{"id":238868,"date":"2026-02-17T10:12:55","date_gmt":"2026-02-17T06:12:55","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=238868","title":{"rendered":"Sa\u011flam Ramazan \u00fc\u00e7\u00fcn"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ramazan ay\u0131nda uzun saatlar oruc tutduqdan sonra, iftarda q\u0259fil v\u0259 s&uuml;r\u0259tl\u0259 m\u0259d\u0259mizi y&uuml;kl\u0259yirik. S&uuml;fr\u0259l\u0259rimizd\u0259n h\u0259ddind\u0259n art\u0131q ya\u011fl\u0131, q\u0131zard\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 x\u0259mir x&ouml;r\u0259kl\u0259rini &ccedil;\u0131xarm\u0131r\u0131q. \u0130ftardan q\u0131sa m&uuml;dd\u0259t sonra &ouml;z&uuml;m&uuml;z&uuml; divanda uzanm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259 tap\u0131r\u0131q. Oruc \u0259slind\u0259 olduqca sa\u011flam olsa da, bu c&uuml;r s\u0259hvl\u0259r m\u0259d\u0259 v\u0259 ba\u011f\u0131rsaq sistemimiz\u0259 z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259r. M\u0259d\u0259 a\u011fr\u0131s\u0131, h\u0259zmsizlik, \u015fi\u015fkinlik, refl&uuml;ks h&uuml;cumlar\u0131 v\u0259 &ouml;d kis\u0259si probleml\u0259ri Ramazan ay\u0131nda \u0259n &ccedil;ox g&ouml;r&uuml;l\u0259n probleml\u0259rdir. <\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r evrir ki, qastroenteroloq Prof. Dr. Murat Saru&ccedil; Ramazan ay\u0131nda m\u0259d\u0259 probleml\u0259rind\u0259n qa&ccedil;\u0131nmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n diqq\u0259t etm\u0259li oldu\u011fumuz 3 \u0259sas qaydan\u0131 sadalay\u0131r:&nbsp;<br \/>\n&quot;Orucu yava\u015f-yava\u015f v\u0259 ki&ccedil;ik porsiyalarla a&ccedil;maq, m&uuml;tl\u0259q S\u0259hur i&ccedil;m\u0259k v\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q ya\u011fl\u0131, \u015f\u0259k\u0259rli v\u0259 a\u011f\u0131r qidalardan &ccedil;\u0259kinm\u0259k.&quot; Prof. Dr. Murat Saru&ccedil; h\u0259m&ccedil;inin xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 ya h\u0259r hans\u0131 bir sa\u011flaml\u0131q problemi olan \u015f\u0259xsl\u0259rin d\u0259rman c\u0259dv\u0259ll\u0259rini yenid\u0259n t\u0259nziml\u0259m\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n oruc tutma\u011fa ba\u015flamazdan \u0259vv\u0259l m&uuml;tl\u0259q h\u0259kiml\u0259rin\u0259 m&uuml;raci\u0259t etm\u0259li olduqlar\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131r. Qastroenteroloq oruc tutark\u0259n riay\u0259t edilm\u0259li olan 8 qaydan\u0131 izah etdi; vacib t\u0259klifl\u0259r v\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131qlar etdi. H\u0259mi\u015f\u0259 s&uuml;bh yem\u0259yi &uuml;&ccedil;&uuml;n oyan\u0131n<\/p>\n<p>Sahur g&uuml;n \u0259rzind\u0259 qan \u015f\u0259k\u0259ri s\u0259viyy\u0259sinin tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruma\u011fa k&ouml;m\u0259k edir v\u0259 insulin s\u0259viyy\u0259sinin y&uuml;ks\u0259lm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r. H\u0259m&ccedil;inin, g&uuml;n boyu oruc tutark\u0259n qeyri-kafi