{"id":242290,"date":"2026-04-22T07:38:56","date_gmt":"2026-04-22T03:38:56","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=242290","title":{"rendered":"Niy\u0259 duzlu qidalara ist\u0259k yaran\u0131r?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Q\u0259dim d&ouml;vrl\u0259rd\u0259 duzu tapmaq &ccedil;\u0259tin idi, ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 duza olan ehtiyac sa\u011f qalma mexanizmi idi. \u0130ndi duz asanl\u0131qla \u0259ld\u0259 edildiyi v\u0259 tez-tez bir &ccedil;ox emal olunmu\u015f qidalara \u0259lav\u0259 edildiyi &uuml;&ccedil;&uuml;n bir &ccedil;ox insan h\u0259ddind\u0259n art\u0131q &ccedil;ox istehlak edir.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, b\u0259d\u0259nimizin ya\u015famas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n duza ehtiyac\u0131 var, lakin yediyimiz bir &ccedil;ox qidada \u0259slind\u0259 ehtiyac\u0131m\u0131zdan daha &ccedil;ox \u015fey var. Duz ist\u0259yi \u0259sas tibbi v\u0259ziyy\u0259tin \u0259lam\u0259ti ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>B\u0259d\u0259nin optimal i\u015fl\u0259m\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n g&uuml;nd\u0259lik 500 milliqramdan (mq) &ccedil;ox natrium q\u0259bul etm\u0259m\u0259si laz\u0131md\u0131r. Bu, &frac14; &ccedil;ay qa\u015f\u0131\u011f\u0131ndan azd\u0131r. Lakin insanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti g&uuml;nd\u0259 t\u0259xmin\u0259n 3400 mq duz istehlak etdiyind\u0259n, h\u0259kiml\u0259r yetkinl\u0259r\u0259 q\u0259bulunu 1500-2300 mq-dan &ccedil;ox olmama\u011f\u0131 t&ouml;vsiy\u0259 edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Niy\u0259 duzlu qidalara ehtiyac\u0131n\u0131z var?<br \/>\nDuz ist\u0259m\u0259yinizin bir ne&ccedil;\u0259 s\u0259b\u0259bi var v\u0259 onlardan b\u0259zil\u0259ri \u0259sas sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rini g&ouml;st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nH\u0259ddind\u0259n art\u0131q duz z\u0259r\u0259rli, h\u0259tta &ouml;l&uuml;mc&uuml;l ola bil\u0259r, lakin &ccedil;ox az duz da t\u0259hl&uuml;k\u0259li ola bil\u0259r. Duz \u0259z\u0259l\u0259 n\u0259zar\u0259ti v\u0259 maye balans\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 da daxil olmaqla bir &ccedil;ox b\u0259d\u0259n funksiyas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n vacibdir.<\/p>\n<p>Duza olan ist\u0259k m&uuml;alic\u0259 t\u0259l\u0259b ed\u0259n \u0259sas tibbi v\u0259ziyy\u0259tin \u0259lam\u0259ti ola bil\u0259r. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 xroniki ist\u0259yi he&ccedil; vaxt g&ouml;rm\u0259zd\u0259n g\u0259lm\u0259m\u0259lisiniz. A\u015fa\u011f\u0131da duza olan ist\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259k b\u0259zi \u015f\u0259rtl\u0259r verilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Susuzla\u015fma<br \/>\nB\u0259d\u0259ninizd\u0259ki mayel\u0259rd\u0259 h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259tli minerallar var. Bu minerallar b\u0259d\u0259ninizin d&uuml;zg&uuml;n i\u015fl\u0259m\u0259sin\u0259 k&ouml;m\u0259k edir. Adi s&uuml;fr\u0259 duzunda olan natrium da bel\u0259 minerallardan biridir.<\/p>\n<p>Elektrolitl\u0259r d\u0259 adland\u0131r\u0131lan bu minerallar, q\u0131zd\u0131rma v\u0259 ya h\u0259ddind\u0259n art\u0131q t\u0259rl\u0259m\u0259 kimi simptomlar ya\u015fasan\u0131z, balanss\u0131zl\u0131\u011fa s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Susuzla\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman qan\u0131n\u0131zdak\u0131 natrium s\u0259viyy\u0259si &ccedil;ox y&uuml;ks\u0259k olur.