{"id":240168,"date":"2026-03-11T08:57:57","date_gmt":"2026-03-11T04:57:57","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=240168","title":{"rendered":"Qad\u0131nlarda bu x\u00fcsusiyy\u0259t \u00f6m\u00fcr uzunlu\u011funu"},"content":{"rendered":"<p><strong>Qad\u0131nlar ki\u015fil\u0259rd\u0259n orta hesabla 5-7 il daha &ccedil;ox ya\u015fay\u0131rlar. Lakin, bu ill\u0259rin sa\u011flam, yoxsa xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 ke&ccedil;irilm\u0259si vacib bir suald\u0131r.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, ara\u015fd\u0131rmalara g&ouml;r\u0259, qad\u0131nlar\u0131n sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 tutulma riski daha y&uuml;ks\u0259kdir.&nbsp;<\/p>\n<p>Mama-ginekoloq Op. Dr. P\u0259rvan\u0259 Seyidova deyir ki, &quot;Qad\u0131nlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131nda \u0259sas m\u0259qs\u0259d yaln\u0131z &ouml;mr&uuml; uzatmaq deyil, h\u0259m d\u0259 sa\u011flam ill\u0259rin say\u0131n\u0131 art\u0131rmaq olmal\u0131d\u0131r&quot; v\u0259 qad\u0131nlar\u0131n hans\u0131 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 nec\u0259 t\u0259dbir g&ouml;r\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259rini izah edir. Qad\u0131nlar\u0131n daha uzun&ouml;m&uuml;rl&uuml; olmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n genl\u0259r varm\u0131? T\u0259dqiqatlara g&ouml;r\u0259, d&uuml;nya miqyas\u0131nda qad\u0131nlar ki\u015fil\u0259rd\u0259n orta hesabla 5-7 il daha uzun ya\u015fay\u0131rlar, mama-ginekoloq Dr. P\u0259rvan\u0259 Seyidova \u0259lav\u0259 edir: &ldquo;Bu d&ouml;vr&uuml;n h\u0259mi\u015f\u0259 sa\u011flam olub-olmad\u0131\u011f\u0131na diqq\u0259t yetirm\u0259k vacibdir.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqatlar g&ouml;st\u0259rir ki, qad\u0131nlar\u0131n &ouml;mr&uuml; daha uzun olsa da, ki\u015fil\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n qocal\u0131qda xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 ya\u015fama ehtimal\u0131 daha y&uuml;ks\u0259k ola bil\u0259r. Genetik v\u0259 hormonal amill\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 h\u0259yat t\u0259rzi qad\u0131nlar\u0131n &ouml;mr&uuml;n&uuml;n uzun&ouml;m&uuml;rl&uuml;l&uuml;y&uuml;nd\u0259 m&uuml;h&uuml;m rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ki X xromosomuna sahib olmaq b\u0259zi x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 qoruyucu &uuml;st&uuml;nl&uuml;k t\u0259min ed\u0259 bil\u0259r, estrogen hormonu is\u0259, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 menopozdan \u0259vv\u0259lki d&ouml;vrd\u0259 &uuml;r\u0259k-damar sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir v\u0259 &ouml;mr&uuml;n uzunlu\u011funa m&uuml;sb\u0259t t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir. Bundan \u0259lav\u0259, qad\u0131nlar\u0131n daha m&uuml;nt\u0259z\u0259m tibbi m&uuml;ayin\u0259l\u0259rd\u0259n ke&ccedil;m\u0259si v\u0259 riskli v\u0259rdi\u015fl\u0259rd\u0259n &ccedil;\u0259kinm\u0259si onlar\u0131n &ouml;mr&uuml;n&uuml;n uzun&ouml;m&uuml;rl&uuml;l&uuml;y&uuml;n\u0259 t&ouml;hf\u0259 ver\u0259n vacib amill\u0259rd\u0259ndir.&rdquo; O, h\u0259m&ccedil;inin qeyd edir ki, qad\u0131nlar\u0131n genetik v\u0259 hormonal &uuml;st&uuml;nl&uuml;kl\u0259r say\u0259sind\u0259 daha uzun&ouml;m&uuml;rl&uuml; olmas\u0131, onlar\u0131n b&uuml;t&uuml;n d&ouml;vr&uuml; sa\u011flam ke&ccedil;ir\u0259c\u0259kl\u0259ri dem\u0259k deyil. P\u0259rvan\u0259 Seyidova deyir ki, &quot;Qad\u0131nlar ki\u015fil\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n qocal\u0131qda m&uuml;\u0259yy\u0259n x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 tutulma riski daha y&uuml;ks\u0259k ola bil\u0259r. