{"id":243161,"date":"2026-05-06T11:08:13","date_gmt":"2026-05-06T07:08:13","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=243161","title":{"rendered":"S\u00fcni intellekt v\u0259 Az\u0259rbaycan:"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycanda s&uuml;ni intellekt sah\u0259si s&uuml;r\u0259tl\u0259 g&uuml;nd\u0259min \u0259sas m&ouml;vzular\u0131ndan birin\u0259 &ccedil;evrilir. T\u0259hsil sistemi, \u0259m\u0259k bazar\u0131 v\u0259 g\u0259ncl\u0259rin bacar\u0131qlar\u0131 bu yeni d&ouml;vr\u0259 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 haz\u0131rd\u0131r?<br \/>\nQeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev s&uuml;ni intellektin (A\u0130) d&ouml;vl\u0259t qurumlar\u0131nda geni\u015f t\u0259tbiqini, r\u0259q\u0259msalla\u015fma v\u0259 innovasiya sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131 \u0259sas prioritetl\u0259rd\u0259n biri kimi m&uuml;\u0259yy\u0259n edib. Bel\u0259 ki, 2025 &ndash; 2028-ci ill\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n &ldquo;S&uuml;ni \u0130ntellekt Strategiyas\u0131&rdquo; t\u0259sdiq edilib. S\u0259n\u0259d s&uuml;ni intellekt sah\u0259sind\u0259 inki\u015faf\u0131 s&uuml;r\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259, r\u0259q\u0259msal t\u0259r\u0259qqini d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259y\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n qlobal AI m&uuml;hitind\u0259 rolunu m&ouml;hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259y\u0259 y&ouml;n\u0259lib.<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan D&ouml;vl\u0259t Aqrar Universitetinin Aqrobiznes, menecment v\u0259 marketinq kafedras\u0131n\u0131n dosenti, i.f.d. F\u0259rid Mehdiyev m&ouml;vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 Ucnoqta.az-\u0131n suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131r\u0131b:<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/cdn.crox.az\/ucnoqta\/2026\/may\/06\/ferid_m1778051865.jpg\" style=\"width: 567px; height: 409px;\" \/><\/p>\n<p><strong>&#8211; Az\u0259rbaycanda s&uuml;ni intellekt &uuml;zr\u0259 t\u0259drisin haz\u0131rk\u0131 s\u0259viyy\u0259sini nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/strong><br \/>\n&#8211; Az\u0259rbaycanda s&uuml;ni intellekt &uuml;zr\u0259 t\u0259drisin haz\u0131rk\u0131 s\u0259viyy\u0259sini &uuml;mumilikd\u0259 inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259dir. Son ill\u0259rd\u0259 bu sah\u0259y\u0259 maraq v\u0259 diqq\u0259t \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131b, lakin t\u0259drisin keyfiyy\u0259ti v\u0259 \u0259hat\u0259 dair\u0259si universitetl\u0259r v\u0259 t\u0259dris proqramlar\u0131 &uuml;zr\u0259 f\u0259rqli s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. B\u0259zi ali t\u0259hsil m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 s&uuml;ni intellekt v\u0259 data analitikas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 f\u0259nl\u0259r art\u0131q t\u0259dris olunur. M\u0259s\u0259l\u0259n, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 Python proqramla\u015fd\u0131rma dili, ma\u015f\u0131n &ouml;yr\u0259nm\u0259si alqoritml\u0259ri v\u0259 veril\u0259nl\u0259rin emal\u0131 kimi m&ouml;vzular t\u0259qdim edilir. Ancaq bu d\u0259rsl\u0259rin bir qismi daha &ccedil;ox n\u0259z\u0259ri xarakter da\u015f\u0131sa da, b\u0259zi m&uuml;sb\u0259t n&uuml;mun\u0259l\u0259r d\u0259 m&ouml;vcuddur. M\u0259s\u0259l\u0259n, m&uuml;\u0259yy\u0259n universitetl\u0259rd\u0259, el\u0259 bizim universitetd\u0259 d\u0259 (ADAU) t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n hackathonlar, startap yar\u0131\u015flar\u0131 v\u0259 layih\u0259 \u0259sasl\u0131 &ouml;yr\u0259nm\u0259 imkanlar\u0131 yarad\u0131l\u0131r. Bu tip t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;sl\u0259r t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin s&uuml;ni intellekt sah\u0259sind\u0259 real probleml\u0259r &uuml;z\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Yen\u0259 d\u0259 &ccedil;al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131m ali m\u0259kt\u0259bd\u0259n misal olaraq t\u0259l\u0259b\u0259 komandalar\u0131n\u0131n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr&uuml;fat\u0131nda m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 ya m&uuml;\u015ft\u0259ri davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n analizi &uuml;&ccedil;&uuml;n sad\u0259 ma\u015f\u0131n &ouml;yr\u0259nm\u0259si modell\u0259ri haz\u0131rlad\u0131qlar\u0131n\u0131 qeyd ed\u0259 bil\u0259r\u0259m. Eyni zamanda, s\u0259naye il\u0259 universitetl\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q inki\u015faf etdirilm\u0259lidir. \u015eirk\u0259tl\u0259rd\u0259 istifad\u0259 olunan real veril\u0259nl\u0259r bazas\u0131 