{"id":241859,"date":"2026-04-14T15:16:05","date_gmt":"2026-04-14T11:16:05","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=241859","title":{"rendered":"Dan\u0131\u015f\u0131qlar u\u011fursuz n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259rs\u0259, &#8230; &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong>28 fevralda ba\u015flayan AB\u015e-\u0130srail m&uuml;harib\u0259si qlobal iqtisadiyyatda xeyli stress yarad\u0131b. \u0130ran H&ouml;rm&uuml;z bo\u011faz\u0131ndan mal v\u0259 neft ax\u0131n\u0131n\u0131 dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n &ouml;lk\u0259l\u0259rin bir &ccedil;oxu enerji \u015foku il\u0259 &uuml;zl\u0259\u015fib. \u0130ran m&uuml;harib\u0259 zaman\u0131 xeyli canl\u0131 itki verib, h\u0259rbi v\u0259 m&uuml;lki obyektl\u0259ri da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b, bir &ccedil;ox K&ouml;rf\u0259z &ouml;lk\u0259si d\u0259 m&uuml;lki m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259rin\u0259, enerji v\u0259 dig\u0259r iqtisadi infrastrukturlara h&uuml;cumlara m\u0259ruz qal\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>7 aprel 2026-c\u0131 il tarixind\u0259 at\u0259\u015fk\u0259s v\u0259 sonrak\u0131 s&uuml;lh dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 Fars k&ouml;rf\u0259zind\u0259 davaml\u0131 s&uuml;lh\u0259 &uuml;midl\u0259r yaratd\u0131. At\u0259\u015fk\u0259sin \u0259sas t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;skarlar\u0131ndan biri &Ccedil;in idi. Ancaq AB\u015e &Ccedil;ini r\u0259qib hesab etdiyind\u0259n, Pekinin r\u0259smi vasit\u0259&ccedil;ilik v\u0259 ya yard\u0131m&ccedil;\u0131 roluna raz\u0131la\u015fmad\u0131. Hindistan AB\u015e il\u0259 yax\u015f\u0131 m&uuml;nasib\u0259tl\u0259r\u0259 malik olsa da, iki &ouml;lk\u0259 aras\u0131nda ticar\u0259td\u0259 xeyli g\u0259rginlik olub.<\/p>\n<p>Son bir ild\u0259 Tramp administrasiyas\u0131n\u0131n b\u0259zi y&uuml;ks\u0259k v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259ri Hindistana qar\u015f\u0131 istifad\u0259 edil\u0259n s\u0259rt ritorika m&uuml;nasib\u0259tl\u0259r\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir edib. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259, Hindistan\u0131n haz\u0131rk\u0131 \u0130ran m&uuml;harib\u0259sind\u0259 birinci se&ccedil;im vasit\u0259&ccedil;isi olmas\u0131 ehtimal\u0131 az idi. Halbuki, H&ouml;rm&uuml;z bo\u011faz\u0131ndak\u0131 g\u0259rgin v\u0259ziyy\u0259t &Ccedil;inl\u0259 yana\u015f\u0131 Hindistan\u0131n da iqtisadi maraqlar\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir edir. Do\u011frudur, Hindistan tankerl\u0259ri H&ouml;rm&uuml;z bo\u011faz\u0131ndan ke&ccedil;id\u0259 g&ouml;r\u0259 \u0130rana r&uuml;sum &ouml;d\u0259m\u0259yibl\u0259r. Bu bar\u0259d\u0259 \u0130ran\u0131n Yeni Dehlid\u0259ki s\u0259firinin a&ccedil;\u0131qlamas\u0131 var. Ancaq AB\u015e H&ouml;rm&uuml;z bo\u011faz\u0131n\u0131 m&uuml;hasir\u0259d\u0259 saxlamaqda davam ed\u0259rs\u0259, Hindistan\u0131n \u0130randan neft almas\u0131 &ccedil;\u0259tinl\u0259\u015f\u0259c\u0259k. AB\u015e buna imkan verm\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bu arada, Hindistan bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda &uuml;z\u0259n 15 g\u0259mi g\u0259mi Fars k&ouml;rf\u0259zind\u0259 ili\u015fib qal\u0131b. Hindistan\u0131n xam neft v\u0259 s\u0131x\u0131lm\u0131\u015f qaz\u0131n\u0131n t\u0259xmin\u0259n yar\u0131s\u0131 is\u0259 H&ouml;rm&uuml;z bo\u011faz\u0131ndan ke&ccedil;ir.