{"id":241487,"date":"2026-04-08T07:36:25","date_gmt":"2026-04-08T03:36:25","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=241487","title":{"rendered":"Ayaq \u00fcst\u0259 v\u0259 ya uzanm\u0131\u015f yem\u0259k yes\u0259niz n\u0259 ba\u015f verir:"},"content":{"rendered":"<p><strong>Lavan\u0131n &uuml;st&uuml;nd\u0259 ayaq &uuml;st\u0259 yem\u0259k, tezgahda q\u0259lyanalt\u0131 yem\u0259k v\u0259 ya yolda nahar etm\u0259k &#8211; bir &ccedil;oxlar\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n bu, &ccedil;oxdan norma hal\u0131n\u0131 al\u0131b.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, lakin qastroenteroloqlar x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edirl\u0259r: problem duru\u015fda deyil, \u0259ksin\u0259, dem\u0259k olar ki, h\u0259mi\u015f\u0259 ayaq &uuml;st\u0259 tez yediyimizd\u0259dir. Masada t\u0259l\u0259sm\u0259k xo\u015fag\u0259lm\u0259z n\u0259tic\u0259l\u0259rin b&uuml;t&ouml;v bir z\u0259ncirini s&uuml;r\u0259tl\u0259ndirir &#8211; \u015fi\u015fkinlikd\u0259n tutmu\u015f m\u0259d\u0259nin \u015fi\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olan n\u0259z\u0259r\u0259 &ccedil;arpmayan h\u0259ddind\u0259n art\u0131q yem\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r.<\/p>\n<p>B\u0259d\u0259n m&ouml;vqeyi h\u0259zm\u0259 nec\u0259 t\u0259sir edir: ayaq &uuml;st\u0259, oturmu\u015f v\u0259 ya uzanm\u0131\u015f<br \/>\nSa\u011flam h\u0259zm v\u0259rdi\u015fl\u0259rin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r vur\u011fulay\u0131rlar: \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 cazib\u0259 q&uuml;vv\u0259si il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259kdir, ona qar\u015f\u0131 deyil. Dik v\u0259ziyy\u0259td\u0259 &#8211; oturmu\u015f v\u0259 ya ayaq &uuml;st\u0259 olark\u0259n &#8211; m\u0259d\u0259 \u015fir\u0259l\u0259ri v\u0259 qida t\u0259bi\u0259tin n\u0259z\u0259rd\u0259 tutdu\u011fu kimi a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru h\u0259r\u0259k\u0259t edir. &Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, yem\u0259k zaman\u0131 dik duru\u015f h\u0259zm &uuml;&ccedil;&uuml;n daha yax\u015f\u0131d\u0131r, &ccedil;&uuml;nki cazib\u0259 q&uuml;vv\u0259si qidan\u0131n m\u0259d\u0259d\u0259n ba\u011f\u0131rsaqlara it\u0259l\u0259m\u0259sin\u0259 k&ouml;m\u0259k edir. V\u0259 bu, prosesin yaln\u0131z bir hiss\u0259sidir: h\u0259zm prosesinin &ccedil;ox hiss\u0259si h\u0259tta ac hiss etdiyimiz zaman bel\u0259 ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>Amma ed\u0259 bil\u0259c\u0259yiniz \u0259n pis \u015fey yem\u0259kd\u0259n d\u0259rhal sonra uzanmaq v\u0259 ya uzanm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259 yem\u0259kdir. Qidalanma &uuml;zr\u0259 qabaqc\u0131l t\u0259hsili olan praktik klinik qastroenteroloq Kerolin Nyuberrinin izah etdiyi kimi, qidan\u0131 h\u0259zm etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n ifraz olunan m\u0259d\u0259 tur\u015fusu, cazib\u0259 q&uuml;vv\u0259sind\u0259n &ouml;z xeyriniz\u0259 istifad\u0259 etm\u0259s\u0259niz, &ouml;zofagusa geri qay\u0131da bil\u0259r.