il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k imkanlar\u0131 geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259lidir. Bu is\u0259 m\u0259zunlar\u0131n \u0259m\u0259k bazar\u0131na uy\u011funla\u015fmas\u0131n\u0131 asanla\u015fd\u0131rar. N\u0259tic\u0259d\u0259, bir &ccedil;ox g\u0259nc m&uuml;t\u0259x\u0259ssis ilk i\u015f yerind\u0259 bu bacar\u0131qlar\u0131 yenid\u0259n &ouml;yr\u0259nm\u0259y\u0259 m\u0259cbur qalmaz. Dig\u0259r bir m\u0259qam m&uuml;\u0259llim hey\u0259tinin ixtisasla\u015fmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. S&uuml;ni intellekt sah\u0259si &ccedil;ox s&uuml;r\u0259tl\u0259 inki\u015faf etdiyi &uuml;&ccedil;&uuml;n b\u0259zi hallarda t\u0259dris proqramlar\u0131 yenil\u0259nm\u0259kd\u0259 gecikir. Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r \u0259n son texnologiyalar v\u0259 al\u0259tl\u0259rl\u0259 tam tan\u0131\u015f olmaya bil\u0259rl\u0259r. Odur ki, x&uuml;susil\u0259 praktiki y&ouml;n&uuml;ml&uuml; t\u0259drisin g&uuml;cl\u0259ndirilm\u0259si, s\u0259naye \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259cr&uuml;b\u0259nin daha geni\u015f t\u0259tbiqi bu sah\u0259nin inki\u015faf\u0131na ciddi t&ouml;hf\u0259 ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Universitetl\u0259rd\u0259 bu sah\u0259 &uuml;zr\u0259 ixtisasla\u015fma kifay\u0259t q\u0259d\u0259rdirmi?<\/strong><br \/>\n&#8211; M\u0259nim fikrimc\u0259, Az\u0259rbaycanda universitetl\u0259rd\u0259 s&uuml;ni intellekt sah\u0259si &uuml;zr\u0259 ixtisasla\u015fmada son ill\u0259rd\u0259 m&uuml;sb\u0259t dinamika m&uuml;\u015fahid\u0259 olunur. B\u0259zi universitetl\u0259rd\u0259 &ldquo;Data Science&rdquo;, &ldquo;S&uuml;ni intellekt\u0259 giri\u015f&rdquo; v\u0259 ya &ldquo;Ma\u015f\u0131n &ouml;yr\u0259nm\u0259si&rdquo; kimi f\u0259nl\u0259r t\u0259dris olunur. Lakin bu f\u0259nl\u0259r &ccedil;ox vaxt se&ccedil;m\u0259 xarakter da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r d\u0259rin ixtisasla\u015fma &uuml;&ccedil;&uuml;n yet\u0259rli sayda kurs ke&ccedil;\u0259 bilmirl\u0259r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, s&uuml;ni intellekt sah\u0259sind\u0259 ixtisasla\u015fmaq ist\u0259y\u0259n t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r tez-tez \u0259lav\u0259 olaraq onlayn platformalara (Coursera, Udemy v\u0259 s.) m&uuml;raci\u0259t edirl\u0259r. Bu is\u0259 g&ouml;st\u0259rir ki, universitet proqramlar\u0131 h\u0259l\u0259 tam \u015f\u0259kild\u0259 bazar t\u0259l\u0259bl\u0259rini qar\u015f\u0131lam\u0131r, y\u0259ni bir &ccedil;ox t\u0259l\u0259b\u0259 s&uuml;ni intellekt &uuml;zr\u0259 bilikl\u0259rinin \u0259sas hiss\u0259sini universitetd\u0259n k\u0259narda formala\u015fd\u0131r\u0131r. Eyni zamanda, m&uuml;sb\u0259t hal kimi qeyd etm\u0259liy\u0259m ki, b\u0259zi universitetl\u0259r art\u0131q bu sah\u0259d\u0259 magistr proqramlar\u0131 a&ccedil;ma\u011fa v\u0259 ya m&ouml;vcud kurikulumlar\u0131 yenil\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar. Y\u0259ni, layih\u0259 \u0259sasl\u0131 t\u0259dris, startap inkubasiya m\u0259rk\u0259zl\u0259ri v\u0259 texnoparklar vasit\u0259sil\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n ixtisasla\u015fma imkanlar\u0131 yarad\u0131l\u0131r. V\u0259 yen\u0259 d\u0259 qay\u0131d\u0131ram m&uuml;\u0259ssis\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r\u0259. Universitetl\u0259rin bu bax\u0131mdan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r geni\u015fl\u0259ns\u0259, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r real \u015firk\u0259t probleml\u0259ri &uuml;z\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k imkan\u0131 tapar, onlar\u0131n ixtisasla\u015fmas\u0131 n\u0259z\u0259ri s\u0259viyy\u0259d\u0259n praktik m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 adlayar, n\u0259tic\u0259d\u0259 m\u0259zunlar i\u015f bazar\u0131nda \u0259lav\u0259 adaptasiya m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259n ke&ccedil;m\u0259li olmazlar.&nbsp;<\/p>\n<p><strong>&#8211; Orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 proqramla\u015fd\u0131rma v\u0259 AI \u0259saslar\u0131n\u0131n t\u0259drisi sizc\u0259 n\u0259 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir?