{"id":243436,"date":"2026-05-12T06:17:36","date_gmt":"2026-05-12T02:17:36","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=243436","title":{"rendered":"Si\u00e7anlar\u0131n amputasiya edilmi\u015f barmaqlar\u0131 b\u0259rpa edilib"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130nsanlar t\u0259sirli &ouml;z&uuml;n&uuml; sa\u011faltma qabiliyy\u0259tin\u0259 malikdirl\u0259r, lakin biz h\u0259l\u0259 d\u0259 salamandrlardan v\u0259 ya b&uuml;t&uuml;n p\u0259nc\u0259ni yenid\u0259n b&ouml;y&uuml;d\u0259 bil\u0259n aksolotllardan &ccedil;ox uzaq\u0131q.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, lakin, Texas A&amp;M Universitetinin (AB\u015e) bir qrup aliminin Nature Communications jurnal\u0131nda d\u0259rc etdiyi yeni bir ara\u015fd\u0131rma, m\u0259m\u0259lil\u0259rin regenerativ potensial\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259ll\u0259r d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;l\u0259nd\u0259n daha b&ouml;y&uuml;k oldu\u011funu s&uuml;but edir. T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar b\u0259d\u0259nin &ouml;z h&uuml;ceyr\u0259l\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n &quot;t\u0259limatlardan&quot; istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k si&ccedil;anlarda amputasiya edilmi\u015f barma\u011f\u0131 b\u0259rpa etm\u0259y\u0259 m&uuml;v\u0259ff\u0259q oldular.<\/p>\n<p>\u0130ki m\u0259rh\u0259l\u0259li regenerasiya kodu<br \/>\nU\u011furun a&ccedil;ar\u0131 b\u0259d\u0259nin z\u0259d\u0259y\u0259 reaksiyas\u0131n\u0131 yenid\u0259n proqramla\u015fd\u0131ran iki siqnal z&uuml;lal\u0131n\u0131n istifad\u0259si idi. Varsay\u0131lan olaraq, m\u0259m\u0259lil\u0259r yaralar\u0131 &ccedil;ap\u0131qla sa\u011fald\u0131rlar &#8211; bu, qanaxman\u0131 dayand\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n z\u0259d\u0259ni tez bir zamanda yamayan, lakin \u0259zalar\u0131n regenerasiya ehtimal\u0131n\u0131 bloklayan fibroblast h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rinin i\u015fidir.<\/p>\n<p>Bioloq Ken Muneokan\u0131n komandas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f mexanizm iki m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir:<br \/>\nSsenari d\u0259yi\u015fm\u0259si: \u018fvv\u0259lc\u0259 fibroblast b&ouml;y&uuml;m\u0259 faktoru 2 (FGF2) yara yerin\u0259 vurulur. Bu, h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rin &ccedil;ap\u0131q \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r v\u0259 onlar\u0131 blastema &mdash; salamandralar\u0131n yeni bir ayaq yeti\u015fdirm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l istifad\u0259 etdiyi kimi, canl\u0131 h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rin m&uuml;v\u0259qq\u0259ti &quot;q&ouml;n&ccedil;\u0259si&quot; olan blastema \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirm\u0259y\u0259 vadar edir.<br \/>\nTikinti: Daha sonra s&uuml;m&uuml;k morfogenetik z&uuml;lal\u0131 2 (BMP2) t\u0259tbiq olunur. Bu, blasteman\u0131n haz\u0131rlanm\u0131\u015f &quot;t\u0259m\u0259l&quot; &uuml;z\u0259rind\u0259 s&uuml;m&uuml;kl\u0259r, v\u0259t\u0259rl\u0259r v\u0259 ba\u011flar qurma\u011fa ba\u015flamas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n siqnal verir.<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsanlar t\u0259sirli &ouml;z&uuml;n&uuml; sa\u011faltma qabiliyy\u0259tin\u0259 malikdirl\u0259r, lakin biz h\u0259l\u0259 d\u0259 salamandrlardan v\u0259 ya b&uuml;t&uuml;n p\u0259nc\u0259ni yenid\u0259n b&ouml;y&uuml;d\u0259 bil\u0259n aksolotllardan &ccedil;ox uzaq\u0131q.&nbsp; Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, lakin, Texas A&amp;M Universitetinin (AB\u015e)&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-243436","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/243436","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=243436"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/243436\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=243436"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=243436"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=243436"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}