{"id":239212,"date":"2026-02-23T08:49:42","date_gmt":"2026-02-23T04:49:42","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=239212","title":{"rendered":"Dabanl\u0131 ayaqqab\u0131lar\u0131 \u0259slind\u0259 kim v\u0259 niy\u0259 icad edib?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bu g&uuml;n dabanl\u0131 ayaqqab\u0131lar qad\u0131n qarderobunun vacib bir hiss\u0259si kimi g&ouml;r&uuml;n&uuml;r &#8211; onlar boy \u0259lav\u0259 edir, ayaqlar\u0131 inc\u0259ldir v\u0259 z\u0259rif yeri\u015f verir.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, lakin tarix\u0259 daha d\u0259rind\u0259n n\u0259z\u0259r salsaq, bir ne&ccedil;\u0259 \u0259sr \u0259vv\u0259l h&uuml;nd&uuml;rdaban ayaqqab\u0131lar\u0131n yaln\u0131z ki\u015fi ayaqqab\u0131s\u0131 hesab edildiyini v\u0259 yaln\u0131z estetika &uuml;&ccedil;&uuml;n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;r\u0259rik. O vaxtdan b\u0259ri dabanl\u0131 ayaqqab\u0131lar d&ouml;y&uuml;\u015f meydan\u0131ndan kral saraylar\u0131na v\u0259 podiumlara q\u0259d\u0259r \u0259lam\u0259tdar bir s\u0259yah\u0259t ke&ccedil;ib.<\/p>\n<p>\u0130lk dabanl\u0131 ayaqqab\u0131lar<br \/>\nAyaqqab\u0131lar\u0131n alt\u0131na x&uuml;susi dabanl\u0131 ayaqqab\u0131lar ba\u011flayan ilk insanlar \u0259sg\u0259rl\u0259r deyil, adi Misir fermerl\u0259ri idi.<\/p>\n<p>H\u0259tta Q\u0259dim Misird\u0259 d\u0259 sandaletl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n a\u011f\u0131ll\u0131 bir dizayn haz\u0131rlad\u0131lar: geni\u015f, konik daban s&uuml;r&uuml;\u015fm\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r v\u0259 bo\u015f torpaqda g\u0259z\u0259rk\u0259n aya\u011f\u0131 yerind\u0259 m&ouml;hk\u0259m saxlay\u0131rd\u0131. Sonralar bu fikir ba\u015fqalar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 m\u0259nims\u0259nildi: q\u0259ssablar k\u0259simxanalarda qan g&ouml;lm\u0259&ccedil;\u0259l\u0259rini k\u0259s\u0259rk\u0259n ox\u015far sandaletl\u0259r geyinirdil\u0259r, zad\u0259gan misirlil\u0259r is\u0259 tanr\u0131lara yax\u0131nl\u0131qlar\u0131n\u0131 n&uuml;mayi\u015f etdirm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n yaln\u0131z dini m\u0259rasiml\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n dabanl\u0131 ayaqqab\u0131lar geyinirdil\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, \u0259vv\u0259lc\u0259 dabanl\u0131 ayaqqab\u0131lar moda il\u0259 ba\u011fl\u0131 deyildi, torpaq, qan v\u0259 ritualla ba\u011fl\u0131 idi.<\/p>\n<p>Orta \u0259sr \u015eopenl\u0259ri<br \/>\nOrta \u0259srl\u0259rd\u0259 Avropa estafeti g&ouml;t&uuml;rs\u0259 d\u0259, &ouml;z yolu il\u0259 gedirdi. 14-c&uuml; \u0259srd\u0259 \u015fopinl\u0259r d\u0259b hal\u0131na g\u0259ldi &#8211; yar\u0131m metr\u0259, h\u0259tta tam metr\u0259 &ccedil;ata bil\u0259n inan\u0131lmaz d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 h&uuml;nd&uuml;r taxta platformal\u0131 ayaqqab\u0131lar. Bu g&uuml;n biz onlar\u0131 platforma ayaqqab\u0131lar\u0131 adland\u0131rard\u0131q, amma onlar mahiyy\u0259t etibaril\u0259 eyni dabanl\u0131 ayaqqab\u0131lar idi, yaln\u0131z b&uuml;t&uuml;n aya\u011f\u0131n alt\u0131nda gizl\u0259nirdi.