<\/strong><br \/>\n&#8211; M\u0259n bu suala 10-cu sinifd\u0259 oxuyan &ouml;vladlar\u0131m\u0131n n&uuml;mum\u0259sind\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;r\u0259m ayd\u0131n cavab vers\u0259m daha d&uuml;zg&uuml;n olar. Onlara informatika d\u0259rsl\u0259rind\u0259 \u0259sas\u0259n ofis proqramlar\u0131, t\u0259qdimat haz\u0131rlama v\u0259 &uuml;mumi \u0130KT bacar\u0131qlar\u0131 &ouml;yr\u0259dilir. Proqramla\u015fd\u0131rma is\u0259 &ccedil;ox s\u0259thi \u015f\u0259kild\u0259, b\u0259z\u0259n sad\u0259 alqoritm anlay\u0131\u015flar\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 ke&ccedil;irilir. S&uuml;ni intellekt m&ouml;vzusu is\u0259 dem\u0259k olar ki, ayr\u0131ca f\u0259nn kimi t\u0259dris olunmur, sad\u0259c\u0259 m&uuml;\u0259llim t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0131sa m\u0259lumat xarakterli izahlar verilir. \u018fsas\u0259n d\u0259 o\u011flum, proqramla\u015fd\u0131rmaya maraq g&ouml;st\u0259rdiyind\u0259n ma\u015f\u0131n &ouml;yr\u0259nm\u0259sinin \u0259saslar\u0131n\u0131 daha &ccedil;ox YouTube vasit\u0259sil\u0259 &ouml;yr\u0259nir. D&uuml;zd&uuml;r m\u0259kt\u0259bd\u0259 STEAM sinifinin olmas\u0131n\u0131 da qeyd etm\u0259liy\u0259m ki, bu i\u015fd\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na m&uuml;\u0259yy\u0259n t&ouml;hf\u0259 olur. &Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 STEAM otaqlar\u0131 bu sah\u0259d\u0259 m&uuml;sb\u0259t m\u0259qamlardand\u0131r v\u0259 \u0259n real v\u0259 praktik mexanizml\u0259rd\u0259n biri kimi &ccedil;\u0131x\u0131\u015f edir. STEAM ota\u011f\u0131 proqramla\u015fd\u0131rma v\u0259 s&uuml;ni intellekt\u0259 mara\u011f\u0131n formala\u015fmas\u0131nda m&uuml;sb\u0259t rol oynay\u0131r. Bu otaqlarda \u015fagirdl\u0259r art\u0131q yaln\u0131z n\u0259z\u0259ri bilikl\u0259rl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nmirl\u0259r, h\u0259m d\u0259 praktik f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r\u0259 c\u0259lb olunurlar. STEAM d\u0259rsl\u0259rind\u0259 sad\u0259 robot modell\u0259ri y\u0131\u011fmaq, sensorlarla i\u015fl\u0259m\u0259k v\u0259 blok \u0259sasl\u0131 proqramla\u015fd\u0131rma m&uuml;hitl\u0259rind\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131qlar yerin\u0259 yetiriir. Bu is\u0259 \u015fagirdl\u0259rin alqoritmik d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259 t\u0259rzinin formala\u015fmas\u0131na m&uuml;sb\u0259t t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir. M\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 bu sah\u0259d\u0259 sistemli yana\u015fma t\u0259tbiq olunsa, \u015fagirdl\u0259r g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha r\u0259qab\u0259tli v\u0259 haz\u0131rl\u0131ql\u0131 ola bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; M&uuml;\u0259lliml\u0259rin bu sah\u0259d\u0259 haz\u0131rl\u0131q s\u0259viyy\u0259si yet\u0259rlidirmi?<\/strong><br \/>\n&#8211; \u018fg\u0259r s&ouml;hb\u0259t orta m\u0259kt\u0259b m&uuml;\u0259lliml\u0259rind\u0259n gedirs\u0259, burada f\u0259rdi t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;sl\u0259r hesab\u0131na inki\u015faf ed\u0259n m&uuml;sb\u0259t n&uuml;mun\u0259l\u0259r m&ouml;vcuddur. M&uuml;\u0259lliml\u0259rin bir qismi \u0259sas bilikl\u0259r\u0259 malikdir v\u0259 d\u0259rsl\u0259ri standart kurikulum &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 normal \u015f\u0259kild\u0259 ke&ccedil;irl\u0259r. Lakin s&uuml;ni intellekt, ma\u015f\u0131n &ouml;yr\u0259nm\u0259si v\u0259 m&uuml;asir proqramla\u015fd\u0131rma texnologiyalar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u0259rin bilikl\u0259r b&uuml;t&uuml;n m&uuml;\u0259lliml\u0259rd\u0259 eyni s\u0259viyy\u0259d\u0259 deyil. Bu da ba\u015fa d&uuml;\u015f&uuml;l\u0259ndir. &Ccedil;&uuml;nki S\u0130 ba\u011fl\u0131 yana\u015fma h\u0259yat\u0131m\u0131za t\u0259z\u0259 daxil olub v\u0259 geni\u015f t\u0259drisi &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r zamana ehtiyac duyulur. Ali m\u0259kt\u0259b m&uuml;\u0259lliml\u0259rinin s&uuml;ni intellekt v\u0259 proqramla\u015fd\u0131rma sah\u0259sind\u0259 haz\u0131rl\u0131q s\u0259viyy\u0259si is\u0259 orta m\u0259kt\u0259b m&uuml;\u0259lliml\u0259rin\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha y&uuml;ks\u0259kdir. B\u0259zi universitetl\u0259rd\u0259 bu sah\u0259 &uuml;zr\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f, beyn\u0259lxalq t\u0259cr&uuml;b\u0259y\u0259 malik m&uuml;\u0259lliml\u0259r d\u0259rs deyir v\u0259 onlar t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 m&uuml;asir yana\u015fmalar\u0131 &ccedil;atd\u0131ra bilirl\u0259r. T\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 ki&ccedil;ik s&uuml;ni intellekt modell\u0259ri qurmaq, veril\u0259nl\u0259r &uuml;z\u0259rind\u0259 proqnozla\u015fd\u0131rma aparmaq v\u0259 ya sad\u0259 chatbot haz\u0131rlamaq kimi tap\u015f\u0131r\u0131qlar verilir. Bu c&uuml;r d\u0259rsl\u0259r t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin praktik bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131na ciddi t&ouml;hf\u0259 verir.&nbsp;<\/p>\n<p><strong>&#8211; Az\u0259rbaycanda s&uuml;ni intellekt m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259rin\u0259 t\u0259l\u0259bat n\u0259 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir?