{"id":241742,"date":"2026-04-13T08:02:43","date_gmt":"2026-04-13T04:02:43","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=241742","title":{"rendered":"Milyonlarla insan ill\u0259rl\u0259 otaqlar\u0131ndan \u00e7\u0131xm\u0131r:"},"content":{"rendered":"<p><strong>Yaponiyada t\u0259xmin\u0259n bir milyon yar\u0131m insan c\u0259miyy\u0259td\u0259n tamamil\u0259 t\u0259crid olunmu\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259 ya\u015fay\u0131r &#8211; aylarla v\u0259 ya ill\u0259rl\u0259 otaqlar\u0131ndan &ccedil;\u0131xm\u0131r. Uzun m&uuml;dd\u0259t bu, s\u0259rt m\u0259d\u0259niyy\u0259tin t\u0259zyiql\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259li s\u0131rf yapon problemi hesab olunurdu.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, lakin son elmi m\u0259lumatlar g&ouml;st\u0259rir ki, hikikomori ekzotik bir fenomen deyil, pandemiyadan b\u0259ri yaln\u0131z g&uuml;cl\u0259n\u0259n qlobal bir tendensiyad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Hikikomori sindromu n\u0259dir?<\/strong><br \/>\nHikikomori s&ouml;z&uuml; yapon dilind\u0259n h\u0259rfi m\u0259nada &quot;geri &ccedil;\u0259kilm\u0259&quot; v\u0259 ya &quot;t\u0259crid&quot; kimi t\u0259rc&uuml;m\u0259 olunur. Rusiyada bu termin sad\u0259c\u0259 hikki kimi tan\u0131n\u0131r. Bu termin 1990-c\u0131 ill\u0259rin sonlar\u0131nda &ouml;z&uuml;n&uuml; sosial h\u0259yatdan tamamil\u0259 t\u0259crid ed\u0259n &#8211; &ouml;zl\u0259rini evl\u0259rind\u0259, tez-tez t\u0259k bir ota\u011fa ba\u011flayan, i\u015fd\u0259n, m\u0259kt\u0259bd\u0259n v\u0259 &uuml;z-&uuml;z\u0259 &uuml;nsiyy\u0259td\u0259n imtina ed\u0259n insanlar\u0131 t\u0259svir ed\u0259n yapon psixiatr\u0131 Tamaki Saitonun say\u0259sind\u0259 ortaya &ccedil;\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r. \u018fsas meyar bu c&uuml;r t\u0259cridin \u0259n az\u0131 alt\u0131 ay davam etm\u0259sidir, lakin praktikada bu, &ccedil;ox vaxt ill\u0259rl\u0259, h\u0259tta onillikl\u0259rl\u0259 davam edir. <strong>T\u0259nhal\u0131q is\u0259 t\u0259dric\u0259n &ouml;ld&uuml;r&uuml;r<\/strong><br \/>\nTipik hikikomoril\u0259r g&uuml;nd\u0259lik h\u0259yatlar\u0131n\u0131 alt-&uuml;st edirl\u0259r: g&uuml;nd&uuml;z yatmaq v\u0259 gec\u0259 oyaq qalmaq. Oyaq saatlar ekran qar\u015f\u0131s\u0131nda &#8211; oyunlar, internet, televizor qar\u015f\u0131s\u0131nda ke&ccedil;irilir. Gigiyena v\u0259 ya t\u0259mizlik kimi \u0259sas g&uuml;nd\u0259lik v\u0259rdi\u015fl\u0259r &ccedil;ox vaxt t\u0259rk edilir. Bu, sad\u0259c\u0259 introvertlik v\u0259 ya t\u0259nb\u0259llik deyil; bu, sosial d&uuml;nyadan radikal \u015f\u0259kild\u0259 uzaqla\u015fmaqd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Yaponiyada ne&ccedil;\u0259 hikikomori var?<\/strong><br \/>\nSaito bu fenomeni ilk d\u0259f\u0259 t\u0259svir ed\u0259nd\u0259 hikikomoril\u0259rin say\u0131n\u0131 t\u0259xmin\u0259n bir milyon olaraq qiym\u0259tl\u0259ndirmi\u015fdi. O vaxtdan b\u0259ri bu r\u0259q\u0259m azalmay\u0131b, \u0259ksin\u0259 art\u0131b. Yaponiya Nazirl\u0259r Kabineti Ofisinin \u0259n son b&ouml;y&uuml;k sor\u011fusu (2022) 15-64 ya\u015f aras\u0131 t\u0259xmin\u0259n 1,46 milyon insan\u0131n hikikomori v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 &#8211; bu, \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli \u0259halinin 2%-d\u0259n bir q\u0259d\u0259r &ccedil;ox oldu\u011funu m&uuml;\u0259yy\u0259n etdi.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259lc\u0259 problem g\u0259nc ki\u015fil\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 idi, lakin reall\u0131q daha geni\u015f miqyasl\u0131 oldu. Son t\u0259dqiqatlar qad\u0131nlar aras\u0131nda hikikomori art\u0131m\u0131n\u0131 g&ouml;st\u0259rib &mdash; 2023-c&uuml; il sor\u011fusunda 40-64 ya\u015f aras\u0131 insanlar\u0131n 52,3%-ni qad\u0131nlar t\u0259\u015fkil edib. Bu fenomen h\u0259m d\u0259 i\u015ftirak&ccedil;\u0131lar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 ya\u015flanma il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r: ya\u015fl\u0131 hikikomoril\u0259rin yar\u0131dan &ccedil;oxu be\u015f ild\u0259n &ccedil;ox, 6,4%-i is\u0259 otuz ild\u0259n &ccedil;oxdur ki, t\u0259crid olunub.