{"id":243070,"date":"2026-05-05T09:42:19","date_gmt":"2026-05-05T05:42:19","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=243070","title":{"rendered":"Plastik d\u00fcy\u00fc:"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bu g&uuml;n getdikc\u0259 daha &ccedil;ox insan qida m\u0259hsullar\u0131nda GMO-lar\u0131n m&uuml;\u0259yy\u0259n edilm\u0259sind\u0259n narahatd\u0131r, lakin bir &ccedil;oxlar\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259rinin daha az t\u0259hl&uuml;k\u0259li ola bil\u0259c\u0259yi ba\u015fqa bir problemd\u0259n x\u0259b\u0259rsizdir.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, sintetik polimer qatq\u0131lar\u0131 olan m\u0259hsullar ma\u011faza r\u0259fl\u0259rimizd\u0259 getdikc\u0259 daha &ccedil;ox g&ouml;r&uuml;n&uuml;r, \u0259ks\u0259r hallarda istehsal&ccedil;\u0131 onlar\u0131 a&ccedil;\u0131qlam\u0131r. Bu siyah\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda d&uuml;nyada \u0259n &ccedil;ox istehlak edil\u0259n tax\u0131llardan biri olan d&uuml;y&uuml; dayan\u0131r. Onun t\u0259rkibind\u0259 B1, B2, B3, B6, PP, A v\u0259 E vitaminl\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 kalium, fosfor, sink, d\u0259mir, kalsium, yod, selen v\u0259 yeni h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n laz\u0131m olan s\u0259kkiz amin tur\u015fusu oldu\u011fu m\u0259lumdur. D&uuml;y&uuml; t\u0259rkibind\u0259 qida d\u0259y\u0259rini t\u0259min ed\u0259n, lakin &ccedil;\u0259ki art\u0131m\u0131na k&ouml;m\u0259k etm\u0259y\u0259n m&uuml;r\u0259kk\u0259b karbohidratlar var. Eyni zamanda, o, \u0259lveri\u015flidir. Bu, onun geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f populyarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 izah edir.&nbsp;<br \/>\n<strong>&Ccedil;in d&uuml;y&uuml;s&uuml;<\/strong><br \/>\nC\u0259nubi Koreya m\u0259tbuat\u0131 plastik d&uuml;y&uuml; haqq\u0131nda ilk m\u0259lumat ver\u0259n oldu. Yerli q\u0259zet m&uuml;xbirl\u0259ri ara\u015fd\u0131rma apar\u0131b v\u0259 r\u0259fl\u0259rind\u0259 kartof ni\u015fastas\u0131 v\u0259&#8230; bird\u0259f\u0259lik qabla\u015fd\u0131rma haz\u0131rlamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n istifad\u0259 edil\u0259n\u0259 b\u0259nz\u0259r plastik t\u0259rkibli &Ccedil;in istehsal\u0131 olan d&uuml;y&uuml; il\u0259 dolu oldu\u011funu a\u015fkar edibl\u0259r.<\/p>\n<p>&Ccedil;in, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259, bu g&uuml;n d&uuml;y&uuml;n&uuml;n \u0259n b&ouml;y&uuml;k t\u0259chizat&ccedil;\u0131s\u0131d\u0131r v\u0259 bu, t\u0259\u0259cc&uuml;bl&uuml; deyil, &ccedil;&uuml;nki tax\u0131l\u0131n v\u0259t\u0259ni Hindistan v\u0259 Hind&ccedil;indir. Bu b&ouml;lg\u0259l\u0259r onun b&ouml;y&uuml;m\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n ideal iqlim \u015f\u0259raitin\u0259 malikdir v\u0259 h\u0259m&ccedil;inin insanlar &uuml;&ccedil;&uuml;n he&ccedil; d\u0259 az d\u0259y\u0259rli olmayan &ccedil;ox sayda v\u0259h\u015fi v\u0259 yar\u0131 v\u0259h\u015fi alt n&ouml;v\u0259 malikdir.