<\/strong><br \/>\n&#8211; Az\u0259rbaycanda s&uuml;ni intellekt m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259rin\u0259 t\u0259l\u0259bat artmaqdad\u0131r. Y\u0259ni bu sah\u0259y\u0259 ehtiyac var, amma h\u0259l\u0259lik t\u0259l\u0259bat \u0259sas\u0259n m&uuml;\u0259yy\u0259n sektorlarla m\u0259hdudla\u015f\u0131r. X&uuml;susil\u0259 bank sektoru, telekommunikasiya \u015firk\u0259tl\u0259ri v\u0259 iri d&ouml;vl\u0259t-&ouml;z\u0259l r\u0259q\u0259msal layih\u0259l\u0259rd\u0259 s&uuml;ni intellekt v\u0259 data analitika &uuml;zr\u0259 m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r\u0259 ehtiyac daha &ccedil;ox hiss olunur. Elektron h&ouml;kum\u0259t v\u0259 r\u0259q\u0259msal xidm\u0259tl\u0259r sah\u0259sini buna daha bariz n&uuml;mun\u0259 g&ouml;st\u0259rm\u0259k olar. Xidm\u0259tl\u0259rin optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, v\u0259t\u0259nda\u015f m&uuml;raci\u0259tl\u0259rinin avtomatik t\u0259snifat\u0131 v\u0259 chatbot sisteml\u0259rinin qurulmas\u0131 kimi layih\u0259l\u0259rd\u0259 s&uuml;ni intellekt bilikl\u0259rin\u0259 malik m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r\u0259 ehtiyac art\u0131r. Dey\u0259rdim ki, &ouml;z\u0259l sektorda da startaplar v\u0259 \u0130T \u015firk\u0259tl\u0259ri s&uuml;ni intellekt sah\u0259sind\u0259 m&uuml;t\u0259x\u0259ssis axtar\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. \u018fl\u0259xsus da, e-ticar\u0259t platformalar\u0131nda m\u0259hsul t&ouml;vsiy\u0259 sisteml\u0259rinin qurulmas\u0131, logistika \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259 mar\u015frut optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 marketinqd\u0259 m&uuml;\u015ft\u0259ri segmentasiyas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n S\u0130 al\u0259tl\u0259rin\u0259 ehtiyac yaran\u0131r. Onu da dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, b\u0259zi iri d&ouml;vl\u0259t \u015firk\u0259tl\u0259ri v\u0259 s\u0259naye m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 data \u0259sasl\u0131 q\u0259rarverm\u0259 sisteml\u0259rin\u0259 ke&ccedil;id ba\u015flay\u0131b. Burada da s&uuml;ni intellekt &uuml;zr\u0259 bilikl\u0259r\u0259 malik m&uuml;h\u0259ndisl\u0259r\u0259 ehtiyac artmaqdad\u0131r. Burada qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d&uuml;\u015f\u0259r ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev &ldquo;Az\u0259rbaycan\u0131n yeni r\u0259q\u0259msal arxitekturas\u0131&rdquo; adl\u0131 vahid f\u0259aliyy\u0259t plan\u0131na h\u0259sr olunan m&uuml;\u015favir\u0259d\u0259 vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, s&uuml;ni intellekt &uuml;zr\u0259 kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z texniki bilikl\u0259rin &ouml;yr\u0259dilm\u0259si il\u0259 m\u0259hdudla\u015fmamal\u0131, t\u0259hsil sisteminin b&uuml;t&uuml;n pill\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 ed\u0259n strateji proses kimi h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259lidir. Bu yana\u015fma h\u0259m pe\u015f\u0259kar kadr potensial\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131na, h\u0259m d\u0259 elmi v\u0259 innovasiya sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t edir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Yerli bazar bu sah\u0259d\u0259 ixtisasl\u0131 kadr &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fay\u0131rm\u0131?<\/strong><br \/>\n&#8211; Yerli bazar s&uuml;ni intellekt sah\u0259sind\u0259 keyfiyy\u0259tli v\u0259 praktiki bacar\u0131qlara malik ixtisasl\u0131 kadr &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fay\u0131r v\u0259 bu bo\u015flu\u011fun doldurulmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259hsil, s\u0259naye v\u0259 d&ouml;vl\u0259t \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha da g&uuml;cl\u0259ndirilm\u0259si vacibdir. N&uuml;mun\u0259 olaraq bank sektorunu qeyd ed\u0259 bil\u0259r\u0259m. Kredit riskl\u0259rinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 m&uuml;\u015ft\u0259ri davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n analizi &uuml;&ccedil;&uuml;n s&uuml;ni intellekt modell\u0259rinin t\u0259tbiqi geni\u015fl\u0259nir, lakin bu sisteml\u0259ri tam \u015f\u0259kild\u0259 quracaq v\u0259 optimalla\u015fd\u0131racaq yerli m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259rin say\u0131 m\u0259hduddur. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 bir &ccedil;ox banklar xarici konsultantlara v\u0259 ya xaricd\u0259 t\u0259cr&uuml;b\u0259 qazanm\u0131\u015f kadrlara m&uuml;raci\u0259t etm\u0259li olurlar. Telekommunikasiya sah\u0259sid\u0259, Startap ekosistemind\u0259 d\u0259 ox\u015far v\u0259ziyy\u0259t m&uuml;\u015fahid\u0259 olunur. Odur ki, bir daha qeyd edir\u0259m ki, universitetl\u0259ri yeni bitir\u0259n m\u0259zunlar\u0131n bir hiss\u0259si n\u0259z\u0259ri bilikl\u0259r\u0259 malik olsa da, real data il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k, model optimalla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 istehsal m&uuml;hitin\u0259 t\u0259tbiq etm\u0259k bacar\u0131qlar\u0131na da yiy\u0259l\u0259ns\u0259l\u0259r, kadr &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259z.