{"id":239209,"date":"2026-02-23T09:02:47","date_gmt":"2026-02-23T05:02:47","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=239209","title":{"rendered":"Bu okean s\u00fcr\u0259tl\u0259 duzlulu\u011funu itirir:"},"content":{"rendered":"<p><strong>Q\u0259rbi Avstraliya sahill\u0259rind\u0259ki Hind okean\u0131n c\u0259nubunda duzluluqda g&ouml;r&uuml;nm\u0259mi\u015f bir azalma qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edirl\u0259r ki, bu proses g&ouml;r&uuml;nm\u0259mi\u015f s&uuml;r\u0259tl\u0259 ba\u015f verir v\u0259 qlobal okean d&ouml;vran\u0131 v\u0259 planetin iqlimi &uuml;&ccedil;&uuml;n ciddi n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, m&uuml;vafiq bir ara\u015fd\u0131rma Nature Climate Change jurnal\u0131nda d\u0259rc edilib. Aliml\u0259r son 60 ild\u0259 ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri t\u0259hlil ed\u0259r\u0259k b&ouml;lg\u0259d\u0259ki duzlulu\u011fun t\u0259xmin\u0259n 30% azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u015fkar edibl\u0259r.<\/p>\n<p>S\u0259b\u0259b ya\u011f\u0131\u015f deyil, k&uuml;l\u0259k rejimind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikdir<br \/>\nT\u0259dqiqat\u0131n apar\u0131c\u0131 m&uuml;\u0259llifi, alim Genxin &Ccedil;enin s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, suyun t\u0259rav\u0259tl\u0259nm\u0259si ya\u011f\u0131nt\u0131n\u0131n artmas\u0131 il\u0259 deyil, iqlim istil\u0259\u015fm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n qlobal k&uuml;l\u0259k rejimind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. K&uuml;l\u0259kl\u0259r Hind-Sakit okean b&ouml;lg\u0259sind\u0259n c\u0259nubi Hind okean\u0131na daha &ccedil;ox \u015firin su da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 onun kimy\u0259vi balans\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirir.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin miqyas\u0131n\u0131 h\u0259r il Tahoe g&ouml;l&uuml;n&uuml;n h\u0259cminin 60%-n\u0259 b\u0259rab\u0259r olan \u0259lav\u0259 \u015firin su ax\u0131n\u0131 il\u0259 m&uuml;qayis\u0259 edirl\u0259r. M&uuml;\u0259llifl\u0259r bu miqdarda suyun 380 ild\u0259n &ccedil;ox m&uuml;dd\u0259t \u0259rzind\u0259 b&uuml;t&uuml;n AB\u015e \u0259halisini i&ccedil;m\u0259li su il\u0259 t\u0259min etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n kifay\u0259t ed\u0259c\u0259yini t\u0259xmin edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Duzluluq niy\u0259 vacibdir<br \/>\nDuzluluq d\u0259niz suyunun s\u0131xl\u0131\u011f\u0131na v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 okean c\u0259r\u0259yanlar\u0131n\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 birba\u015fa t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir. Daha az duzlu su daha y&uuml;ng&uuml;ld&uuml;r v\u0259 s\u0259th\u0259 daha yax\u0131n qal\u0131r, okean t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rinin \u015faquli qar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 pozur.<\/p>\n<p>Bu proses qida madd\u0259l\u0259rinin d\u0259rinlikl\u0259rd\u0259n s\u0259th\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n vacibdir v\u0259 burada d\u0259niz ekosisteml\u0259rini d\u0259st\u0259kl\u0259yir. D\u0259yi\u015fiklikl\u0259r okean qida z\u0259ncirinin t\u0259m\u0259li olan plankton v\u0259 d\u0259niz otlar\u0131na t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nPotensial qlobal t\u0259sirl\u0259r<br \/>\nC\u0259nubi Hind okean\u0131 qlobal termohalin d&ouml;vran\u0131nda &#8211; okeanlar v\u0259 qit\u0259l\u0259r aras\u0131nda istilik paylanmas\u0131n\u0131 t\u0259nziml\u0259y\u0259n c\u0259r\u0259yanlar sistemind\u0259 \u0259sas rol oynay\u0131r. Duzlulu\u011fun daha da azalmas\u0131 bu prosesl\u0259ri z\u0259ifl\u0259d\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nAliml\u0259r hesab edirl\u0259r ki, d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r h\u0259tta dig\u0259r h&ouml;vz\u0259l\u0259r\u0259, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 Atlantik okean\u0131na t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259r\u0259k Avropa v\u0259 \u015eimali Amerikan\u0131n iqlimin\u0259 t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nT\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar qeyd edirl\u0259r ki, okeanlar bir-biri il\u0259 \u0259laq\u0259lidir, buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 h\u0259tta regional d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r bel\u0259 planetar n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u0259rbi Avstraliya sahill\u0259rind\u0259ki Hind okean\u0131n c\u0259nubunda duzluluqda g&ouml;r&uuml;nm\u0259mi\u015f bir azalma qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edirl\u0259r ki, bu proses g&ouml;r&uuml;nm\u0259mi\u015f s&uuml;r\u0259tl\u0259 ba\u015f verir v\u0259 qlobal okean d&ouml;vran\u0131 v\u0259 planetin iqlimi &uuml;&ccedil;&uuml;n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-239209","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/239209","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=239209"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/239209\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=239209"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=239209"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=239209"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}