{"id":239369,"date":"2026-02-25T12:08:49","date_gmt":"2026-02-25T08:08:49","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=239369","title":{"rendered":"\u018fr-arvad\u0131n bir-birini\u0259 la\u011f etm\u0259si h\u00fcquqlar\u0131 pozur\u00a0&#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ali M\u0259hk\u0259m\u0259 ilk d\u0259f\u0259 ail\u0259-h&uuml;quq m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rind\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n \u015f\u0259xsiyy\u0259t h&uuml;quqlar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 v\u0259 bu pozuntudan yaranan m\u0259n\u0259vi z\u0259r\u0259rin &ouml;d\u0259nilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 hallara dair izah verib.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, m\u0259hk\u0259m\u0259&nbsp;&ldquo;\u015e\u0259xsiyy\u0259t h&uuml;quqlar\u0131n\u0131n m&uuml;dafi\u0259si haqq\u0131nda&rdquo; 24 dekabr 2025-ci il tarixli Plenum Q\u0259rar\u0131nda ail\u0259-h&uuml;quq m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rind\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n \u015f\u0259xsiyy\u0259t h&uuml;quqlar\u0131n\u0131n x&uuml;susi n&ouml;v&uuml; kimi \u0259r-arvad\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259t h&uuml;quqlar\u0131n\u0131n mahiyy\u0259ti v\u0259 bu h&uuml;quqlara m&uuml;daxil\u0259ni qada\u011fan ed\u0259n hallar ayd\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>\u018fr-arvad\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259t h&uuml;quqlar\u0131na nikaha daxil olmaq h&uuml;ququ, bo\u015fanmaq h&uuml;ququ, \u0259r-arvad\u0131n h&uuml;quq b\u0259rab\u0259rliyi, ail\u0259 daxilind\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 yard\u0131m v\u0259 h&ouml;rm\u0259t g&ouml;zl\u0259m\u0259k h&uuml;ququ, s\u0259rb\u0259st sur\u0259td\u0259 soyad, m\u0259\u015f\u011fuliyy\u0259t, s\u0259n\u0259t se&ccedil;m\u0259k h&uuml;ququ v\u0259 ail\u0259 qanunvericiliyi il\u0259 t\u0259sbit edilmi\u015f dig\u0259r qeyri-\u0259mlak h&uuml;quqlar\u0131 aiddir.<\/p>\n<p>M\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131na m\u0259ruz qoyma, psixi v\u0259 fiziki \u015fidd\u0259t, habel\u0259 t\u0259zyiq alt\u0131nda saxlama, \u0259rin (arvad\u0131n) x\u0259st\u0259liyi, c\u0259rrahi \u0259m\u0259liyyat\u0131, m&uuml;alic\u0259si il\u0259, arvad\u0131n hamil\u0259liyi il\u0259 maraqlanmamaqla onu k&ouml;m\u0259ksiz v\u0259ziyy\u0259td\u0259 qoyma, ail\u0259 sirrini v\u0259 ya \u0259rin (arvad\u0131n) \u015f\u0259xsi sirrini yayma, \u015f\u0259r\u0259f v\u0259 l\u0259yaq\u0259tini al&ccedil;altma, u\u015fa\u011f\u0131n biloji atas\u0131 olmamas\u0131n\u0131n m&uuml;\u0259yy\u0259n edilm\u0259si, atal\u0131\u011fa dair m&uuml;bahis\u0259 a&ccedil;maq h&uuml;ququndan sui-istifad\u0259 edilm\u0259si, h&ouml;rm\u0259tsiz davran\u0131\u015f s\u0259rgil\u0259m\u0259 (iqtisadi, fiziki, sosial, emosional c\u0259h\u0259td\u0259n b\u0259y\u0259nilm\u0259diyini m&uuml;t\u0259madi v\u0259 ya kobud formada &ouml;z&uuml;n\u0259 v\u0259 ya k\u0259nar \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 bildirm\u0259), saxta nikah ba\u011flama (etibars\u0131z nikah), ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 evd\u0259n qanuni \u0259saslar olmadan &ccedil;\u0131xar\u0131lma v\u0259 ail\u0259 qanunvericiliyin\u0259 zidd olan dig\u0259r davran\u0131\u015flar \u0259r-arvad\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259t h&uuml;quqlar\u0131n\u0131 pozur v\u0259 m\u0259n\u0259vi z\u0259r\u0259rin vurulma \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>&nbsp;&#8211; \u018fr-arvaddan birinin he&ccedil; bir qanuni \u0259sas, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n dig\u0259rinin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan \u015f\u0259xsi v\u0259 ya ail\u0259 sirri t\u0259\u015fkil ed\u0259n m\u0259lumatlar\u0131 yaymas\u0131 qada\u011fand\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u015f\u0259xsi