&nbsp;<\/p>\n<p><strong>&#8211; G\u0259ncl\u0259r bu sah\u0259y\u0259 y&ouml;n\u0259lm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n hans\u0131 bacar\u0131qlar\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259lidir?<\/strong><br \/>\n&#8211; G\u0259ncl\u0259r bu sah\u0259y\u0259 y&ouml;n\u0259lm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n proqramla\u015fd\u0131rma, riyazi d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259, data analitikas\u0131, S\u0130 al\u0259tl\u0259ri il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k, problem h\u0259ll etm\u0259 v\u0259 ingilis dili bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 paralel \u015f\u0259kild\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259lidirl\u0259r. Bu sah\u0259 s&uuml;r\u0259tl\u0259 inki\u015faf etdiyin\u0259 g&ouml;r\u0259, daim &ouml;yr\u0259nm\u0259k v\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml; yenil\u0259m\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131 &ccedil;ox vacibdir. Praktik bax\u0131mdan ilk n&ouml;vb\u0259d\u0259 proqramla\u015fd\u0131rma bacar\u0131qlar\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. G\u0259ncl\u0259r sad\u0259 kalkulyator, veril\u0259nl\u0259rin emal\u0131 v\u0259 ya ki&ccedil;ik avtomatla\u015fd\u0131rma layih\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u015flayaraq t\u0259dric\u0259n daha m&uuml;r\u0259kk\u0259b sisteml\u0259r\u0259 ke&ccedil;\u0259 bil\u0259rl\u0259r. T\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r sad\u0259 data d\u0259stl\u0259ri &uuml;z\u0259rind\u0259 orta qiym\u0259t, dispersiya v\u0259 korrelyasiya kimi analizl\u0259r apararaq riyazi v\u0259 statistik d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259 bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131 da inki\u015faf etdir\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Data il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131 is\u0259 g\u0259ncl\u0259r\u0259 real d&uuml;nya probleml\u0259rini anlama\u011fa k&ouml;m\u0259k ed\u0259r. Ma\u015f\u0131n &ouml;yr\u0259nm\u0259si v\u0259 s&uuml;ni intellekt kitabxanalar\u0131 il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131 da bu s\u0131raya daxil etm\u0259k olar. S&uuml;ni intellekt sah\u0259sind\u0259 \u0259sas resurslar, d\u0259rsl\u0259r v\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259r ingilis dilind\u0259 oldu\u011fundan ingilis dili bilikl\u0259rini d\u0259 unutmaq olmaz. Y\u0259ni u\u011furlu g\u0259ncl\u0259r yaln\u0131z texniki bacar\u0131qlarla kifay\u0259tl\u0259nm\u0259m\u0259li, h\u0259m d\u0259 problem h\u0259ll etm\u0259 v\u0259 analitik d&uuml;\u015f&uuml;nm\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 inki\u015faf etdirirl\u0259r.&nbsp;<\/p>\n<p><strong>&#8211; D&ouml;vl\u0259tin s&uuml;ni intellekt sah\u0259sind\u0259 strategiyas\u0131n\u0131 nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/strong><br \/>\n&#8211; M\u0259nim fikrimc\u0259, d&ouml;vl\u0259tin s&uuml;ni intellekt sah\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;irdiyi strategiya &uuml;mumilikd\u0259 m&uuml;sb\u0259t v\u0259 inki\u015faf y&ouml;n&uuml;ml&uuml; xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. Son ill\u0259rd\u0259 r\u0259q\u0259msalla\u015fma v\u0259 innovasiya ekosisteminin inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar bu sah\u0259y\u0259 ciddi diqq\u0259t yetirildiyini g&ouml;st\u0259rir. Misal olaraq, &ldquo;R\u0259q\u0259msal h&ouml;kum\u0259t&rdquo; v\u0259 elektron xidm\u0259tl\u0259rin geni\u015fl\u0259nm\u0259sini qeyd ed\u0259 bil\u0259r\u0259m. Texnoparklar v\u0259 innovasiya m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 da n&uuml;mun\u0259 olaraq g&ouml;st\u0259rm\u0259k olar. \u018fvv\u0259ld\u0259 vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131m kimi, t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 STEAM layih\u0259l\u0259rinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si d\u0259 strateji yana\u015fman\u0131n bir hiss\u0259si kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. D&ouml;vl\u0259t qurumlar\u0131nda da s&uuml;ni intellektin t\u0259tbiqi il\u0259 ba\u011fl\u0131 ilkin layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke&ccedil;irilir. Yen\u0259 d\u0259 qay\u0131d\u0131ram Prezident \u0130lham \u018fliyevin &ldquo;Az\u0259rbaycan\u0131n yeni r\u0259q\u0259msal arxitekturas\u0131&rdquo; adl\u0131 vahid f\u0259aliyy\u0259t plan\u0131na h\u0259sr