<\/p>\n<p><strong>\u0130nsanlar niy\u0259 evd\u0259n &ccedil;\u0131xm\u0131rlar<\/strong><br \/>\nSad\u0259 bir izahat yoxdur v\u0259 hikikomori bu q\u0259d\u0259r m&uuml;r\u0259kk\u0259b bir fenomen\u0259 &ccedil;evir\u0259n m\u0259hz budur. S\u0259b\u0259bl\u0259r \u015f\u0259xsi psixoloji z\u0259iflikl\u0259rin v\u0259 \u0259traf m&uuml;hit t\u0259zyiql\u0259rinin kombinasiyas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Yaponiyadan k\u0259narda hikikomori<\/strong><br \/>\nUzun m&uuml;dd\u0259tdir ki, elm adamlar\u0131 m&uuml;bahis\u0259 edirl\u0259r: hikikomori Yapon m\u0259d\u0259ni sindromudur, yoxsa m&uuml;\u0259yy\u0259n \u015f\u0259rtl\u0259r\u0259 universal insan reaksiyas\u0131d\u0131r? D\u0259lill\u0259r getdikc\u0259 sonuncuya i\u015far\u0259 edir.<br \/>\n2011-ci ild\u0259 Avstraliya, Banqlade\u015f, Hindistan, \u0130ran, Yaponiya, C\u0259nubi Koreya, Tayvan, Tayland v\u0259 AB\u015e-dan olan psixiatrlardan hikikomoriy\u0259 b\u0259nz\u0259r simptomlar\u0131 olan x\u0259st\u0259l\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131b-qar\u0131\u015fmad\u0131qlar\u0131 soru\u015fulan bir ara\u015fd\u0131rma apar\u0131ld\u0131. Ox\u015far n&uuml;mun\u0259l\u0259r ara\u015fd\u0131r\u0131lan b&uuml;t&uuml;n &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 \u015f\u0259h\u0259r yerl\u0259rind\u0259 a\u015fkar edilmi\u015fdir. &Ouml;lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda statistik c\u0259h\u0259td\u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli f\u0259rql\u0259r a\u015fkar edilm\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>Fransa, Braziliya, &Ccedil;in, Kanada, \u0130taliya, Hindistan, C\u0259nubi Koreya v\u0259 AB\u015e-da hikikomori hallar\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Bu g&uuml;n t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar hikikomorini m&uuml;\u0259yy\u0259n m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rd\u0259n v\u0259 diaqnozlardan k\u0259nara &ccedil;\u0131xan bir \u015fey kimi g&ouml;r&uuml;rl\u0259r.<br \/>\nYay\u0131lma t\u0259xminl\u0259ri \u0259halinin 1,1%-d\u0259n 6,7%-\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259yi\u015fir &#8211; bu, ist\u0259nil\u0259n &ouml;lk\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259h\u0259miyy\u0259tli r\u0259q\u0259ml\u0259rdir. Bu o dem\u0259kdir ki, d&uuml;nyada milyonlarla insan d\u0259rin sosial t\u0259crid v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 ya\u015fay\u0131r v\u0259 biz sad\u0259c\u0259 bunu t\u0259k bir s&ouml;z adland\u0131rma\u011fa &ouml;yr\u0259\u015fm\u0259mi\u015fik.<\/p>\n<p><strong>COVID-19 pandemiyas\u0131 sosial t\u0259cridi nec\u0259 art\u0131r\u0131b<\/strong><br \/>\n2020-2022-ci ill\u0259rin karantinl\u0259ri m\u0259cburi t\u0259cridd\u0259 bir n&ouml;v qlobal t\u0259cr&uuml;b\u0259y\u0259 &ccedil;evrilib. B\u0259zi insanlar &uuml;&ccedil;&uuml;n is\u0259 sa\u011falma he&ccedil; vaxt ba\u015f verm\u0259yib.<br \/>\n\u0130taliyal\u0131 bir ara\u015fd\u0131rma pandemiyadan \u0259vv\u0259l v\u0259 sonra 7500-d\u0259n &ccedil;ox yeniyetm\u0259nin davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 izl\u0259yib (2019 v\u0259 2022-ci ill\u0259rd\u0259 apar\u0131lan sor\u011fular). T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar &uuml;&ccedil; profil m&uuml;\u0259yy\u0259n edibl\u0259r: &quot;Sosial K\u0259p\u0259n\u0259kl\u0259r&quot;, &quot;Dostlu\u011fa Y&ouml;nl\u0259nmi\u015f&quot; v\u0259 &quot;T\u0259nha Qurdlar&quot;. Pandemiyadan sonra m\u0259kt\u0259bd\u0259n k\u0259narda dostlar\u0131 il\u0259 he&ccedil; vaxt g&ouml;r&uuml;\u015fm\u0259y\u0259n yeniyetm\u0259l\u0259rin say\u0131 ikiqat art\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yaponiyada t\u0259xmin\u0259n bir milyon yar\u0131m insan c\u0259miyy\u0259td\u0259n tamamil\u0259 t\u0259crid olunmu\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259 ya\u015fay\u0131r &#8211; aylarla v\u0259 ya ill\u0259rl\u0259 otaqlar\u0131ndan &ccedil;\u0131xm\u0131r. Uzun m&uuml;dd\u0259t bu, s\u0259rt m\u0259d\u0259niyy\u0259tin t\u0259zyiql\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259li s\u0131rf yapon problemi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-241742","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/241742","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=241742"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/241742\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=241742"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=241742"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=241742"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}