yaz\u0131\u015fmalar, ke&ccedil;mi\u015fi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar, \u0259r-arvad aras\u0131ndak\u0131 \u015f\u0259xsi m&uuml;nasib\u0259tl\u0259r (emosional, cinsi v\u0259 s.), ail\u0259daxili davran\u0131\u015flar, u\u015faqlar\u0131n m\u0259n\u015f\u0259yi, &ouml;vladl\u0131\u011fa g&ouml;t&uuml;rm\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar, h\u0259m&ccedil;inin ail\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n m\u0259xfi v\u0259 h\u0259ssas xarakter da\u015f\u0131yan dig\u0259r m\u0259lumatlar;<\/p>\n<p>&#8211; Atal\u0131\u011f\u0131 m&uuml;bahis\u0259l\u0259ndir\u0259n \u015f\u0259xsin &ouml;z &ouml;vlad\u0131 kimi q\u0259bul etdiyi, qay\u011f\u0131 g&ouml;st\u0259rdiyi, b&ouml;y&uuml;m\u0259sind\u0259, t\u0259hsilind\u0259 v\u0259 t\u0259rbiy\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etdiyi u\u015fa\u011f\u0131n bioloji atas\u0131 olmamas\u0131 fakt\u0131n\u0131n m&uuml;\u0259yy\u0259n edilm\u0259si h\u0259min \u015f\u0259xsin valideynik h&uuml;quqlar\u0131n\u0131 pozmaqla yana\u015f\u0131, i\u015fin hallar\u0131ndan as\u0131l\u0131 olaraq atan\u0131n \u015f\u0259r\u0259f v\u0259 l\u0259yaq\u0259tinin al&ccedil;ald\u0131lmas\u0131na da s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r;<\/p>\n<p>&#8211; Atal\u0131\u011fa dair m&uuml;bahis\u0259 a&ccedil;maq h&uuml;ququndan sui-istifad\u0259, bu t\u0259l\u0259bin q\u0259r\u0259zli olaraq qald\u0131r\u0131lmas\u0131, habel\u0259 vicdans\u0131zcas\u0131na a&ccedil;\u0131q-a\u015fkar \u0259sass\u0131z iddian\u0131n verilm\u0259si is\u0259 i\u015fin hallar\u0131ndan as\u0131l\u0131 olaraq arvad\u0131n \u015f\u0259r\u0259f v\u0259 l\u0259yaq\u0259tinin al&ccedil;ald\u0131lmas\u0131na, habel\u0259 dig\u0259r \u015f\u0259xsiyy\u0259t h&uuml;quqlar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r;<\/p>\n<p>&#8211; H&ouml;rm\u0259tsiz davran\u0131\u015f s\u0259rgil\u0259m\u0259 &#8211; \u0259r-arvaddan birinin dig\u0259rini b\u0259y\u0259nm\u0259m\u0259sini l\u0259yaq\u0259tini al&ccedil;aldacaq t\u0259rzd\u0259 &ouml;z&uuml;n\u0259 v\u0259 ya k\u0259nar \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 bildirm\u0259sind\u0259 ifad\u0259 oluna bil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u0259r-arvaddan birinin dig\u0259rinin xarici g&ouml;r&uuml;n&uuml;\u015f&uuml;n\u0259 la\u011f etm\u0259si, laz\u0131ms\u0131z, d\u0259y\u0259rsiz oldu\u011funu bildirm\u0259si v\u0259 bu kimi l\u0259yaq\u0259tin al&ccedil;ald\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan dig\u0259r kobud ifad\u0259l\u0259r i\u015fl\u0259tm\u0259si.<\/p>\n<p>Etibars\u0131z nikah n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259n\u0259vi z\u0259r\u0259rin &ouml;d\u0259nilm\u0259si zaman\u0131 saxta nikah\u0131n ba\u011flanmas\u0131nda cavabdehin t\u0259qsiri, nikah\u0131n etibars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 aradan qald\u0131ran hallar\u0131n m&ouml;vcudlu\u011fu, iddia&ccedil;\u0131n\u0131n &ouml;z&uuml;n&uuml;n nikah ba\u011flanark\u0259n etibars\u0131zl\u0131q \u015f\u0259rtl\u0259ri bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatl\u0131 olub-olmamas\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fr-arvaddan birinin ayr\u0131lmaq v\u0259 ya bo\u015fanmaq ist\u0259m\u0259si, qanunla n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f dig\u0259r imkanlardan istifad\u0259 etm\u0259si&nbsp; pozuntu hesab edilmir. M\u0259s\u0259l\u0259n, nikah d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 birg\u0259 \u0259mlak\u0131n b&ouml;lg&uuml;s&uuml; bar\u0259d\u0259 iddian\u0131n qald\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 ya buna dair nikah m&uuml;qavil\u0259sinin ba\u011flanmas\u0131n\u0131n t\u0259klif edilm\u0259si v\u0259 dig\u0259r bu kimi h&uuml;quqi imkanlardan istifad\u0259 qanunidir.