olunan m&uuml;\u015favir\u0259d\u0259 vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 fikirl\u0259r\u0259. D&ouml;vl\u0259t ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131 m&uuml;\u015favir\u0259d\u0259 &ouml;lk\u0259d\u0259 r\u0259q\u0259msal transformasiyan\u0131n strateji prioritet oldu\u011funu x&uuml;susi qeyd edib. D&ouml;vl\u0259t idar\u0259&ccedil;iliyind\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, xidm\u0259tl\u0259rin keyfiyy\u0259tinin y&uuml;ks\u0259ldilm\u0259si v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u0259mnunlu\u011funun t\u0259min edilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n r\u0259q\u0259msal texnologiyalar\u0131n geni\u015f t\u0259tbiqinin vacibliyini &ouml;n\u0259 &ccedil;\u0259kmi\u015fdir. Yeni r\u0259q\u0259msal arxitekturan\u0131n yaln\u0131z texnoloji yenil\u0259nm\u0259 deyil, eyni zamanda idar\u0259etm\u0259 modelinin modernl\u0259\u015fdirilm\u0259si, m\u0259lumatlar\u0131n effektiv idar\u0259 olunmas\u0131 v\u0259 d&ouml;vl\u0259t xidm\u0259tl\u0259rinin daha &ccedil;evik v\u0259 \u0259l&ccedil;atan \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259qdim edilm\u0259sini t\u0259min ed\u0259n kompleks yana\u015fma kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirmi\u015fdir. Bunlar onu dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259ti uzunm&uuml;dd\u0259tli sosial-iqtisadi inki\u015faf bax\u0131m\u0131ndan bu istiqam\u0259td\u0259 koordinasiyal\u0131, sistemli v\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259li f\u0259aliyy\u0259t plan\u0131n\u0131n h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259sini z\u0259ruri hesab edir.&nbsp;<\/p>\n<p><strong>&#8211; Az\u0259rbaycan bu sah\u0259d\u0259 hans\u0131 &ouml;lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr&uuml;b\u0259sind\u0259n faydalana bil\u0259r?<\/strong><br \/>\n&#8211; Az\u0259rbaycan s&uuml;ni intellekt v\u0259 r\u0259q\u0259msal transformasiya sah\u0259sind\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 qabaqc\u0131l &ouml;lk\u0259nin t\u0259cr&uuml;b\u0259sind\u0259n u\u011furla faydalana bil\u0259r. \u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 h\u0259min t\u0259cr&uuml;b\u0259ni oldu\u011fu kimi k&ouml;&ccedil;&uuml;rm\u0259k deyil, onu yerli \u015f\u0259rait\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131rmaqd\u0131r. Estoniya &ccedil;ox u\u011furlu &ldquo;r\u0259q\u0259msal d&ouml;vl\u0259t&rdquo; modeli il\u0259 tan\u0131n\u0131r. Bu &ouml;lk\u0259d\u0259 d&ouml;vl\u0259t xidm\u0259tl\u0259rinin dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131 onlayn platformalar &uuml;z\u0259rind\u0259n t\u0259qdim olunur. Sinqapur &ldquo;Smart Nation&rdquo; strategiyas\u0131 &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 s&uuml;ni intellekt texnologiyalar\u0131n\u0131 \u015f\u0259h\u0259r idar\u0259&ccedil;iliyind\u0259, n\u0259qliyyat sistemind\u0259 v\u0259 ictimai t\u0259hl&uuml;k\u0259sizlikd\u0259 t\u0259tbiq edir. C\u0259nubi Koreya t\u0259hsil v\u0259 texnologiya inteqrasiyas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan maraql\u0131 n&uuml;mun\u0259dir. Burada m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259n ba\u015flayaraq proqramla\u015fd\u0131rma v\u0259 s&uuml;ni intellekt t\u0259dris olunur v\u0259 bu, g\u0259l\u0259c\u0259k kadr potensial\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131na ciddi t\u0259sir edir. Az\u0259rbaycanda STEAM v\u0259 r\u0259q\u0259msal t\u0259hsil proqramlar\u0131 bu bax\u0131mdan ox\u015farl\u0131q t\u0259\u015fkil edir. \u0130srail startap ekosistemi v\u0259 innovasiya m&uuml;hiti il\u0259 se&ccedil;ilir. Almaniyan\u0131 s\u0259naye v\u0259 istehsalatda s&uuml;ni intellektin t\u0259tbiqi bax\u0131m\u0131ndan n&uuml;mun\u0259 &ouml;lk\u0259 kimi qeyd ed\u0259 bil\u0259r\u0259m. M\u0259nim fikrimc\u0259, Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda sal\u0131nan yeni \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259ri bu bax\u0131mdan &ccedil;ox yax\u015f\u0131 n&uuml;mun\u0259 hesab etm\u0259k olar. &Ccedil;&uuml;nki bu \u0259razil\u0259rd\u0259 qurulan ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri art\u0131q \u0259n\u0259n\u0259vi deyil, &ldquo;a\u011f\u0131ll\u0131 \u015f\u0259h\u0259r&rdquo; v\u0259 &ldquo;a\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd&rdquo; konsepsiyas\u0131 \u0259sas\u0131nda planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu layih\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n r\u0259q\u0259msal transformasiya strategiyas\u0131n\u0131n praktik t\u0259tbiq n&uuml;mun\u0259si kimi &ccedil;\u0131x\u0131\u015f edir v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 &ouml;lk\u0259nin dig\u0259r regionlar\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n model rolunu oynaya bil\u0259r. Odur ki, art\u0131q m&ouml;vcud olan t\u0259cr&uuml;b\u0259 v\u0259 d&uuml;nya &ouml;lk\u0259l\u0259rinin yana\u015fmalar\u0131 Az\u0259rbaycanda s&uuml;ni intellekt sah\u0259sinin daha s&uuml;r\u0259tli v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li inki\u015faf\u0131na ciddi t&ouml;hf\u0259 ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Xaricd\u0259 t\u0259hsil alan az\u0259rbaycanl\u0131 m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259rin &ouml;lk\u0259y\u0259 qay\u0131tmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n hans\u0131 add\u0131mlar at\u0131lmal\u0131d\u0131r?