qidalanman\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 hipoqlikemiyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r. \u0130msaq yem\u0259yini buraxma\u011f\u0131n bir &ccedil;ox sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q ed\u0259n m&uuml;t\u0259x\u0259ssis deyir:<\/p>\n<p>&nbsp;&ldquo;\u0130msaq etm\u0259m\u0259k uzun oruc m&uuml;dd\u0259tini daha da uzad\u0131r v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 hals\u0131zl\u0131\u011fa, ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131na v\u0259 qan t\u0259zyiqinin q\u0259fil d&uuml;\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. H\u0259m&ccedil;inin, m\u0259d\u0259 tur\u015fusu daha uzun m&uuml;dd\u0259t ac qar\u0131na t\u0259masda qal\u0131r; bu, qastrit v\u0259 refl&uuml;ks\u0259 s\u0259b\u0259b olur. \u0130ftara (orucu a&ccedil;ma\u011fa) yava\u015f v\u0259 ki&ccedil;ik porsiyalarla ba\u015flay\u0131n.<\/p>\n<p>Uzun m&uuml;dd\u0259t oruc tutduqdan sonra m\u0259d\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri yava\u015flay\u0131r v\u0259 h\u0259zm fermentl\u0259ri azal\u0131r. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259, iftar yem\u0259yi zaman\u0131 bird\u0259n &ccedil;ox yem\u0259k m\u0259d\u0259y\u0259 b&ouml;y&uuml;k bir y&uuml;k verir v\u0259 bu da \u015fi\u015fkinlik, m\u0259d\u0259 a\u011fr\u0131s\u0131, qastrit v\u0259 refl&uuml;ks kimi probleml\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur.&nbsp;<\/p>\n<p>&ldquo;Orucumuzu \u015forba, su v\u0259 xurma kimi y&uuml;ng&uuml;l qidalarla a&ccedil;maq m\u0259d\u0259mizi sonradan yey\u0259c\u0259yimiz y&uuml;ks\u0259k kalorili qidalara haz\u0131rlay\u0131r. \u018fsas yem\u0259y\u0259 ke&ccedil;m\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l 10-15 d\u0259qiq\u0259 g&ouml;zl\u0259m\u0259k d\u0259 h\u0259zmi xeyli asanla\u015fd\u0131r\u0131r.&rdquo;<\/p>\n<p>H\u0259ddind\u0259n art\u0131q ya\u011fl\u0131, q\u0131zard\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 x\u0259mir x&ouml;r\u0259kl\u0259rind\u0259n &ccedil;\u0259kinin<br \/>\n\u0130ftar v\u0259 sahurda h\u0259ddind\u0259n art\u0131q ya\u011fl\u0131, q\u0131zard\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 x\u0259mir x&ouml;r\u0259kl\u0259rind\u0259n &ccedil;\u0259kinm\u0259k d\u0259 &ccedil;ox vacibdir. &Ccedil;&uuml;nki bu qidalanma v\u0259rdi\u015fi Ramazan ay\u0131nda m\u0259d\u0259 \u015fikay\u0259tl\u0259rinin artmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bidir. Bu tip qidalar m\u0259d\u0259nin bo\u015falmas\u0131n\u0131 gecikdirir v\u0259 m\u0259d\u0259 tur\u015fusunu art\u0131r\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259, h\u0259zmsizlik, &uuml;r\u0259kbulanma v\u0259 gec\u0259 refl&uuml;ks&uuml; tez-tez ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259, qaraciy\u0259r v\u0259 &ouml;d kis\u0259si d\u0259 onlara daha &ccedil;ox y&uuml;kl\u0259nir.