{"id":241118,"date":"2026-04-02T09:10:40","date_gmt":"2026-04-02T05:10:40","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=241118","title":{"rendered":"&#8220;Az yeyir\u0259m, amma k\u00f6k\u0259lir\u0259m&#8221; dey\u0259nl\u0259r,"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az yem\u0259k h\u0259mi\u015f\u0259 d&uuml;zg&uuml;n qidalanmaq dem\u0259k deyil. &Ccedil;\u0259ki art\u0131m\u0131n\u0131n \u0259n &ccedil;ox yay\u0131lm\u0131\u015f s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri p\u0259hriz saxlayark\u0259n kaloril\u0259rin s\u0259hv hesablanmas\u0131d\u0131r.<br \/>\nBir insan az yediyini d&uuml;\u015f&uuml;n\u0259 bil\u0259r, amma \u0259slind\u0259 ehtiyac duydu\u011fundan daha &ccedil;ox enerji istehlak ed\u0259 bil\u0259r. Dig\u0259r bir problem is\u0259 t\u0259cili p\u0259hrizl\u0259rdir. Q\u0131sa m&uuml;dd\u0259td\u0259 s&uuml;r\u0259tli &ccedil;\u0259ki itkisin\u0259 s\u0259b\u0259b olan bu &uuml;sullar madd\u0259l\u0259r m&uuml;badil\u0259sini yava\u015flada v\u0259 \u0259z\u0259l\u0259 itkisin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r ki, bu da sonradan &ccedil;\u0259ki alma\u011f\u0131 asanla\u015fd\u0131r\u0131r.<br \/>\nKeyfiyy\u0259tli yuxu &ccedil;\u0259ki n\u0259zar\u0259tinin \u0259n vacib hiss\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az T&uuml;rkiy\u0259 m\u0259tbuat\u0131na istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, dosent Adnan Batman\u0131n s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, piyl\u0259nm\u0259 riski, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 5 saatdan az yatan insanlarda xeyli art\u0131r.<br \/>\nGec yatmaq melatonin v\u0259 kortizol balans\u0131n\u0131 pozur. Bu, insulin\u0259 h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131 azald\u0131r v\u0259 b\u0259d\u0259nin ya\u011f y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131na daha &ccedil;ox meylli olmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Gec\u0259 gec yatmaq v\u0259rdi\u015fi qar\u0131n \u0259traf\u0131nda ya\u011f y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131 da art\u0131ra bil\u0259r.<\/p>\n<p>Daimi stress alt\u0131nda olmaq t\u0259kc\u0259 \u0259hval-ruhiyy\u0259y\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 b\u0259d\u0259n\u0259 birba\u015fa t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir. Uzun m&uuml;dd\u0259t y&uuml;ks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 kortizol madd\u0259l\u0259r m&uuml;badil\u0259sini yava\u015flada bil\u0259r. Bu, h\u0259m&ccedil;inin qan \u015f\u0259k\u0259rini v\u0259 insulin s\u0259viyy\u0259sini art\u0131ra bil\u0259r v\u0259 ya\u011f y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131 asanla\u015fd\u0131r\u0131r. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259, xroniki stress ya\u015fayan insanlar, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q yem\u0259s\u0259l\u0259r bel\u0259, x&uuml;susil\u0259 qar\u0131n nahiy\u0259sind\u0259 &ccedil;\u0259ki alma\u011fa daha &ccedil;ox meyllidirl\u0259r. Ya\u015f artd\u0131qca \u0259z\u0259l\u0259 k&uuml;tl\u0259si t\u0259dric\u0259n azal\u0131r.<\/p>\n<p>Bu itki, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 35 ya\u015f\u0131ndan sonra daha &ccedil;ox &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rir. \u018fz\u0259l\u0259 toxumas\u0131 metabolik c\u0259h\u0259td\u0259n aktiv oldu\u011fundan, \u0259z\u0259l\u0259 k&uuml;tl\u0259si azald\u0131qca b\u0259d\u0259nin g&uuml;n \u0259rzind\u0259 s\u0259rf etdiyi enerji d\u0259 azal\u0131r. Bu o dem\u0259kdir ki, eyni miqdarda qida q\u0259bul edils\u0259 bel\u0259, &ccedil;\u0259ki art\u0131m\u0131 ba\u015flaya bil\u0259r. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259, yaln\u0131z &ccedil;\u0259ki deyil, h\u0259m d\u0259 \u0259z\u0259l\u0259 k&uuml;tl\u0259si b&ouml;y&uuml;k \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n<p>&Ccedil;\u0259ki n\u0259zar\u0259ti yaln\u0131z idman zal\u0131na getm\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 deyil. G&uuml;n \u0259rzind\u0259 &uuml;mumi h\u0259r\u0259k\u0259t miqdar\u0131 da enerji s\u0259rfiyyat\u0131n\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n edir. Masa arxas\u0131nda i\u015fl\u0259m\u0259k, uzun m&uuml;dd\u0259t oturmaq v\u0259 g&uuml;nd\u0259lik add\u0131m say\u0131n\u0131n az olmas\u0131 madd\u0259l\u0259r m&uuml;badil\u0259sini l\u0259ngid\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130nsan h\u0259ddind\u0259n art\u0131q yem\u0259s\u0259 bel\u0259, daha az enerji s\u0259rf etdiyi &uuml;&ccedil;&uuml;n zamanla &ccedil;\u0259ki ala bil\u0259r. Qad\u0131nlarda perimenopoz v\u0259 menopoz zaman\u0131 hormon