<\/p>\n<p>Lakin &Ccedil;in qida istehsal&ccedil;\u0131lar\u0131 tez-tez aldatmacaya \u0259l at\u0131rlar. Onlar h\u0259tta &ouml;z xalqlar\u0131n\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na bel\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259t vermirl\u0259r. Bu, t\u0259kc\u0259 ki&ccedil;ik m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259rin deyil, h\u0259m d\u0259 b&ouml;y&uuml;k korporasiyalar\u0131n g&uuml;nah\u0131d\u0131r. Son on ild\u0259 &ouml;lk\u0259 yaln\u0131z keyfiyy\u0259tsiz deyil, h\u0259m d\u0259 t\u0259hl&uuml;k\u0259li qida istehsal\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259n az\u0131 doqquz b&ouml;y&uuml;k qalmaqalla sars\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Bunlardan \u0259n m\u0259\u015fhurlar\u0131 s&uuml;ni \u015f\u0259kild\u0259 z&uuml;lal s\u0259viyy\u0259sini art\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n s&uuml;d\u0259 kanserogen melamin \u0259lav\u0259 edilm\u0259si v\u0259 s&uuml;r\u0259tl\u0259nmi\u015f b&ouml;y&uuml;m\u0259ni t\u0259\u015fviq etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n heyvanlara veril\u0259n x\u0259r&ccedil;\u0259ng\u0259 s\u0259b\u0259b olan klenbuterolla z\u0259nginl\u0259\u015fdirilmi\u015f \u0259tdir. Bundan \u0259lav\u0259, \u0259tin histoloji m&uuml;ayin\u0259si il\u0259 t\u0259sdiql\u0259ndiyi kimi, t\u0259rkibind\u0259 toksinl\u0259r olan toyuq v\u0259 fosforlu bakteriyalarla &ccedil;irkl\u0259nmi\u015f qaranl\u0131qda parlayan donuz \u0259ti d\u0259 m\u0259hsullar aras\u0131ndad\u0131r. Lakin &ccedil;inlil\u0259r qida m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 t\u0259cr&uuml;b\u0259l\u0259r aparma\u011fa davam edirl\u0259r!<\/p>\n<p>\u0130ndi istehsal x\u0259rcl\u0259rini azaltmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n d&uuml;y&uuml;y\u0259 plastik \u0259lav\u0259 etm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259libl\u0259r. Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, h\u0259tta t\u0259bii &Ccedil;in d&uuml;y&uuml;s&uuml; bel\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 &uuml;mumi q\u0259bul edilmi\u015f keyfiyy\u0259t standartlar\u0131na cavab vermir. M\u0259s\u0259l\u0259n, 2013-c&uuml; ild\u0259 &ccedil;irkl\u0259nmi\u015f d&uuml;y&uuml; tarlalar\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n d&uuml;y&uuml;d\u0259 y&uuml;ks\u0259k kadmium s\u0259viyy\u0259si a\u015fkar edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Bu a\u011f\u0131r metal\u0131n b\u0259d\u0259nd\u0259 toplanmas\u0131 skelet deformasiyalar\u0131na, b&ouml;yr\u0259k v\u0259 qaraciy\u0259r disfunksiyas\u0131na s\u0259b\u0259b olur v\u0259 h\u0259tta x\u0259r&ccedil;\u0259ngin inki\u015faf\u0131na s\u0259b\u0259b olur. S&uuml;r\u0259tli iqtisadi art\u0131m v\u0259 z\u0259if h&ouml;kum\u0259t n\u0259zar\u0259ti s\u0259b\u0259bind\u0259n &Ccedil;ind\u0259 ekoloji v\u0259ziyy\u0259t pisl\u0259\u015fir.<\/p>\n<p>Koreyal\u0131 jurnalistl\u0259rin ara\u015fd\u0131rmas\u0131 bir ne&ccedil;\u0259 Asiya &ouml;lk\u0259sind\u0259ki s\u0259lahiyy\u0259tlil\u0259ri yerli ma\u011fazalarda sat\u0131lan d&uuml;y&uuml;n&uuml; yoxlama\u011fa m\u0259cbur etdi. M\u0259lum oldu ki, &Ccedil;ind\u0259n idxal edil\u0259n b&uuml;t&uuml;n d&uuml;y&uuml;n&uuml;n t\u0259xmin\u0259n &uuml;&ccedil;d\u0259 birind\u0259 polietilen\u0259 b\u0259nz\u0259r bir madd\u0259 var. Bu tax\u0131l ma\u011faza r\u0259fl\u0259rimiz\u0259 &ccedil;ox asanl\u0131qla d&uuml;\u015f\u0259 bil\u0259r! \u018fsl d&uuml;y&uuml;d\u0259n f\u0259rql\u0259nmir v\u0259 qabla\u015fd\u0131rmada \u0259lav\u0259 m\u0259lumat yoxdur. S&uuml;ni \u0259tirl\u0259ndiricil\u0259rl\u0259 i\u015fl\u0259ndiyind\u0259n, h\u0259tta \u0259sl d&uuml;y&uuml; kimi qoxuyur.