{"id":239663,"date":"2026-03-02T10:57:53","date_gmt":"2026-03-02T06:57:53","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=239663","title":{"rendered":"M\u00fcharib\u0259nin Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na t\u0259siri olmayacaq"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130randa ba\u015f ver\u0259n sava\u015f region d&ouml;vl\u0259tl\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n yaln\u0131z h\u0259rbi deyil, h\u0259m&ccedil;inin iqtisadi bax\u0131mdan da t\u0259sirsiz &ouml;t&uuml;\u015fm\u0259y\u0259 bil\u0259r. B\u0259s, m&uuml;harib\u0259nin Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na hans\u0131 t\u0259sirl\u0259ri ola bil\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan il\u0259 \u0130ran aras\u0131nda ticar\u0259t d&ouml;vriyy\u0259si 2025-ci ild\u0259 \u0259vv\u0259lki il\u0259 nisb\u0259t\u0259n c&uuml;zi d\u0259yi\u015f\u0259r\u0259k 644 milyon dollara olub. 2024-c&uuml; ild\u0259 bu g&ouml;st\u0259rici 647 milyon dollar idi. R\u0259q\u0259ml\u0259r &ouml;lk\u0259l\u0259r aras\u0131ndak\u0131 ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rinin ki&ccedil;ik g&ouml;st\u0259ricil\u0259r il\u0259 ifad\u0259 olunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;st\u0259rs\u0259 d\u0259, d&ouml;vriyy\u0259nin strukturu f\u0259rqli t\u0259\u0259ss&uuml;rat yarad\u0131r. Bel\u0259 ki, ticar\u0259t d&ouml;vriyy\u0259sinin \u0259h\u0259miyy\u0259tli hiss\u0259si \u0130randan idxald\u0131r. 2025-ci ild\u0259 644 milyon dollarl\u0131q d&ouml;vriyy\u0259nin 624 milyonu \u0130randan idxal hesab\u0131na formala\u015f\u0131b. Y\u0259ni, &uuml;mumi ticar\u0259t d&ouml;vriyy\u0259sinin c\u0259mi 3 faizi Az\u0259rbaycan\u0131n \u0130rana ixrac\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0130rana ixracat\u0131 c\u0259mi 20 milyon dollar olub. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, &ouml;t\u0259n il &nbsp;\u0130ranla ticar\u0259td\u0259 604 milyon dollarl\u0131q m\u0259nfi saldomuz yaran\u0131b.<\/p>\n<p>Dem\u0259li, \u0130ran il\u0259 ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rimizd\u0259 ill\u0259r &uuml;zr\u0259 m\u0259nfi saldomuz var. Y\u0259ni, \u0130ran Az\u0259rbaycan il\u0259 ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rind\u0259n daha &ccedil;ox qazan\u0131r. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, \u0130ran il\u0259 ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rind\u0259 texniki &ccedil;\u0259tinlikl\u0259r davam ets\u0259 bunun Az\u0259rbaycan ixracat\u0131na h\u0259r hans\u0131 x&uuml;susi t\u0259siri olmayacaq. \u0130ll\u0259r &uuml;zr\u0259 statistik t\u0259hlill\u0259r g&ouml;st\u0259rir ki, iki &ouml;lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 ticar\u0259td\u0259 \u0130ran idxal\u0131 dominat olub. Az\u0259rbaycan\u0131n &uuml;mumi ixracat\u0131nda \u0130ran\u0131n pay\u0131 h\u0259tta tam r\u0259q\u0259ml\u0259r il\u0259 bel\u0259 ifad\u0259 olunmur. \u0130xrac &ouml;lk\u0259y\u0259 valyuta, idxal is\u0259 &ouml;lk\u0259d\u0259n valyuta apar\u0131r. T\u0259sirl\u0259r\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, bu &ouml;z&uuml;n&uuml; \u0130randan idxal\u0131n azalmas\u0131nda g&ouml;st\u0259r\u0259 bil\u0259r. Az\u0259rbaycana \u0130randan tikinti materiallar\u0131, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr&uuml;fat\u0131 m\u0259hsullar\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 quru meyv\u0259l\u0259r, y&uuml;ng&uuml;l s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 m\u0259i\u015f\u0259td\u0259 istifad\u0259 edil\u0259n s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131 idxal edilir.&nbsp;<br \/>\nBu aspektd\u0259n, daha da konkretl\u0259\u015fdirs\u0259k: \u0130randak\u0131 son hadis\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n istehlak bazar\u0131na nec\u0259 t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259 bil\u0259r?&nbsp;<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r \u0130ranln ixrac imkanlar\u0131 daha uzun m&uuml;dd\u0259t m\u0259hdudla\u015farsa o zaman c\u0259nub qon\u015fumuzda istehsal edil\u0259n bir s\u0131ra m\u0259hsullar\u0131n g\u0259tirilm\u0259sind\u0259 &ccedil;\u0259tinlik yarana bil\u0259r. &nbsp;Bel\u0259 ki, 2025-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan \u0130randan porta\u011fal, t\u0259z\u0259 v\u0259 ya qurudulmu\u015f (14.3 milyon dollar), kartof (13.6 milyon dollar), &nbsp;qida &uuml;&ccedil;&uuml;n yararl\u0131 duz, yodla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u0259hsullar (11.8 milyon dollar), bad\u0131mcan (9.4 milyon dollar), pe&ccedil;enye (8.8 milyon dollar), k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131 (8.7 milyon dollar), bib\u0259r, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n