<\/p>\n<p>&Uuml;r\u0259k yanmas\u0131 bel\u0259 ba\u015f verir.<br \/>\nNormalda qida m\u0259d\u0259d\u0259 yar\u0131m saatdan iki-&uuml;&ccedil; saata q\u0259d\u0259r qal\u0131r, bundan sonra fermentl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n daha &ccedil;ox h\u0259zm &uuml;&ccedil;&uuml;n onikibarmaq ba\u011f\u0131rsa\u011fa daxil olur. Buna g&ouml;r\u0259 h\u0259kiml\u0259r yem\u0259kd\u0259n sonra iki-&uuml;&ccedil; saat uzanmama\u011f\u0131 t&ouml;vsiy\u0259 edirl\u0259r &#8211; m\u0259d\u0259nin &ouml;z i\u015fini g&ouml;rm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n vaxta ehtiyac\u0131 var.<\/p>\n<p>Niy\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q yeyirik v\u0259 ayaq &uuml;st\u0259 durark\u0259n daha s&uuml;r\u0259tli yeyirik?<br \/>\n\u018fg\u0259r ayaq &uuml;st\u0259 durmaq &ouml;z&uuml; m\u0259d\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n o q\u0259d\u0259r d\u0259 t\u0259hl&uuml;k\u0259li deyils\u0259, onda niy\u0259 h\u0259kiml\u0259r h\u0259l\u0259 d\u0259 buna qar\u015f\u0131 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edirl\u0259r? Cavab sad\u0259dir: ayaq &uuml;st\u0259 durark\u0259n dem\u0259k olar ki, h\u0259mi\u015f\u0259 qa&ccedil;\u0131\u015fda yeyirik v\u0259 t\u0259l\u0259sm\u0259k h\u0259zmin \u0259sas d&uuml;\u015fm\u0259nidir.<\/p>\n<p>Ayaq &uuml;st\u0259 yem\u0259k yem\u0259k yem\u0259yin daha s&uuml;r\u0259tli tempi il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r. Nahar\u0131 tez bir zamanda yem\u0259k eyni anda bir ne&ccedil;\u0259 xo\u015fag\u0259lm\u0259z prosesi tetikler. N\u0259 q\u0259d\u0259r tez yeyirsinizs\u0259, bir o q\u0259d\u0259r &ccedil;ox hava udursunuz ki, bu da m\u0259d\u0259d\u0259 art\u0131q qaza s\u0259b\u0259b olur. Tez v\u0259 qeyri-kafi &ccedil;eyn\u0259m\u0259k d\u0259 kramplara v\u0259 qar\u0131n nahiy\u0259sind\u0259 narahatl\u0131q yarad\u0131r, &ccedil;&uuml;nki m\u0259d\u0259nin b&ouml;y&uuml;k par&ccedil;alar\u0131 par&ccedil;alamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n daha &ccedil;ox vaxta ehtiyac\u0131 var.<\/p>\n<p>Dr. Nyuberri vur\u011fulay\u0131r ki, h\u0259zm prosesi a\u011f\u0131zda ba\u015flay\u0131r v\u0259 makroelementl\u0259rin par&ccedil;alanmas\u0131n\u0131 ba\u015fladan t&uuml;p&uuml;rc\u0259k fermentl\u0259ri il\u0259 ba\u015flay\u0131r. &Ccedil;eyn\u0259m\u0259d\u0259n udsan\u0131z, mahiyy\u0259t etibaril\u0259 a\u011f\u0131z\u0131n i\u015fini m\u0259d\u0259y\u0259 ke&ccedil;irirsiniz ki, bu da h\u0259mi\u015f\u0259 bu y&uuml;k\u0259 haz\u0131r olmur.<\/p>\n<p>Yem\u0259yi z\u0259if &ccedil;eyn\u0259s\u0259niz, h\u0259zm orqanlar\u0131 artan stress ya\u015fay\u0131r v\u0259 daha az qida madd\u0259si m\u0259nims\u0259nilir. Bu o dem\u0259kdir ki, siz yaln\u0131z \u015fi\u015fkinlik riski il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 qidan\u0131z\u0131n faydalar\u0131n\u0131 \u0259ld\u0259n verirsiniz.