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, nikah m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rinin faktiki pozulmas\u0131ndan sonra edil\u0259n bir s\u0131ra h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r d\u0259 \u0259r-arvad\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259t h&uuml;quqlar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 hesab edilmir v\u0259 m\u0259n\u0259vi z\u0259r\u0259rin vurulmas\u0131 \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259 bilm\u0259z. M\u0259s\u0259l\u0259n, arvada (\u0259r\u0259) maddi yard\u0131m v\u0259 qay\u011f\u0131 g&ouml;st\u0259rm\u0259m\u0259, x\u0259st\u0259liyi il\u0259 maraqlanmama v\u0259 \u0259r-arvad m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rind\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n dig\u0259r &ouml;hd\u0259likl\u0259ri icra etm\u0259m\u0259 v\u0259 s.<\/p>\n<p>M\u0259n\u0259vi z\u0259r\u0259rin h\u0259cmi m&uuml;\u0259yy\u0259n edil\u0259rk\u0259n &uuml;mumi meyarlarla yana\u015f\u0131 x&uuml;susi olaraq evliliyin m&uuml;dd\u0259ti, \u0259r-arvad\u0131n ya\u015f\u0131, yenid\u0259n evl\u0259nm\u0259 imkanlar\u0131, sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259ti dig\u0259r x&uuml;susi hallar n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>X&uuml;susi olaraq qeyd edilm\u0259lidir ki, \u015f\u0259xsin yaln\u0131z \u015f\u0259xsiyy\u0259t, y\u0259ni qeyri-\u0259mlak h&uuml;quqlar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 ona m\u0259n\u0259vi z\u0259r\u0259rin vurulmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. \u015e\u0259xsin \u0259mlak h&uuml;quqlar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 birba\u015fa m\u0259n\u0259vi z\u0259r\u0259rin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmasa da, b\u0259zi hallarda m\u0259n\u0259vi z\u0259r\u0259r vurulmas\u0131na g\u0259tirib &ccedil;\u0131xara bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u018fr-arvad\u0131n bir-birind\u0259n aliment v\u0259 \u0259lav\u0259 x\u0259rcl\u0259r almaq h&uuml;ququ da \u0259mlak h&uuml;quqlar\u0131d\u0131r, bu h&uuml;quqlar\u0131n pozulmas\u0131 yaln\u0131z o halda m\u0259n\u0259vi z\u0259r\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olacaq ki, \u015f\u0259xsiyy\u0259t h&uuml;quqlar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131na g\u0259tirib &ccedil;\u0131xars\u0131n. M\u0259s\u0259l\u0259n, arvad\u0131na (\u0259rin\u0259) aliment &ouml;d\u0259m\u0259k &ouml;hd\u0259liyi olan \u0259rin (arvad\u0131n) bu v\u0259zif\u0259sini yerin\u0259 yetirm\u0259m\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 maddi z\u0259r\u0259r yaran\u0131r, lakin alimentin &ouml;d\u0259nilm\u0259m\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259ti olmayan v\u0259 maddi yard\u0131ma ehtiyac\u0131 olan qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fin m&uuml;alic\u0259 ala bilm\u0259m\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n s\u0259hh\u0259ti pisl\u0259\u015f\u0259rs\u0259, art\u0131q m\u0259n\u0259vi z\u0259r\u0259r \u0259sas\u0131 yarana bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ali M\u0259hk\u0259m\u0259 ilk d\u0259f\u0259 ail\u0259-h&uuml;quq m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rind\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n \u015f\u0259xsiyy\u0259t h&uuml;quqlar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 v\u0259 bu pozuntudan yaranan m\u0259n\u0259vi z\u0259r\u0259rin &ouml;d\u0259nilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 hallara dair izah verib. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, m\u0259hk\u0259m\u0259&nbsp;&ldquo;\u015e\u0259xsiyy\u0259t h&uuml;quqlar\u0131n\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-239369","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/239369","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=239369"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/239369\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=239369"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=239369"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=239369"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}