<\/strong><br \/>\n&#8211; Kompleks v\u0259 motivasiyaedici yana\u015fma. \u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 yaln\u0131z &ccedil;a\u011f\u0131r\u0131\u015f etm\u0259k deyil, onlar\u0131n bilik v\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 &ouml;lk\u0259 daxilind\u0259 realla\u015fd\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n real imkanlar yaratmaqd\u0131r. R\u0259qab\u0259tli \u0259m\u0259k v\u0259 karyera imkanlar\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 bu z\u0259ncirin vacib h\u0259lq\u0259sidir. S&uuml;ni intellekt, \u0130T v\u0259 m&uuml;h\u0259ndislik sah\u0259l\u0259rind\u0259 &ccedil;al\u0131\u015fan m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n d&ouml;vl\u0259t v\u0259 &ouml;z\u0259l sektorda y&uuml;ks\u0259k maa\u015fl\u0131 v\u0259 inki\u015faf perspektivli v\u0259zif\u0259l\u0259r, onlar\u0131n geri d&ouml;n&uuml;\u015f motivasiyas\u0131n\u0131 xeyli art\u0131r\u0131r. \u0130nnovasiya v\u0259 startap m&uuml;hitinin g&uuml;cl\u0259ndirilm\u0259si dig\u0259r m&uuml;h&uuml;m h\u0259lq\u0259dir. Y\u0259ni maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi, inkubasiya proqramlar\u0131 v\u0259 mentorluq imkanlar\u0131, g\u0259ncl\u0259ri geri qay\u0131d\u0131b f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rm\u0259kd\u0259 daha maraql\u0131 edir. Elm v\u0259 t\u0259hsil m&uuml;hitinin c\u0259lbedici edilm\u0259si d\u0259 burada qeyd edilm\u0259lidir. Universitetl\u0259rd\u0259 m&uuml;asir laboratoriyalar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, beyn\u0259lxalq layih\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak imkanlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 akademik azadl\u0131\u011f\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 xaricd\u0259 t\u0259hsil alan m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259rin &ouml;lk\u0259y\u0259 qay\u0131daraq m&uuml;\u0259llim v\u0259 t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131 kimi f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rm\u0259sin\u0259 stimul verir. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n qonaq m&uuml;hazir\u0259&ccedil;i, layih\u0259 eksperti v\u0259 ya m\u0259sl\u0259h\u0259t&ccedil;i kimi q\u0131sam&uuml;dd\u0259tli f\u0259aliyy\u0259t imkanlar\u0131 yarad\u0131larsa, onlar &ouml;lk\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259ni itirmir v\u0259 zamanla tam geri d&ouml;n&uuml;\u015f ehtimal\u0131 art\u0131r. &Uuml;mumil\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k bel\u0259 dey\u0259rdim ki, &ldquo;talent portal\u0131&rdquo; da yaratmaq olar ki, xaricd\u0259 t\u0259hsil alan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n vahid m\u0259lumat bazas\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131laraq onlar uy\u011fun vakansiyalarla birba\u015fa \u0259laq\u0259l\u0259ndirilsin. Qeyd edil\u0259nl\u0259rd\u0259 \u0259sas m\u0259qs\u0259d &ldquo;beyin ax\u0131n\u0131&rdquo;n\u0131 &ldquo;beyin d&ouml;vriyy\u0259si&rdquo;n\u0259 &ccedil;evirm\u0259kl\u0259 &ouml;lk\u0259nin inki\u015faf\u0131na t&ouml;hf\u0259 verm\u0259kdir.&nbsp;<\/p>\n<p><strong>&#8211; N&ouml;vb\u0259ti 5&ndash;10 ild\u0259 Az\u0259rbaycanda s&uuml;ni intellekt sah\u0259sind\u0259 hans\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r g&ouml;zl\u0259nilir?<\/strong><br \/>\n&#8211; Bu sual \u015fax\u0259l\u0259nmi\u015f cavab, amma vahid yana\u015fma t\u0259l\u0259b edir. Birm\u0259nal\u0131 olaraq n&ouml;vb\u0259ti 5&ndash;10 ild\u0259 Az\u0259rbaycanda s&uuml;ni intellekt sah\u0259sind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli v\u0259 s&uuml;r\u0259tli inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259si m&uuml;\u015fahid\u0259 olunacaq. Bu inki\u015faf h\u0259m d&ouml;vl\u0259t siyas\u0259ti, h\u0259m biznes sektoru, h\u0259m d\u0259 t\u0259hsil sistemi s\u0259viyy\u0259sind\u0259 paralel \u015f\u0259kild\u0259 ba\u015f ver\u0259c\u0259k. R\u0259q\u0259msal d&ouml;vl\u0259t xidm\u0259tl\u0259ri daha da &ldquo;a\u011f\u0131ll\u0131&rdquo; hala g\u0259l\u0259c\u0259k. V\u0259t\u0259nda\u015f m&uuml;raci\u0259tl\u0259rinin avtomatik emal\u0131, s\u0259n\u0259dl\u0259rin S\u0130 vasit\u0259sil\u0259 yoxlan\u0131lmas\u0131 v\u0259 f\u0259rdil\u0259\u015fdirilmi\u015f xidm\u0259tl\u0259rin t\u0259qdim olunmas\u0131 geni\u015f yay\u0131lacaq. Biznes sektorunda, d\u0259qiql\u0259\u015fdirs\u0259k, bank v\u0259 maliyy\u0259 sektorunda daha d\u0259qiq kredit scoring modell\u0259ri, e-ticar\u0259td\u0259 f\u0259rdi m\u0259hsul t&ouml;vsiy\u0259l\u0259ri v\u0259 logistika sah\u0259sind\u0259 avtomatla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f q\u0259rarverm\u0259 sisteml\u0259ri t\u0259tbiq olunacaq. Bu, h\u0259m s\u0259m\u0259r\u0259liliyi art\u0131racaq, h\u0259m d\u0259 x\u0259rcl\u0259ri azaldacaq. