{"id":239284,"date":"2026-02-24T09:10:58","date_gmt":"2026-02-24T05:10:58","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=239284","title":{"rendered":"Qida rasionunda lif \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fl\u0131larda yadda\u015f\u0131 poza bil\u0259r"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ohayo D&ouml;vl\u0259t Universitetinin aliml\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lan bir ara\u015fd\u0131rmaya g&ouml;r\u0259, qida rasionunda lif &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fl\u0131 insanlarda, h\u0259tta art\u0131q &ccedil;\u0259ki almadan \u0259vv\u0259l bel\u0259, yadda\u015f\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 poza bil\u0259r.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bu t\u0259dqiqat\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri Brain, Behavior, and Immunity jurnal\u0131nda d\u0259rc edilib.<br \/>\nT\u0259cr&uuml;b\u0259, &uuml;&ccedil; g&uuml;n \u0259rzind\u0259 standart yem\u0259k p\u0259hrizi v\u0259 ya m&uuml;xt\u0259lif ya\u011f v\u0259 \u015f\u0259k\u0259r nisb\u0259tl\u0259ri olan be\u015f ixtisasla\u015fm\u0131\u015f p\u0259hrizd\u0259n biri il\u0259 qidalanan g\u0259nc v\u0259 ya\u015fl\u0131 si&ccedil;ovullar\u0131n s\u0131naqdan ke&ccedil;irilm\u0259sini \u0259hat\u0259 edirdi. B&uuml;t&uuml;n p\u0259hrizl\u0259rd\u0259 h\u0259zm fermentl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n par&ccedil;alanmayan, \u0259ksin\u0259 ba\u011f\u0131rsaqdak\u0131 faydal\u0131 mikroblar t\u0259r\u0259find\u0259n par&ccedil;alanan bir qida madd\u0259si olan lif yox idi.<\/p>\n<p>Davran\u0131\u015f testinin n\u0259tic\u0259l\u0259ri g&ouml;st\u0259rdi ki, ya\u015fl\u0131 si&ccedil;ovullarda p\u0259hrizin ya\u011f v\u0259 \u015f\u0259k\u0259r t\u0259rkibind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq amigdalan\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olan uzunm&uuml;dd\u0259tli emosional yadda\u015f pozulmu\u015fdur. Eyni zamanda, y&uuml;ks\u0259k ya\u011f v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 \u015f\u0259k\u0259r s\u0259viyy\u0259l\u0259ri m\u0259kan v\u0259 epizodik yadda\u015fdan m\u0259sul olan hipokampal funksiyan\u0131n azalmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilirdi.<\/p>\n<p>Bioloji n&uuml;mun\u0259l\u0259rin t\u0259hlili, lif h\u0259zmi zaman\u0131 mikrobiota t\u0259r\u0259find\u0259n istehsal olunan q\u0131sa z\u0259ncirli ya\u011f tur\u015fusu olan butirat s\u0259viyy\u0259l\u0259rind\u0259 kritik bir azalma oldu\u011funu a\u015fkar etdi. Butirat iltihab \u0259leyhin\u0259 x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 tan\u0131n\u0131r v\u0259 qan-beyin baryerini ke&ccedil;\u0259 bilir v\u0259 &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 beyind\u0259 iltihabi prosesl\u0259ri tetikleyebilir.<\/p>\n<p>H&uuml;ceyr\u0259 analizi metodlar\u0131 beynin immun sisteminin h&uuml;ceyr\u0259l\u0259ri olan mikroqliyan\u0131n ya\u015fl\u0131 heyvanlarda mitoxondrial z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259y\u0259 m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;st\u0259rdi. Lakin g\u0259nc heyvanlarda enerji sisteml\u0259ri stress\u0259 uy\u011funla\u015fa bilmi\u015f, ya\u015fl\u0131 heyvanlarda is\u0259 xeyli az s\u0259m\u0259r\u0259li f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rmi\u015fdir.<br \/>\nAliml\u0259r qeyd edirl\u0259r ki, m\u0259nfi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r c\u0259mi bir ne&ccedil;\u0259 g&uuml;n \u0259rzind\u0259 ba\u015f vermi\u015f v\u0259 piyl\u0259nm\u0259nin inki\u015faf\u0131 il\u0259 deyil, \u0259ksin\u0259, a\u015fa\u011f\u0131 lif s\u0259viyy\u0259si v\u0259 azalan butirat s\u0259viyy\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259li olmu\u015fdur. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar lif v\u0259 ya butirat \u0259lav\u0259l\u0259rinin ya\u015fla ba\u011fl\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri geri qaytara bil\u0259c\u0259yini yoxlama\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ohayo D&ouml;vl\u0259t Universitetinin aliml\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lan bir ara\u015fd\u0131rmaya g&ouml;r\u0259, qida rasionunda lif &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fl\u0131 insanlarda, h\u0259tta art\u0131q &ccedil;\u0259ki almadan \u0259vv\u0259l bel\u0259, yadda\u015f\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 poza bil\u0259r.&nbsp; Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-239284","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/239284","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=239284"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/239284\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=239284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=239284"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=239284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}