<br \/>\nPakistan h&ouml;kum\u0259ti AB\u015e v\u0259 \u0130ran n&uuml;may\u0259nd\u0259l\u0259rinin n&ouml;vb\u0259ti g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;n&uuml; d\u0259 \u0130slamabadda ke&ccedil;irm\u0259k ist\u0259yir. Ancaq bunun &uuml;&ccedil;&uuml;n Tehran H&ouml;rm&uuml;z bo\u011faz\u0131na n\u0259zar\u0259t etm\u0259y\u0259c\u0259yin\u0259 dair Va\u015finqtona mesaj g&ouml;nd\u0259rm\u0259lidir. \u0130ran bu n\u0259zar\u0259td\u0259n imtina etm\u0259lidir ki, AB\u015e da bo\u011fazdan &ccedil;\u0131xan g\u0259minl\u0259rin yoxlan\u0131lmas\u0131na son qoysun. \u018fg\u0259r \u0130slamabadda ikinci g&ouml;r&uuml;\u015f v\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar da u\u011fursuz n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259rs\u0259, bu m&uuml;harib\u0259nin yenid\u0259n alovlanmas\u0131na g\u0259tirib &ccedil;\u0131xaracaq.<\/p>\n<p>B&uuml;t&uuml;n hallarda \u0130slabamaddak\u0131 son dan\u0131\u015f\u0131qlar g&ouml;zl\u0259nil\u0259n n\u0259tic\u0259ni verm\u0259s\u0259 d\u0259, s&uuml;lh prosesini ir\u0259li aparma\u011fa ehtiyac var. Avropa \u0130ttifaq\u0131 da v\u0259ziyy\u0259tin sabitl\u0259\u015fm\u0259sini s\u0259birsizlikl\u0259 g&ouml;zl\u0259yir. &Ccedil;&uuml;nki H&ouml;rm&uuml;z bo\u011faz\u0131 \u0259traf\u0131ndak\u0131 g\u0259rginlik Avropa &ouml;lk\u0259l\u0259rinin iqtisadiyyatlar\u0131na da m\u0259nfi t\u0259sir edir. H&ouml;rm&uuml;z bo\u011faz\u0131 \u0259traf\u0131ndak\u0131 g\u0259rginlik K&ouml;rf\u0259z &ouml;lk\u0259l\u0259rinin enerji resurslar\u0131n\u0131 alternativ yollarla d&uuml;nya bazarlar\u0131na da\u015f\u0131nmas\u0131na vadar ed\u0259c\u0259k. Misal &uuml;&ccedil;&uuml;n K&ouml;rf\u0259z &ouml;lk\u0259l\u0259ri boru x\u0259tl\u0259rinin tikintisi bar\u0259d\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;n\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Ancaq bu x\u0259tl\u0259rin tikintisin\u0259 uzun ill\u0259r s\u0259rf olunaca\u011f\u0131ndan m&uuml;harib\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259lki g\u0259lirl\u0259r \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r.&nbsp;<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan n&uuml;mun\u0259si g&ouml;st\u0259rir ki, neft v\u0259 qaz resurslar\u0131n\u0131n d&uuml;nya bazarlar\u0131na &ccedil;atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259 m&uuml;h&uuml;m \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Az\u0259rbaycan 1994-c&uuml; ild\u0259 &ldquo;\u0259srin m&uuml;qavil\u0259sini&rdquo; imzalad\u0131qdan q\u0131sa m&uuml;dd\u0259t sonra neftin d&uuml;nya bazarlar\u0131na da\u015f\u0131nmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 3 boru x\u0259ttin\u0259 malik idi. Birind\u0259 problem yarananda, dig\u0259r x\u0259td\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. \u0130ran v\u0259 K&ouml;rf\u0259z &ouml;lk\u0259l\u0259ri neftin bazarlara alternativ &ccedil;atd\u0131r\u0131lma x\u0259tl\u0259rin\u0259 malik deyill\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Elxan \u015eahino\u011flu,<br \/>\npolitoloq<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>28 fevralda ba\u015flayan AB\u015e-\u0130srail m&uuml;harib\u0259si qlobal iqtisadiyyatda xeyli stress yarad\u0131b. \u0130ran H&ouml;rm&uuml;z bo\u011faz\u0131ndan mal v\u0259 neft ax\u0131n\u0131n\u0131 dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n &ouml;lk\u0259l\u0259rin bir &ccedil;oxu enerji \u015foku il\u0259 &uuml;zl\u0259\u015fib. \u0130ran m&uuml;harib\u0259 zaman\u0131 xeyli&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[86],"tags":[],"class_list":["post-241859","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-siyaset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/241859","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=241859"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/241859\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=241859"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=241859"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=241859"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}