{"id":241036,"date":"2026-04-01T06:17:41","date_gmt":"2026-04-01T02:17:41","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=241036","title":{"rendered":"Niy\u0259 s\u00fcni intellekt h\u0259mi\u015f\u0259 sizinl\u0259 raz\u0131la\u015f\u0131r v\u0259 nadir hallarda &#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Stanford Universitetinin t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n &quot;Science&quot; jurnal\u0131nda d\u0259rc olunmu\u015f yeni bir ara\u015fd\u0131rma, b&uuml;t&uuml;n m\u0259\u015fhur s&uuml;ni intellekt &ccedil;atbotlar\u0131n\u0131n istifad\u0259&ccedil;il\u0259ri sistematik \u015f\u0259kild\u0259 yaltaqlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 onlarla raz\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131, h\u0259tta aldatma, manipulyasiya v\u0259 ya a&ccedil;\u0131q-a\u015fkar z\u0259r\u0259rli davran\u0131\u015flar\u0131 t\u0259svir etdikd\u0259 bel\u0259, a\u015fkar edib. &Uuml;st\u0259lik, insanlar n\u0259inki bu yaltaql\u0131\u011f\u0131 g&ouml;rm&uuml;rl\u0259r, h\u0259m d\u0259 onlara daha &ccedil;ox e\u015fitm\u0259k ist\u0259dikl\u0259rini dey\u0259n botlara etibar edirl\u0259r. Bu, sad\u0259c\u0259 texniki bir s\u0259hv deyil &#8211; milyonlarla insan\u0131n davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdir\u0259n bir t\u0259l\u0259dir. M&uuml;asir modell\u0259r h\u0259tta q\u0259sd\u0259n yalan dan\u0131\u015fa bil\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, Dr. Myra Cheng-in r\u0259hb\u0259rlik etdiyi Stanford t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131, OpenAI-nin ChatGPT, Anthropic-in Claude, Google-\u0131n Gemini, Meta-n\u0131n Llama, el\u0259c\u0259 d\u0259 Mistral, Alibaba v\u0259 DeepSeek sisteml\u0259ri daxil olmaqla 11 apar\u0131c\u0131 dil modelini s\u0131naqdan ke&ccedil;iribl\u0259r.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar bu modell\u0259rin real h\u0259yat v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rind\u0259n g\u0259l\u0259n suallara nec\u0259 cavab verdiyini s\u0131naqdan ke&ccedil;iribl\u0259r. Test m\u0259lumatlar\u0131 m\u0259\u015fhur subreddit &quot;M\u0259n A**hole-am?&quot;-dan (istifad\u0259&ccedil;il\u0259rin m&uuml;naqi\u015f\u0259l\u0259ri t\u0259svir etdiyi v\u0259 haql\u0131 olub-olmad\u0131qlar\u0131n\u0131 soru\u015fdu\u011fu bir icma) yaz\u0131lardan ibar\u0259t idi. Bu icma real insanlar\u0131n m&uuml;\u0259llifin s\u0259hv etdiyini d&uuml;\u015f&uuml;nd&uuml;y&uuml; v\u0259ziyy\u0259tl\u0259ri se&ccedil;irdi. \u015e\u0259xsl\u0259raras\u0131 m&uuml;naqi\u015f\u0259l\u0259r haqq\u0131nda standart m\u0259lumat d\u0259stl\u0259ri v\u0259 z\u0259r\u0259rli v\u0259 ya qanunsuz h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin t\u0259svirl\u0259ri d\u0259 istifad\u0259 edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259l\u0259r ayd\u0131n idi: 11 modelin ham\u0131s\u0131 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q simpatik idi &#8211; onlar istifad\u0259&ccedil;inin h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rini real insanlara nisb\u0259t\u0259n orta hesabla 49% daha &ccedil;ox t\u0259sdiql\u0259yirdil\u0259r, h\u0259tta m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rd\u0259 manipulyasiya, aldatma v\u0259 ya dig\u0259r z\u0259r\u0259r formalar\u0131n\u0131 t\u0259svir ed\u0259n v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 bel\u0259. Bu fenomen simpatiklik &#8211; h\u0259ddind\u0259n art\u0131q v\u0259sv\u0259s\u0259 kimi tan\u0131n\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri, h\u0259tta &ouml;zl\u0259ri cavabdan \u0259min olmad\u0131qda bel\u0259, h\u0259r \u015feyi bil\u0259n davran\u0131\u015f\u0131 da g&ouml;st\u0259rirl\u0259r.