 i\u015f haqq\u0131nda yuxular bar\u0259d\u0259 stress ke&ccedil;irir. B\u0259z\u0259n yaln\u0131z \u0259hval-ruhiyy\u0259 uy\u011fun g\u0259lir, m\u0259zmun yox. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 h\u0259tta universiteti bitirdikd\u0259n onillikl\u0259r sonra b&ouml;y&uuml;kl\u0259r bel\u0259 imtahanlar v\u0259 ya unudulmu\u015f m&uuml;hazir\u0259l\u0259r haqq\u0131nda yuxu g&ouml;r\u0259 bil\u0259rl\u0259r. \u018fsl imtahan &ccedil;oxdan ke&ccedil;ib, amma stress emosiyas\u0131 beyin\u0259 tan\u0131\u015f olaraq qal\u0131r.<\/p>\n<p>Niy\u0259 narahat bir yuxudan sonra yor\u011fun oyan\u0131r\u0131q?<br \/>\nDavaml\u0131l\u0131q n\u0259z\u0259riyy\u0259sin\u0259 g&ouml;r\u0259, yuxular olduqca passiv bir proses hesab olunur. Y\u0259ni, bir insan narahatl\u0131q hissi il\u0259 yuxuya ged\u0259rs\u0259, &ccedil;ox g&uuml;man ki, eyni emosional v\u0259ziyy\u0259td\u0259 oyanacaq.<\/p>\n<p>Bu halda, yuxu h\u0259yat\u0131m\u0131za fon musiqisi kimi t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir; o, emosiyalar\u0131 d\u0259yi\u015fdirmir, sad\u0259c\u0259 onlar\u0131 t\u0259krarlay\u0131r. M\u0259nfi t\u0259cr&uuml;b\u0259l\u0259rl\u0259 yuxuya ged\u0259n insanlar\u0131n m\u0259nfi yuxular, narahat s\u0259hn\u0259l\u0259r g&ouml;rm\u0259si v\u0259 oyand\u0131qdan sonra xo\u015fag\u0259lm\u0259z emosional v\u0259ziyy\u0259t ya\u015famas\u0131 ehtimal\u0131 daha y&uuml;ks\u0259kdir.<\/p>\n<p>Emosional t\u0259nziml\u0259m\u0259 n\u0259z\u0259riyy\u0259si<br \/>\nBa\u015fqa bir psixoloji konsepsiya daha optimistdir. Emosiya t\u0259nziml\u0259m\u0259 n\u0259z\u0259riyy\u0259si yuxular\u0131n sad\u0259c\u0259 emosiyalar\u0131 \u0259ks etdirm\u0259diyini; onlar psixikan\u0131n onlar\u0131 emal etm\u0259sin\u0259 k&ouml;m\u0259k etdiyini ir\u0259li s&uuml;r&uuml;r.<br \/>\nBu o dem\u0259kdir ki, yuxu zaman\u0131 beyin stress ya\u015fay\u0131r, &ccedil;\u0259tin v\u0259ziyy\u0259tl\u0259ri t\u0259krarlay\u0131r, qorxunu emal edir v\u0259 emosional olaraq uy\u011funla\u015fma\u011fa &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 stresli yuxular psixoloji b\u0259rpan\u0131n bir hiss\u0259si ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat n\u0259yi g&ouml;st\u0259rib<br \/>\n\u018fn m\u0259\u015fhur t\u0259dqiqatlardan biri bo\u015fanmadan sonra depressiya ya\u015fayan insanlar &uuml;z\u0259rind\u0259 apar\u0131l\u0131b. \u0130\u015ftirak&ccedil;\u0131lar gec\u0259 \u0259rzind\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 d\u0259f\u0259 oyand\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 yuxular\u0131n\u0131 t\u0259svir etm\u0259l\u0259ri ist\u0259nilib.<br \/>\nN\u0259tic\u0259l\u0259r g&ouml;zl\u0259nilm\u0259z oldu: ke&ccedil;mi\u015f partnyorlar\u0131 haqq\u0131nda tez-tez yuxu g&ouml;r\u0259n v\u0259 emosional c\u0259h\u0259td\u0259n y&uuml;kl\u0259nmi\u015f yuxular g&ouml;r\u0259n insanlar bir il sonra depressiya simptomlar\u0131n\u0131n daha az oldu\u011funu g&ouml;st\u0259rdil\u0259r.<\/p>\n<p>Daha sonra dig\u0259r t\u0259dqiqatlar \u0259trafl\u0131 emosional yuxular\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha yax\u015f\u0131 psixoloji b\u0259rpaya k&ouml;m\u0259k ed\u0259 bil\u0259c\u0259yini t\u0259sdiql\u0259di.<\/p>\n<p>Kabuslar zaman\u0131 beyind\u0259 n\u0259 ba\u015f verir<br \/>\nQorxulu yuxular g&ouml;r\u0259n insanlarda oyanma zaman\u0131 qorxu reaksiyas\u0131ndan m\u0259sul olan beynin sah\u0259l\u0259rind\u0259 daha az aktivlik olur. Ba\u015fqa s&ouml;zl\u0259, beyin yuxu zaman\u0131 duy\u011fularla daha yax\u015f\u0131 m&uuml;bariz\u0259 aparmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n &quot;m\u0259\u015fq edir&quot;.<\/p>\n<p>Psixoloqlar izah edirl\u0259r ki, emosional h\u0259ddind\u0259n art\u0131q y&uuml;kl\u0259nm\u0259 zaman\u0131 beyin qorxular\u0131, narahatl\u0131qlar\u0131, g&uuml;nd&uuml;z g&ouml;r&uuml;nt&uuml;l\u0259rini, xatir\u0259l\u0259ri, narahatl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 fiziki yor\u011funlu\u011fu birl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 stresli yuxular tez-tez absurd v\u0259 ya m\u0259ntiqsiz g&ouml;r&uuml;n&uuml;r. Beyin &quot;realistik film&quot; yaratm\u0131r; o, duy\u011fular\u0131 emal edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stressli yuxular t\u0259sad&uuml;f v\u0259 ya &quot;sistem nasazl\u0131\u011f\u0131&quot; deyil. \u018fslind\u0259, onlar psixikan\u0131n emosional y&uuml;kl\u0259nm\u0259 il\u0259 m&uuml;bariz\u0259 aparmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n istifad\u0259 etdiyi mexanizml\u0259rd\u0259n biri ola bil\u0259r. Gec\u0259nin bir yar\u0131s\u0131 q\u0259rib\u0259 bir yuxu il\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-243582","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/243582","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=243582"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/243582\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=243582"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=243582"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=243582"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}