<\/p>\n<p><strong>Plastik d&uuml;y&uuml;n&uuml; saxta d&uuml;y&uuml;d\u0259n nec\u0259 ay\u0131rd etm\u0259k olar<\/strong><br \/>\nAl\u0131\u015f zaman\u0131 bunu etm\u0259k praktik olaraq m&uuml;mk&uuml;n deyil. Yegan\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q \u0259lam\u0259tl\u0259ri saxta d&uuml;y&uuml;l\u0259rin m&uuml;nt\u0259z\u0259m formas\u0131 v\u0259 vahid &ouml;l&ccedil;&uuml;s&uuml;d&uuml;r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, evd\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 n\u0259zar\u0259t testi aparmaq t&ouml;vsiy\u0259 olunur.<\/p>\n<p>Bir az d&uuml;y&uuml; su qab\u0131na t&ouml;k&uuml;n. \u018fsl d&uuml;y&uuml;l\u0259r dibin\u0259 batacaq, plastik d&uuml;y&uuml;l\u0259r is\u0259 &uuml;z\u0259c\u0259k.<br \/>\nBir ne&ccedil;\u0259 d\u0259nini odda yand\u0131rma\u011fa &ccedil;al\u0131\u015f\u0131n. Plastik d&uuml;y&uuml;l\u0259r d\u0259rhal alovlanacaq v\u0259 ya \u0259riy\u0259c\u0259k, xarakterik kimy\u0259vi qoxu yaradacaq, \u0259sl d&uuml;y&uuml;l\u0259r is\u0259 t\u0259dric\u0259n q\u0259hv\u0259yi r\u0259ng\u0259 &ccedil;evril\u0259c\u0259k, lakin g&uuml;cl&uuml; yanmayacaq. Az miqdarda \u0259sl d&uuml;y&uuml;n&uuml; h\u0259v\u0259ngd\u0259 &uuml;y&uuml;ts\u0259niz, a\u011f toza &ccedil;evril\u0259c\u0259k. S&uuml;ni d&uuml;y&uuml; ad\u0259t\u0259n sar\u0131mt\u0131l bir k&uuml;tl\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirir.<\/p>\n<p>B&uuml;t&uuml;n bu testl\u0259rd\u0259n sonra h\u0259l\u0259 d\u0259 \u015f&uuml;bh\u0259l\u0259riniz varsa, bir az d&uuml;y&uuml;n&uuml; bi\u015firin v\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 g&uuml;n isti yerd\u0259 saxlay\u0131n. \u018fsl d&uuml;y&uuml;d\u0259 kif tez bir zamanda g&ouml;r&uuml;n\u0259c\u0259k, plastik d&uuml;y&uuml;d\u0259 is\u0259 g&ouml;r&uuml;nm\u0259y\u0259c\u0259k.<br \/>\nBununla bel\u0259, \u0259n t\u0259hl&uuml;k\u0259siz se&ccedil;im, m&uuml;\u0259yy\u0259n bir markan\u0131n t\u0259hl&uuml;k\u0259siz olub olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n qidan\u0131z\u0131n laboratoriyada pe\u015f\u0259karcas\u0131na t\u0259hlil edilm\u0259sidir. Yeyilm\u0259y\u0259n madd\u0259l\u0259rin q\u0259bulu allergik reaksiyalara v\u0259 m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq probleml\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Lakin bu m&ouml;vzuda ciddi t\u0259dqiqatlar apar\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n uzunm&uuml;dd\u0259tli n\u0259tic\u0259l\u0259ri m\u0259lum deyil.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g&uuml;n getdikc\u0259 daha &ccedil;ox insan qida m\u0259hsullar\u0131nda GMO-lar\u0131n m&uuml;\u0259yy\u0259n edilm\u0259sind\u0259n narahatd\u0131r, lakin bir &ccedil;oxlar\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259rinin daha az t\u0259hl&uuml;k\u0259li ola bil\u0259c\u0259yi ba\u015fqa bir problemd\u0259n x\u0259b\u0259rsizdir. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, sintetik&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-243070","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/243070","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=243070"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/243070\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=243070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=243070"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=243070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}