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr&uuml;fat\u0131 sah\u0259sind\u0259 d\u0259 ciddi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r g&ouml;zl\u0259nilir. S&uuml;ni intellekt vasit\u0259sil\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, suvarma sisteml\u0259rinin avtomatla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rin erk\u0259n a\u015fkarlanmas\u0131 kimi h\u0259ll\u0259r daha geni\u015f t\u0259tbiq olunacaq. Bu, x&uuml;susil\u0259 regionlar\u0131n inki\u015faf\u0131na m&uuml;sb\u0259t t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259c\u0259k. T\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 is\u0259 S\u0130 \u0259sasl\u0131 f\u0259rdil\u0259\u015fdirilmi\u015f &ouml;yr\u0259nm\u0259 modell\u0259rinin t\u0259tbiqi g&ouml;zl\u0259nilir. Y\u0259ni, \u015fagird v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin bilik s\u0259viyy\u0259sin\u0259 uy\u011fun f\u0259rdi t\u0259dris proqramlar\u0131 haz\u0131rlanacaq, m&uuml;\u0259lliml\u0259r is\u0259 daha &ccedil;ox y&ouml;nl\u0259ndirici rol oynayacaqlar. Eyni zamanda, proqramla\u015fd\u0131rma v\u0259 S\u0130 t\u0259drisinin m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259n ba\u015flayaraq geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si g&ouml;zl\u0259nil\u0259ndir. El\u0259c\u0259 d\u0259 universitetl\u0259rd\u0259 yeni ixtisaslar\u0131n a&ccedil;\u0131lmas\u0131, beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qlar v\u0259 startap ekosisteminin inki\u015faf\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 daha &ccedil;ox yerli S\u0130 m&uuml;t\u0259x\u0259ssisi yeti\u015f\u0259c\u0259k. Qeyd edil\u0259nl\u0259r, Az\u0259rbaycan\u0131 regionda r\u0259q\u0259msal v\u0259 innovasiya m\u0259rk\u0259zin\u0259 &ccedil;evir\u0259c\u0259k.&nbsp;<\/p>\n<p><strong>&#8211; Bu sah\u0259d\u0259 u\u011fur qazanmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259sas prioritetl\u0259r n\u0259 olmal\u0131d\u0131r?<\/strong><br \/>\n-M\u0259n bu suala konkret cavab ver\u0259rdim &#8211; bu sah\u0259d\u0259 u\u011fur qazanmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259sas prioritetl\u0259r keyfiyy\u0259tli t\u0259hsil, praktik bacar\u0131qlar\u0131n inki\u015faf\u0131, s\u0259naye il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 innovasiya m&uuml;hitinin g&uuml;cl\u0259ndirilm\u0259si olmal\u0131d\u0131r. Bu o dem\u0259kdir ki, proqramla\u015fd\u0131rma v\u0259 s&uuml;ni intellekt t\u0259drisi erk\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259n g&uuml;cl\u0259ndirilm\u0259lidir, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r real layih\u0259l\u0259r v\u0259 data &uuml;z\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259lidir, universitet&ndash;biznes \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 startaplar v\u0259 texnoloji t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;sl\u0259r d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259lidir. &Uuml;mumilikd\u0259, \u0259sas prioritet n\u0259z\u0259ri bilikd\u0259n praktik t\u0259tbiq\u0259 ke&ccedil;idin s&uuml;r\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Emin N\u0259bili<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda s&uuml;ni intellekt sah\u0259si s&uuml;r\u0259tl\u0259 g&uuml;nd\u0259min \u0259sas m&ouml;vzular\u0131ndan birin\u0259 &ccedil;evrilir. T\u0259hsil sistemi, \u0259m\u0259k bazar\u0131 v\u0259 g\u0259ncl\u0259rin bacar\u0131qlar\u0131 bu yeni d&ouml;vr\u0259 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 haz\u0131rd\u0131r? Qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[94],"tags":[],"class_list":["post-243161","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-musahibe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/243161","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=243161"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/243161\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=243161"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=243161"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=243161"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}