<\/p>\n<p>Lakin dig\u0259r hallarda, hipotonik susuzla\u015fma adlanan bir v\u0259ziyy\u0259t olan susuzla\u015fma s\u0259b\u0259bind\u0259n natrium s\u0259viyy\u0259si &ccedil;ox a\u015fa\u011f\u0131 d&uuml;\u015f\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nBu s\u0259viyy\u0259l\u0259r sa\u011flam s\u0259viyy\u0259l\u0259rd\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 d&uuml;\u015f\u0259rs\u0259, duzlu qidalar\u0131n daha yax\u015f\u0131 dad verdiyini g&ouml;r\u0259 bil\u0259rsiniz.<br \/>\nSusuzla\u015fm\u0131s\u0131n\u0131zsa v\u0259 yaln\u0131z su ehtiyat\u0131n\u0131z\u0131 doldurursunuzsa, natrium ehtiyat\u0131n\u0131z\u0131 doldurmursunuzsa (m\u0259s\u0259l\u0259n, elektrolit m\u0259hlulu \u0259v\u0259zin\u0259 adi su i&ccedil;m\u0259kl\u0259), hipotonik susuzla\u015fma inki\u015faf ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Addison x\u0259st\u0259liyi<br \/>\nB&ouml;yr\u0259k&uuml;st&uuml; v\u0259zil\u0259riniz sa\u011f qalma\u011f\u0131n\u0131z &uuml;&ccedil;&uuml;n vacib olan hormonlar\u0131n istehsal\u0131ndan m\u0259suldur.<br \/>\nAddison x\u0259st\u0259liyi, h\u0259m&ccedil;inin b&ouml;yr\u0259k&uuml;st&uuml; v\u0259zi &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 kimi d\u0259 tan\u0131n\u0131r, h\u0259r b&ouml;yr\u0259kd\u0259 b&ouml;yr\u0259k&uuml;st&uuml; v\u0259zil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n istehsal olunan kortizol v\u0259 aldosteron miqdar\u0131n\u0131 azalda bil\u0259n nadir bir v\u0259ziyy\u0259tdir. Bu hormonlar\u0131n s\u0259viyy\u0259si azald\u0131qca b\u0259d\u0259niniz natrium itirm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r.<br \/>\nBu x\u0259st\u0259liyi olan insanlar dig\u0259r simptomlarla yana\u015f\u0131, duza olan h\u0259v\u0259s d\u0259 ya\u015fay\u0131rlar, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n:<br \/>\nh\u0259ddind\u0259n art\u0131q yor\u011funluq v\u0259 ya enerji &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131<br \/>\nba\u015fgic\u0259ll\u0259nm\u0259, hu\u015funu itirm\u0259, hu\u015funu itirm\u0259<br \/>\nqan t\u0259zyiqinin a\u015fa\u011f\u0131 d&uuml;\u015fm\u0259si<br \/>\ni\u015ftahs\u0131zl\u0131q<br \/>\n&ccedil;\u0259ki itkisi<br \/>\nuzunm&uuml;dd\u0259tli v\u0259 ya davaml\u0131 ishal<br \/>\nd\u0259rid\u0259, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 &uuml;zd\u0259 v\u0259 a\u011f\u0131zda t&uuml;nd l\u0259k\u0259l\u0259r<br \/>\nAddison x\u0259st\u0259liyiniz oldu\u011funu d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;rs&uuml;n&uuml;zs\u0259, m&uuml;alic\u0259 olunmad\u0131qda h\u0259yati t\u0259hl&uuml;k\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n d\u0259rhal tibbi yard\u0131m almal\u0131s\u0131n\u0131z.<br \/>\nXroniki stress<br \/>\nStressli oldu\u011funuz zaman niy\u0259 duza ehtiyac\u0131n\u0131z var? T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar h\u0259l\u0259 d\u0259 d\u0259qiq s\u0259b\u0259bi m&uuml;zakir\u0259 edirl\u0259r, lakin b\u0259zil\u0259ri duzlu qidalar\u0131n yem\u0259yin &ouml;z&uuml;n&uuml;z&uuml; yax\u015f\u0131 hiss etm\u0259yiniz\u0259 s\u0259b\u0259b oldu\u011funa inan\u0131rlar. Bu, duzun hipotalamusunuzu dopamin ifraz etm\u0259y\u0259 stimulla\u015fd\u0131rmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n ba\u015f verir.