{"id":240520,"date":"2026-03-17T08:01:50","date_gmt":"2026-03-17T04:01:50","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=240520","title":{"rendered":"Yuxusuzlu\u011fun z\u0259r\u0259rli t\u0259sirl\u0259rini azaltma\u011f\u0131n yolu"},"content":{"rendered":"<p><strong>Fiziki f\u0259aliyy\u0259t xroniki yuxusuzlu\u011fu olan insanlarda narahatl\u0131q v\u0259 depressiyan\u0131 aradan qald\u0131ra bil\u0259r v\u0259 eyni zamanda yuxunu yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131ra bil\u0259r. Bu n\u0259tic\u0259y\u0259 aliml\u0259r bir ne&ccedil;\u0259 klinik t\u0259dqiqat\u0131 t\u0259hlil etdikd\u0259n sonra g\u0259libl\u0259r.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, n\u0259tic\u0259l\u0259r &quot;Physiology &amp; Behavior&quot; (P&amp;B) jurnal\u0131nda d\u0259rc edilib.<br \/>\nYuxusuzluq \u0259n &ccedil;ox yay\u0131lm\u0131\u015f yuxu poz\u011funluqlar\u0131ndan biridir. Bu v\u0259ziyy\u0259t yuxuya getm\u0259kd\u0259 &ccedil;\u0259tinlik &ccedil;\u0259km\u0259k v\u0259 ya tez-tez gec\u0259 oyanmaqla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu, yor\u011funlu\u011fa, m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n azalmas\u0131na v\u0259 h\u0259yat keyfiyy\u0259tinin pisl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Yuxu poz\u011funluqlar\u0131 zehni sa\u011flaml\u0131qla s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r: bir &ccedil;ox x\u0259st\u0259 h\u0259m narahatl\u0131q, h\u0259m d\u0259 depressiv simptomlar ya\u015fay\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u0131n m&uuml;\u0259llifl\u0259ri qeyd edibl\u0259r ki, bu v\u0259ziyy\u0259tl\u0259r bir-birini g&uuml;cl\u0259ndirir. Yuxusuzluq \u0259hval-ruhiyy\u0259ni pisl\u0259\u015fdirir, narahatl\u0131q v\u0259 depressiya is\u0259 normal yuxuya mane olur v\u0259 pis bir d&ouml;vr yarad\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar fiziki f\u0259aliyy\u0259tin eyni zamanda yuxunu v\u0259 zehni sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131ran qeyri-d\u0259rman yana\u015fmas\u0131 olub-olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yoxlamaq q\u0259rar\u0131na g\u0259libl\u0259r. Bunu etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n xroniki yuxusuzlu\u011fu olan 336 yetkin x\u0259st\u0259ni \u0259hat\u0259 ed\u0259n yeddi klinik t\u0259dqiqat\u0131n m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 t\u0259hlil etdik. T\u0259dqiqatlar m&uuml;nt\u0259z\u0259m olaraq idman ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259ri idman etm\u0259y\u0259n n\u0259zar\u0259t qruplar\u0131 il\u0259 m&uuml;qayis\u0259 etdi.<\/p>\n<p>Proqramlar m\u0259zmun bax\u0131m\u0131ndan m&uuml;xt\u0259lif idi. \u0130\u015ftirak&ccedil;\u0131lar s&uuml;r\u0259tli g\u0259zinti, qa&ccedil;\u0131\u015f trenajorunda qa&ccedil;\u0131\u015f, stasionar velosiped s&uuml;rm\u0259, g&uuml;c m\u0259\u015fql\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful oldular, h\u0259m&ccedil;inin yoqa v\u0259 tay&ccedil;i il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful oldular. M\u0259\u015fql\u0259rin tezliyi h\u0259ft\u0259d\u0259 bir d\u0259f\u0259d\u0259n g&uuml;nd\u0259lik\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259yi\u015fdi. Proqramlar s\u0259kkiz h\u0259ft\u0259d\u0259n 24 h\u0259ft\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r davam etdi.<\/p>\n<p>T\u0259hlil g&ouml;st\u0259rdi ki, m&uuml;nt\u0259z\u0259m olaraq idman ed\u0259nl\u0259rd\u0259 narahatl\u0131q v\u0259 depressiyada \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azalma m&uuml;\u015fahid\u0259 olunub. Onlar h\u0259m&ccedil;inin yuxu keyfiyy\u0259tinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 yuxusuzlu\u011fun \u015fidd\u0259tinin azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiribl\u0259r.<br \/>\nObyektiv yuxu &ouml;l&ccedil;m\u0259l\u0259ri m&uuml;sb\u0259t t\u0259siri t\u0259sdiql\u0259di. \u0130dman ed\u0259n i\u015ftirak&ccedil;\u0131lar gec\u0259 oyand\u0131qdan sonra orta hesabla t\u0259xmin\u0259n doqquz d\u0259qiq\u0259 daha az oyaq qal\u0131blar. Yuxu daha fasil\u0259siz hala g\u0259ldi.<br \/>\nDaha sonra aliml\u0259r fiziki m\u0259\u015fql\u0259rin t\u0259sirl\u0259rini yuxusuzluq &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259n t\u0259sirli m&uuml;alic\u0259l\u0259rd\u0259n biri olan koqnitiv davran\u0131\u015f terapiyas\u0131 il\u0259 m&uuml;qayis\u0259 etm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fiziki f\u0259aliyy\u0259t xroniki yuxusuzlu\u011fu olan insanlarda narahatl\u0131q v\u0259 depressiyan\u0131 aradan qald\u0131ra bil\u0259r v\u0259 eyni zamanda yuxunu yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131ra bil\u0259r. Bu n\u0259tic\u0259y\u0259 aliml\u0259r bir ne&ccedil;\u0259 klinik t\u0259dqiqat\u0131 t\u0259hlil etdikd\u0259n sonra g\u0259libl\u0259r.&nbsp; Ucnoqta.az&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-240520","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/240520","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=240520"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/240520\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=240520"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=240520"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=240520"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}