<\/p>\n<p>Venesiya v\u0259 \u0130span qad\u0131nlar\u0131 onlar\u0131 yeri\u015fl\u0259rinin g&ouml;z\u0259lliyi &uuml;&ccedil;&uuml;n deyil, geyinirdil\u0259r: birincisi, bu, diz\u0259 q\u0259d\u0259r k&uuml;&ccedil;\u0259 pal&ccedil;\u0131\u011f\u0131nda &ccedil;\u0259tinlikl\u0259 getm\u0259kd\u0259n qa&ccedil;\u0131nmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n bir yol idi, ikincisi, dayaqlar n\u0259 q\u0259d\u0259r h&uuml;nd&uuml;r olarsa, qad\u0131n bir o q\u0259d\u0259r varl\u0131 v\u0259 daha n&uuml;fuzlu hesab olunurdu. Bu &quot;q&uuml;ll\u0259l\u0259rd\u0259&quot; k&ouml;m\u0259ksiz h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259k praktik olaraq m&uuml;mk&uuml;n deyildi, ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 qad\u0131nlar s&ouml;z&uuml;n \u0259sl m\u0259nas\u0131nda yerd\u0259n yuxar\u0131da, qulluq&ccedil;ular\u0131na s&ouml;yk\u0259n\u0259r\u0259k ucal\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>H\u0259rbi dabanl\u0131 ayaqqab\u0131lar<br \/>\nLakin biz h\u0259rb&ccedil;il\u0259r\u0259 v\u0259 \u0130ntibah d&ouml;vr&uuml;n&uuml;n dahil\u0259rin\u0259 tan\u0131\u015f olan daban formas\u0131na &#8211; daban\u0131n alt\u0131ndak\u0131 f\u0259rqli &ccedil;\u0131x\u0131nt\u0131ya g&ouml;r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk&uuml;r ed\u0259 bil\u0259rik.<br \/>\nLeonardo da Vin&ccedil;i m&uuml;asirin\u0259 b\u0259nz\u0259r bir dizayn &uuml;&ccedil;&uuml;n eskizl\u0259r &ccedil;\u0259kdi, lakin onun ideyalar\u0131 daha sonra istifad\u0259 edildi. H&uuml;nd&uuml;rdaban ayaqqab\u0131lar\u0131 g&uuml;nd\u0259lik h\u0259yata fars atl\u0131lar\u0131 v\u0259 frans\u0131z zabitl\u0259ri g\u0259tirmi\u015fdi. Onlar &uuml;&ccedil;&uuml;n bu, tamamil\u0259 rahatl\u0131q idi: dabanl\u0131 &ccedil;\u0259km\u0259l\u0259r aya\u011f\u0131n &uuml;z\u0259ngini daha m&ouml;hk\u0259m tutmas\u0131na k&ouml;m\u0259k edirdi v\u0259 bu da onlara dik durma\u011fa v\u0259 y\u0259h\u0259rd\u0259n at\u0131lmaq qorxusu olmadan yay\u0131 v\u0259 ya arkebu ni\u015fan alma\u011fa imkan verirdi. Bel\u0259likl\u0259, kobud h\u0259rbi texnika stil ifad\u0259sin\u0259 &ccedil;evrilm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g&uuml;n dabanl\u0131 ayaqqab\u0131lar qad\u0131n qarderobunun vacib bir hiss\u0259si kimi g&ouml;r&uuml;n&uuml;r &#8211; onlar boy \u0259lav\u0259 edir, ayaqlar\u0131 inc\u0259ldir v\u0259 z\u0259rif yeri\u015f verir.&nbsp; Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, lakin tarix\u0259 daha d\u0259rind\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-239212","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/239212","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=239212"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/239212\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=239212"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=239212"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=239212"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}