s\u0259viyy\u0259sind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r madd\u0259l\u0259r m&uuml;badil\u0259sin\u0259 t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259 bil\u0259r. X&uuml;susil\u0259, estrogen s\u0259viyy\u0259sinin azalmas\u0131 b\u0259d\u0259nin daha yava\u015f i\u015fl\u0259m\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bu d&ouml;vrd\u0259 az yem\u0259y\u0259 baxmayaraq &ccedil;\u0259ki art\u0131m\u0131 \u015fikay\u0259tl\u0259ri arta bil\u0259r. Ya\u011f y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 qar\u0131n nahiy\u0259sind\u0259 daha &ccedil;ox &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rir. Tiroid hormonlar\u0131 metabolik s&uuml;r\u0259ti t\u0259yin ed\u0259n \u0259n vacib sisteml\u0259rd\u0259n biridir. Tiroid &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ya hipotiroidizm hallar\u0131nda bazal enerji s\u0259rfi azal\u0131r. Bu, mayenin tutulmas\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 &ccedil;\u0259ki art\u0131m\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bu v\u0259ziyy\u0259t ad\u0259t\u0259n z\u0259iflik, &uuml;\u015f&uuml;tm\u0259, q\u0259bizlik v\u0259 yor\u011funluq kimi \u015fikay\u0259tl\u0259rl\u0259 m&uuml;\u015fayi\u0259t olunur. Uzun m&uuml;dd\u0259t y&uuml;ks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 kortizol q\u0259bulundan inki\u015faf ed\u0259n Ku\u015finq sindromu, &ccedil;\u0259ki art\u0131m\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259k \u0259h\u0259miyy\u0259tli x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n<p>X&uuml;susil\u0259 qar\u0131n nahiy\u0259sind\u0259, boyunda v\u0259 &uuml;zd\u0259 ya\u011f y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131 kimi &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259r\u0259 bil\u0259r. &Uuml;z&uuml;n yuvarlaqla\u015fmas\u0131, d\u0259risinin inc\u0259lm\u0259si v\u0259 asanl\u0131qla g&ouml;y\u0259rm\u0259 kimi simptomlar da v\u0259ziyy\u0259t\u0259 m&uuml;\u015fayi\u0259t oluna bil\u0259r. S&uuml;r\u0259tli v\u0259 lokal &ccedil;\u0259ki art\u0131m\u0131 hallar\u0131nda bu ehtimal n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmamal\u0131d\u0131r. \u0130nsulin m&uuml;qavim\u0259ti olan \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 b\u0259d\u0259n qan \u015f\u0259k\u0259rini t\u0259nziml\u0259m\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n daha &ccedil;ox insulin ifraz edir. Lakin y&uuml;ks\u0259k insulin s\u0259viyy\u0259si art\u0131q enerjini ya\u011f kimi saxlama\u011f\u0131 asanla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259, insan az yes\u0259 bel\u0259, ya\u011f yand\u0131rmaq &ccedil;\u0259tinl\u0259\u015fir v\u0259 x&uuml;susil\u0259 bel \u0259traf\u0131nda &ccedil;\u0259ki art\u0131m\u0131 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Qad\u0131nlarda geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f polikistik yumurtal\u0131q sindromu &ccedil;\u0259ki art\u0131m\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir s\u0259b\u0259bi ola bil\u0259r. Bu v\u0259ziyy\u0259t tez-tez androgen s\u0259viyy\u0259l\u0259rinin artmas\u0131 v\u0259 insulin m&uuml;qavim\u0259tinin birl\u0259\u015fm\u0259sini \u0259hat\u0259 edir. N\u0259tic\u0259d\u0259, insan az yes\u0259 bel\u0259, &ccedil;\u0259ki alma\u011fa ba\u015flaya bil\u0259r. Qeyri-m&uuml;nt\u0259z\u0259m menstruasiya, sa&ccedil;lar\u0131n b&ouml;y&uuml;m\u0259sinin artmas\u0131 v\u0259 s\u0131zanaq kimi simptomlar da buna yolda\u015fl\u0131q ed\u0259 bil\u0259r. Bir s&ouml;zl\u0259, az yem\u0259k h\u0259mi\u015f\u0259 &ccedil;\u0259ki itirm\u0259k dem\u0259k deyil. B\u0259z\u0259n t\u0259r\u0259zid\u0259ki art\u0131m\u0131n s\u0259b\u0259bi n\u0259 yediyiniz deyil, hormonlar, yuxu, stress v\u0259 ya h\u0259yat t\u0259rzidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az yem\u0259k h\u0259mi\u015f\u0259 d&uuml;zg&uuml;n qidalanmaq dem\u0259k deyil. &Ccedil;\u0259ki art\u0131m\u0131n\u0131n \u0259n &ccedil;ox yay\u0131lm\u0131\u015f s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri p\u0259hriz saxlayark\u0259n kaloril\u0259rin s\u0259hv hesablanmas\u0131d\u0131r. Bir insan az yediyini d&uuml;\u015f&uuml;n\u0259 bil\u0259r, amma \u0259slind\u0259 ehtiyac duydu\u011fundan daha&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-241118","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/241118","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=241118"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/241118\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=241118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=241118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=241118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}