<br \/>\nDig\u0259r m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r iddia edirl\u0259r ki, duz h\u0259yat &uuml;&ccedil;&uuml;n vacib oldu\u011fundan, beyniniz qoruyucu reaksiya olaraq duza ehtiyac duyur. Bunu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, stress\u0259 cavab olaraq duza olan h\u0259v\u0259sin t\u0259siri yaln\u0131z heyvanlarda n&uuml;mayi\u015f etdirilib v\u0259 ox\u015far t\u0259sirin insanlarda ba\u015f verib-verm\u0259diyini t\u0259sdiql\u0259m\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259lav\u0259 t\u0259dqiqatlar aparmaq laz\u0131md\u0131r.<br \/>\nBartter sindromu<br \/>\nBartter sindromlu insanlar natriumu yenid\u0259n uda bilmirl\u0259r. \u0130stehlak etdikl\u0259ri h\u0259r hans\u0131 bir natrium sidikd\u0259 itirilir. Bu o dem\u0259kdir ki, onlarda natrium s\u0259viyy\u0259si daim a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r.<br \/>\nU\u015faqlar daha &ccedil;ox duzlu qida ist\u0259y\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Dig\u0259r simptomlara a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar daxil ola bil\u0259r:<br \/>\na\u015fa\u011f\u0131 do\u011fu\u015f &ccedil;\u0259kisi<br \/>\nyava\u015f b&ouml;y&uuml;m\u0259 s&uuml;r\u0259ti<br \/>\na\u015fa\u011f\u0131 qan t\u0259zyiqi<br \/>\n\u0259z\u0259l\u0259 z\u0259ifliyi, kramplar v\u0259 ya spazmlar<br \/>\ntez-tez sidiy\u0259 getm\u0259, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 gec\u0259l\u0259r<br \/>\nh\u0259ddind\u0259n art\u0131q susuzluq<br \/>\nq\u0259bizlik<br \/>\nKistik fibroz<br \/>\nKistik fibroz ad\u0259t\u0259n erk\u0259n u\u015faql\u0131qda diaqnoz qoyulan genetik bir x\u0259st\u0259likdir.<br \/>\nKistik fibroz il\u0259 b\u0259d\u0259niniz xlorid balans\u0131n\u0131 qorumaqda &ccedil;\u0259tinlik &ccedil;\u0259kir. Bu, bir &ccedil;ox m&uuml;xt\u0259lif orqan sistemi &uuml;&ccedil;&uuml;n vacibdir. D\u0259rid\u0259 xlorid itkisi t\u0259rl\u0259 natrium itkisin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<br \/>\nDuzlu d\u0259ri xarakterik bir simptomdur. 2020-ci ild\u0259 apar\u0131lan bir ara\u015fd\u0131rma, kistik fibrozlu insanlar\u0131n t\u0259rind\u0259 bu x\u0259st\u0259liyi olmayan insanlara nisb\u0259t\u0259n 2-4 d\u0259f\u0259 y&uuml;ks\u0259k natrium s\u0259viyy\u0259sin\u0259 sahib oldu\u011funu m&uuml;\u0259yy\u0259n etmi\u015fdir.<br \/>\nMiqren<br \/>\nMiqren, bir &ccedil;ox simptom yarada bil\u0259n nevroloji bir v\u0259ziyy\u0259tdir, bunlardan \u0259n &ccedil;ox yay\u0131lm\u0131\u015f\u0131 ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r. Dig\u0259r simptomlara &uuml;r\u0259kbulanma v\u0259 qusma, i\u015f\u0131\u011fa v\u0259 ya s\u0259s\u0259 h\u0259ssasl\u0131q, uyu\u015fma v\u0259 kar\u0131ncalanma daxildir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u0259dim d&ouml;vrl\u0259rd\u0259 duzu tapmaq &ccedil;\u0259tin idi, ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 duza olan ehtiyac sa\u011f qalma mexanizmi idi. \u0130ndi duz asanl\u0131qla \u0259ld\u0259 edildiyi v\u0259 tez-tez bir &ccedil;ox emal olunmu\u015f qidalara \u0259lav\u0259 edildiyi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-242290","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/242290","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=242290"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/242290\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=242290"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=242290"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=242290"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}