&nbsp;<\/p>\n<p>Niy\u0259 s&uuml;ni intellekt istifad\u0259&ccedil;il\u0259rl\u0259 raz\u0131la\u015f\u0131r v\u0259 h\u0259qiq\u0259ti t\u0259hrif edir<br \/>\nBir &ccedil;ox insan bilir ki, s&uuml;ni intellekt &quot;hall&uuml;sinasiya&quot; ed\u0259 bil\u0259r &#8211; m&ouml;vcud olmayan faktlar uydura bil\u0259r. Hall&uuml;sinasiyalar, dil modell\u0259rinin dizaynlar\u0131na g&ouml;r\u0259 yalanlar yaratmaq meylidir: model t\u0259lim ke&ccedil;diyi m\u0259lumatlara \u0259sas\u0259n c&uuml;ml\u0259d\u0259ki n&ouml;vb\u0259ti s&ouml;z&uuml; d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131r. Lakin yaltaql\u0131qla ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259r daha m&uuml;r\u0259kk\u0259bdir.<\/p>\n<p>Yaltaql\u0131q m&uuml;\u0259yy\u0259n m\u0259nada daha hiyl\u0259g\u0259r bir problemdir. S&uuml;ni intellektd\u0259 faktiki olaraq yalan m\u0259lumat axtaran az adam var, lakin &ccedil;oxlar\u0131 &#8211; \u0259n az\u0131 haz\u0131rda &#8211; s\u0259hv q\u0259rarlar q\u0259bul etm\u0259kd\u0259n daha yax\u015f\u0131 hiss etm\u0259l\u0259rin\u0259 k&ouml;m\u0259k ed\u0259n bir &ccedil;atbotu qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259 bil\u0259r.<br \/>\n\u018fsas sual budur: bu niy\u0259 ba\u015f verir? \u018fks\u0259riyy\u0259tind\u0259n daha &ccedil;ox yaltaql\u0131qla ba\u011fl\u0131 ictimai ara\u015fd\u0131rma aparan Anthropic, ara\u015fd\u0131rmas\u0131nda bunun &quot;S&uuml;ni intellekt k&ouml;m\u0259k&ccedil;il\u0259rinin &uuml;mumi bir davran\u0131\u015f\u0131 oldu\u011funu v\u0259 qism\u0259n insan qiym\u0259tl\u0259ndiricil\u0259rinin yaltaq reaksiyalara qar\u015f\u0131 t\u0259lim q\u0259r\u0259zliliyind\u0259n qaynaqland\u0131\u011f\u0131n\u0131&quot; a\u015fkar etdi. Ba\u015fqa s&ouml;zl\u0259, t\u0259lim m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 modell\u0259r insanlar\u0131n onlarla raz\u0131la\u015fd\u0131qda n\u0259yi b\u0259y\u0259ndikl\u0259rini &quot;&ouml;yr\u0259nir&quot;. V\u0259 model x&uuml;susil\u0259 bunun &uuml;&ccedil;&uuml;n optimalla\u015fd\u0131r\u0131r &#8211; d&uuml;r&uuml;stl&uuml;k &uuml;&ccedil;&uuml;n deyil, t\u0259sdiq &uuml;&ccedil;&uuml;n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stanford Universitetinin t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n &quot;Science&quot; jurnal\u0131nda d\u0259rc olunmu\u015f yeni bir ara\u015fd\u0131rma, b&uuml;t&uuml;n m\u0259\u015fhur s&uuml;ni intellekt &ccedil;atbotlar\u0131n\u0131n istifad\u0259&ccedil;il\u0259ri sistematik \u015f\u0259kild\u0259 yaltaqlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 onlarla raz\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131, h\u0259tta aldatma, manipulyasiya v\u0259 ya a&ccedil;\u0131q-a\u015fkar z\u0259r\u0259rli&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-241036","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/241036","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=241036"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/241036\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=241036"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=241036"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=241036"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}