<\/p>\n<p>Niy\u0259 yem\u0259kd\u0259n sonra uzanmamal\u0131s\u0131n\u0131z: &Uuml;r\u0259kbulanma v\u0259 refl&uuml;ks<br \/>\nAyaq &uuml;st\u0259 yem\u0259k daha &ccedil;ox t\u0259l\u0259sik olsa da, uzan\u0131b gec\u0259 q\u0259lyanalt\u0131 etm\u0259k \u0259slind\u0259 fizioloji z\u0259r\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Amerika Qastroenterologiya Kolleci yem\u0259kd\u0259n sonra iki saat uzanmama\u011f\u0131 t&ouml;vsiy\u0259 edir v\u0259 bunun &uuml;&ccedil;&uuml;n yax\u015f\u0131 s\u0259b\u0259bl\u0259r var.<\/p>\n<p>Uzand\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman qidan\u0131 aktiv \u015f\u0259kild\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131ran (m\u0259d\u0259mizi korlamadan) m\u0259d\u0259 tur\u015fusu asanl\u0131qla &ouml;zofagusa geri ax\u0131r. Bu, &uuml;r\u0259kbulanma v\u0259 a\u011f\u0131zda tur\u015f dada s\u0259b\u0259b olur &#8211; qastroezofageal refl&uuml;ks x\u0259st\u0259liyinin (QERX) simptomlar\u0131. QERX Barrett qida borusu v\u0259 qida borusu x\u0259r&ccedil;\u0259ngi d\u0259 daxil olmaqla daha ciddi x\u0259st\u0259likl\u0259rin inki\u015faf riskini bir q\u0259d\u0259r art\u0131r\u0131r.<br \/>\nGec\u0259l\u0259r yem\u0259yin z\u0259r\u0259ri ayr\u0131 bir m&ouml;vzudur. Gec \u015fam yem\u0259yi v\u0259 ya gec\u0259 q\u0259lyanalt\u0131s\u0131, &ccedil;ox g&uuml;man ki, tox qar\u0131nla yataca\u011f\u0131n\u0131z dem\u0259kdir. H\u0259kiml\u0259r h\u0259zm sisteminizin i\u015fini tamamlamas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n yatmazdan 3-4 saat \u0259vv\u0259l yem\u0259kd\u0259n &ccedil;\u0259kinm\u0259yi m\u0259sl\u0259h\u0259t g&ouml;r&uuml;rl\u0259r. Tox qar\u0131nla yuxuya getdiyiniz zaman b\u0259d\u0259niniz enerjini b\u0259rpa etm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259 h\u0259zm\u0259 diqq\u0259t yetirir v\u0259 bunu g&uuml;nd&uuml;zd\u0259n daha az s\u0259m\u0259r\u0259li edir. Bu, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 gec\u0259l\u0259r \u0259n pis q\u0259lyanalt\u0131lar\u0131 yem\u0259y\u0259 &ouml;yr\u0259\u015fmisinizs\u0259, yuxuya da t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lavan\u0131n &uuml;st&uuml;nd\u0259 ayaq &uuml;st\u0259 yem\u0259k, tezgahda q\u0259lyanalt\u0131 yem\u0259k v\u0259 ya yolda nahar etm\u0259k &#8211; bir &ccedil;oxlar\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n bu, &ccedil;oxdan norma hal\u0131n\u0131 al\u0131b.&nbsp; Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, lakin qastroenteroloqlar x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edirl\u0259r:&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-241487","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/241487","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=241487"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/241487\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=241487"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=241487"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=241487"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}