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 qad\u0131nlar m&uuml;\u0259yy\u0259n sa\u011flaml\u0131q riskl\u0259ri bar\u0259d\u0259 daha diqq\u0259tli olmal\u0131d\u0131rlar.&quot; Qad\u0131nlar\u0131n h\u0259yat keyfiyy\u0259tin\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259c\u0259k v\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131 olan \u0259sas sa\u011flaml\u0131q riskl\u0259ri bunlard\u0131r:<\/p>\n<p>1. Menopoz v\u0259 hormonal d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r<br \/>\nP\u0259rvan\u0259 Seyidova deyir ki, menopozdan sonra b\u0259d\u0259nd\u0259ki bir &ccedil;ox sistem estrogen hormonunun azalmas\u0131ndan t\u0259sirl\u0259nir v\u0259 \u0259lav\u0259 edir.<\/p>\n<p>2. Osteoporoz (S&uuml;m&uuml;k \u0130tkisi)<br \/>\nS&uuml;m&uuml;k itkisi qad\u0131nlarda ki\u015fil\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha &ccedil;ox rast g\u0259linir. X&uuml;susil\u0259 menopozdan sonra s&uuml;m&uuml;k s\u0131xl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s&uuml;r\u0259tli azalmas\u0131 s\u0131n\u0131q riskini art\u0131ra bil\u0259r.<\/p>\n<p>3. Qalxanvari v\u0259z x\u0259st\u0259likl\u0259ri<br \/>\nYava\u015f v\u0259 ya s&uuml;r\u0259tli i\u015fl\u0259y\u0259n qalxanvari v\u0259z qad\u0131nlarda &ccedil;ox yay\u0131lm\u0131\u015f sa\u011flaml\u0131q problemidir. Qalxanvari v\u0259z x\u0259st\u0259likl\u0259ri madd\u0259l\u0259r m&uuml;badil\u0259sin\u0259, enerji s\u0259viyy\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 hormon balans\u0131na t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259 bil\u0259r v\u0259 bel\u0259likl\u0259 h\u0259yat keyfiyy\u0259tini a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131r.&nbsp;<\/p>\n<p>4. Ruhi sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259ri<br \/>\nDepressiya v\u0259 narahatl\u0131q kimi ruhi sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259ri qad\u0131nlarda ki\u015fil\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha &ccedil;ox rast g\u0259linir. Hormonal d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r, stress v\u0259 h\u0259yat \u015f\u0259raiti bu risk\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>5. S\u0259ssizc\u0259 ir\u0259lil\u0259y\u0259n &uuml;r\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259ri<br \/>\n&Uuml;r\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259ri qad\u0131nlarda ki\u015fil\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n tez-tez f\u0259rqli simptomlarla &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rir. Diaqnoz b\u0259z\u0259n gecikdiril\u0259 bil\u0259r, &ccedil;&uuml;nki sin\u0259 a\u011fr\u0131s\u0131 \u0259v\u0259zin\u0259 yor\u011funluq, n\u0259f\u0259s darl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ya m\u0259d\u0259 poz\u011funlu\u011fu kimi simptomlar ortaya &ccedil;\u0131xa bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qad\u0131nlar ki\u015fil\u0259rd\u0259n orta hesabla 5-7 il daha &ccedil;ox ya\u015fay\u0131rlar. Lakin, bu ill\u0259rin sa\u011flam, yoxsa xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 ke&ccedil;irilm\u0259si vacib bir suald\u0131r.&nbsp; Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, ara\u015fd\u0131rmalara g&ouml;r\u0259, qad\u0131nlar\u0131n sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 xroniki&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-240168","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/240168","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=240168"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/240168\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=240168"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=240168"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=240168"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}