capsicum n&ouml;v&uuml;n&uuml;n v\u0259 ya pimenta n&ouml;v&uuml;n&uuml;n bar\u0131 (8.3 milyon dollar), xurma, t\u0259z\u0259 v\u0259ya qurudulmu\u015f (6.4 milyon dollar), so\u011fan (6.1 milyon dollar), yerk&ouml;k&uuml; (5.7 milyon dollar), k\u0259l\u0259m (4.5 milyon dollar), pendir (4.1 milyon dollar), kivi (3.1 milyon dollar) v\u0259 dig\u0259r \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 idxal edib. &nbsp;<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, idxalda \u0259sas a\u011f\u0131rl\u0131q tikinti v\u0259 s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131n\u0131n pay\u0131na d&uuml;\u015f&uuml;b. S&ouml;z&uuml;ged\u0259n m&uuml;dd\u0259td\u0259 \u0130randan azot (84.8 milyon dollar), arqon (48.7 milyon dollar), m\u0259rm\u0259rin d\u0259n\u0259v\u0259rl\u0259ri, q\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131 v\u0259 tozu (20.1 milyon dollar), abid\u0259 v\u0259 tikinti da\u015flar\u0131n\u0131n d\u0259n\u0259v\u0259rl\u0259ri, q\u0131r\u0131nt\u0131 v\u0259 tozu (18.9 milyon dollar), t\u0259bii barium sulfat\u0131 (12.5 milyon dollar), a\u011f portlandsement (9.7 milyon dollar), hipoxloritl\u0259r, xloritl\u0259r v\u0259 hipobromitl\u0259r (6.9 milyon dollar), dinatrium karbonat (5.8 milyon dollar) v\u0259 dig\u0259r qeyri-\u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 idxal olunub.<\/p>\n<p>G&ouml;r&uuml;nd&uuml;y&uuml; kimi, \u0130radan \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 m&uuml;qayis\u0259d\u0259 daha b&ouml;y&uuml;k m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259rd\u0259 s\u0259naye v\u0259 tikinti m\u0259hsullar\u0131 idxal edilir. T\u0259bii ki, idxal edil\u0259n m\u0259hsullar\u0131n qiym\u0259ti m&uuml;qayis\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 nisb\u0259t\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 olan mallard\u0131r. Bu bax\u0131mdan, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 &uuml;zr\u0259 idxallar\u0131n daha q\u0131sa zamanda diversifikasiyas\u0131na ehtiyac var.<\/p>\n<p>B&uuml;t&uuml;n bunlar il\u0259 yana\u015f\u0131, \u0130randan idxal azalaca\u011f\u0131 halda onun Az\u0259rbaycan\u0131n istehlak bazar\u0131ndak\u0131 tarazl\u0131\u011fa da x&uuml;susi t\u0259siri olmayacaq. Az\u0259rbaycan\u0131n xar\u0131c\u0131 ticar\u0259t d&ouml;vriyy\u0259sinin c\u0259mi 1.3 faizi \u0130ran\u0131n pay\u0131na d&uuml;\u015f&uuml;r. 2025-ci ild\u0259 illik idxal\u0131m\u0131z\u0131n 2.6 faizi \u0130ran\u0131n hesab\u0131na formala\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>B&uuml;t&uuml;n bunlar il\u0259 yana\u015f\u0131, \u0130randan idxal edil\u0259n mallar\u0131n, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 \u0259rza\u011f\u0131n qiym\u0259tinin y&uuml;ks\u0259lm\u0259m\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n alternativ bazarlardan h\u0259min m\u0259hsullar\u0131n daha q\u0131sa zamanda g\u0259tirl\u0259r\u0259k \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259sin\u0259 ehtiyac var. T\u0259bii ki, bu eyni zamanda m&uuml;harib\u0259nin hans\u0131 m&uuml;dd\u0259ti \u0259hat\u0259 etm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olacaq. &nbsp;Bununla bel\u0259, regionda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r fonunda \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n idxal bazarlar\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 idxaldan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n minimumla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 prioritetliyini daha da art\u0131rmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>V&uuml;qar Bayramov<br \/>\nmill\u0259t v\u0259kili<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130randa ba\u015f ver\u0259n sava\u015f region d&ouml;vl\u0259tl\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n yaln\u0131z h\u0259rbi deyil, h\u0259m&ccedil;inin iqtisadi bax\u0131mdan da t\u0259sirsiz &ouml;t&uuml;\u015fm\u0259y\u0259 bil\u0259r. B\u0259s, m&uuml;harib\u0259nin Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na hans\u0131 t\u0259sirl\u0259ri ola bil\u0259r? Az\u0259rbaycan il\u0259 \u0130ran aras\u0131nda ticar\u0259t&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[88],"tags":[],"class_list":["post-239663","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomika"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/239663","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=239663"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/239663\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=239663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=239663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=239663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}