{"id":243442,"date":"2026-05-12T09:32:06","date_gmt":"2026-05-12T05:32:06","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=243442","title":{"rendered":"S\u00fcfr\u0259l\u0259rimizd\u0259ki z\u0259h\u0259r:"},"content":{"rendered":"<p><strong>Qidadak\u0131 pestisid qal\u0131qlar\u0131 insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n ciddi riskl\u0259r yarad\u0131r. Uzunm&uuml;dd\u0259tli t\u0259sir hormonal poz\u011funluqlar, z\u0259ifl\u0259mi\u015f immunitet v\u0259 m&uuml;xt\u0259lif x\u0259r&ccedil;\u0259ng n&ouml;vl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. U\u015faqlar, ya\u015fl\u0131lar v\u0259 hamil\u0259 qad\u0131nlar \u0259n h\u0259ssas qruplar aras\u0131ndad\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, artan \u0259hali v\u0259 qida t\u0259l\u0259bat\u0131 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr&uuml;fat\u0131 istehsal\u0131nda pestisidl\u0259rin istifad\u0259sini qa&ccedil;\u0131lmaz edir. Lakin bu kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin \u015f&uuml;ursuz istifad\u0259si h\u0259m insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131, h\u0259m d\u0259 ekosistem balans\u0131n\u0131 t\u0259hdid edir.<\/p>\n<p>M&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r istehsal&ccedil;\u0131lar\u0131n v\u0259 istehlak&ccedil;\u0131lar\u0131n daha t\u0259hl&uuml;k\u0259siz v\u0259 daha dayan\u0131ql\u0131 qida sistemi &uuml;&ccedil;&uuml;n daha diqq\u0259tli olmalar\u0131n\u0131n vacibliyini vur\u011fulay\u0131rlar.<br \/>\nDosent Dr. Asl\u0131 Muslu Can qidadak\u0131 pestisid qal\u0131qlar\u0131n\u0131n insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259hdid ed\u0259 bil\u0259c\u0259yini bildirdi. Can vur\u011fulad\u0131 ki, pestisidl\u0259r h\u0259\u015f\u0259rat, alaq otlar\u0131 v\u0259 g&ouml;b\u0259l\u0259kl\u0259r kimi z\u0259r\u0259rvericil\u0259rl\u0259 m&uuml;bariz\u0259 aparmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n istifad\u0259 olunan kimy\u0259vi v\u0259 ya bioloji madd\u0259l\u0259rdir v\u0259 onlar\u0131n s\u0259hv istifad\u0259sinin ciddi probleml\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>&nbsp;&quot;H\u0259\u015f\u0259ratlar\u0131, alaq otlar\u0131n\u0131, g&ouml;b\u0259l\u0259kl\u0259ri is\u0259 m\u0259hv etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n herbisidl\u0259ri istifad\u0259 edirl\u0259r. Bu madd\u0259l\u0259r k\u0259nd t\u0259s\u0259rr&uuml;fat\u0131 istehsal\u0131nda m\u0259hsul itkisini azaltmaq v\u0259 m\u0259hsul keyfiyy\u0259tini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n geni\u015f istifad\u0259 olunur.<\/p>\n<p>Pestisid qal\u0131qlar\u0131 insan orqanizmin\u0259 qida vasit\u0259sil\u0259 daxil ola bil\u0259r. M&uuml;vafiq doza v\u0259 istifad\u0259 qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l edilm\u0259dikd\u0259, bu qal\u0131qlar toplana bil\u0259r. Uzunm&uuml;dd\u0259tli t\u0259sir hormonal disbalans, sinir sistemi x\u0259st\u0259likl\u0259ri, immun sisteminin z\u0259ifl\u0259m\u0259si v\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n x\u0259r&ccedil;\u0259ng n&ouml;vl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. U\u015faqlar, ya\u015fl\u0131lar v\u0259 hamil\u0259 \u015f\u0259xsl\u0259r bu t\u0259sirl\u0259r\u0259 x&uuml;susil\u0259 h\u0259ssasd\u0131rlar.&quot;<\/p>\n<p>Can \u0259lav\u0259 etdi ki, pestisidl\u0259r yaln\u0131z h\u0259d\u0259f z\u0259r\u0259rvericil\u0259r\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 faydal\u0131 h\u0259\u015f\u0259ratlara v\u0259 ekosistem\u0259 t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259 bil\u0259r, potensial olaraq torpaq mikroorqanizml\u0259rin\u0259 z\u0259r\u0259r ver\u0259 v\u0259 su m\u0259nb\u0259l\u0259rini &ccedil;irkl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 uzunm&uuml;dd\u0259tli \u0259traf m&uuml;hitin &ccedil;irkl\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bu, biom&uuml;xt\u0259lifliyin azalmas\u0131na v\u0259 ekosistem balans\u0131n\u0131n pozulmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Pestisid istifad\u0259sinin tamamil\u0259 aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n q\u0131sa m&uuml;dd\u0259td\u0259 m&uuml;mk&uuml;n olmayaca\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulayan Can, inteqrasiya olunmu\u015f z\u0259r\u0259rvericil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m&uuml;bariz\u0259, bioloji n\u0259zar\u0259t metodlar\u0131 v\u0259 d&uuml;zg&uuml;n dozaj t\u0259tbiql\u0259ri il\u0259 riskl\u0259rin \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azald\u0131la bil\u0259c\u0259yini v\u0259 h\u0259m istehsal&ccedil;\u0131lar, h\u0259m d\u0259 istehlak&ccedil;\u0131lar aras\u0131nda bu bax\u0131mdan m\u0259lumatl\u0131l\u0131\u011f\u0131n vacib oldu\u011funu vur\u011fulad\u0131. Can pestisidl\u0259rin m&uuml;asir k\u0259nd t\u0259s\u0259rr&uuml;fat\u0131n\u0131n vacib bir hiss\u0259si oldu\u011funu, lakin onlar\u0131n \u015f&uuml;ursuz istifad\u0259sinin ciddi sa\u011flaml\u0131q v\u0259 \u0259traf m&uuml;hit probleml\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259yini bildirdi v\u0259 daha t\u0259hl&uuml;k\u0259siz v\u0259 daha dayan\u0131ql\u0131 qida sistemi &uuml;&ccedil;&uuml;n sosial m\u0259lumatl\u0131l\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n vacibliyini qeyd etdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qidadak\u0131 pestisid qal\u0131qlar\u0131 insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n ciddi riskl\u0259r yarad\u0131r. Uzunm&uuml;dd\u0259tli t\u0259sir hormonal poz\u011funluqlar, z\u0259ifl\u0259mi\u015f immunitet v\u0259 m&uuml;xt\u0259lif x\u0259r&ccedil;\u0259ng n&ouml;vl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. U\u015faqlar, ya\u015fl\u0131lar v\u0259 hamil\u0259 qad\u0131nlar \u0259n h\u0259ssas qruplar aras\u0131ndad\u0131r.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-243442","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/243442","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=243442"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/243442\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=243442"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=243442"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=243442"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}