<\/p>\n<p>Duzlu qidalar b\u0259d\u0259nd\u0259n su itkisini art\u0131r\u0131r v\u0259 susuzlu\u011fu art\u0131r\u0131r. Professor bu v\u0259ziyy\u0259tin qan t\u0259zyiqinin pozulmas\u0131na, ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131na v\u0259 &ouml;dem\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259yini bildirir v\u0259 \u0259lav\u0259 edir: &ldquo;Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 imsaqda (s\u0259h\u0259r yem\u0259yi) sosisqa, kolbasa v\u0259 pendir kimi h\u0259ddind\u0259n art\u0131q miqdarda duzlu qidalar\u0131n q\u0259bulu risklidir. Ramazan ay\u0131nda maye balans\u0131n\u0131 qorumaq qida se&ccedil;iml\u0259ri q\u0259d\u0259r vacibdir.&rdquo; O, bird\u0259n &ccedil;ox su i&ccedil;m\u0259yin vacib oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131r, &ccedil;&uuml;nki kifay\u0259t q\u0259d\u0259r maye q\u0259bul etm\u0259m\u0259k q\u0259bizliyi, b&ouml;yr\u0259k da\u015flar\u0131n\u0131 v\u0259 qan t\u0259zyiqi probleml\u0259rini art\u0131r\u0131r. Lakin bird\u0259n &ccedil;ox su i&ccedil;m\u0259k m\u0259d\u0259ni d\u0259 g\u0259rginl\u0259\u015fdirir, \u015fi\u015fkinliy\u0259 s\u0259b\u0259b olur v\u0259 elektrolit balans\u0131n\u0131 poza bil\u0259r. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259, su istehlak\u0131n\u0131z\u0131 iftar (orucu a&ccedil;maq) il\u0259 sahur aras\u0131nda b&ouml;l&uuml;\u015fd&uuml;rm\u0259lisiniz.<\/p>\n<p>&ldquo;Susuzlu\u011funuzu yat\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n 3-4 litr su i&ccedil;m\u0259lisiniz&rdquo; kimi m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259r s\u0259hvdir v\u0259 su s\u0259rxo\u015flu\u011funa s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. O, h\u0259m&ccedil;inin &ccedil;ay v\u0259 q\u0259hv\u0259nin suyun yerini tutmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259slind\u0259 maye itkisini art\u0131ra bil\u0259c\u0259yini \u0259lav\u0259 edir.<\/p>\n<p>\u0130ftardan \u0259n az\u0131 1,5-2 saat sonra qaydas\u0131na diqq\u0259t yetirin!<br \/>\nOruc a&ccedil;d\u0131qdan d\u0259rhal sonra yatmaq m\u0259d\u0259 t\u0259rkibinin qida borusuna axmas\u0131n\u0131 asanla\u015fd\u0131r\u0131r. Murat Saru&ccedil; bunun refl&uuml;ks, &uuml;r\u0259kbulanma v\u0259 bo\u011fazda yanma hissi yarada bil\u0259c\u0259yin\u0259 diqq\u0259t &ccedil;\u0259k\u0259r\u0259k \u0259lav\u0259 edir:&nbsp;<br \/>\n&ldquo;Yem\u0259kd\u0259n sonra \u0259n az\u0131 1,5-2 saat dik v\u0259ziyy\u0259td\u0259 qalmaq h\u0259zmi d\u0259st\u0259kl\u0259yir. Bu qayda x&uuml;susil\u0259 m\u0259d\u0259 problemi olanlar &uuml;&ccedil;&uuml;n vacibdir&rdquo;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ramazan ay\u0131nda uzun saatlar oruc tutduqdan sonra, iftarda q\u0259fil v\u0259 s&uuml;r\u0259tl\u0259 m\u0259d\u0259mizi y&uuml;kl\u0259yirik. S&uuml;fr\u0259l\u0259rimizd\u0259n h\u0259ddind\u0259n art\u0131q ya\u011fl\u0131, q\u0131zard\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 x\u0259mir x&ouml;r\u0259kl\u0259rini &ccedil;\u0131xarm\u0131r\u0131q. \u0130ftardan q\u0131sa m&uuml;dd\u0259t sonra &ouml;z&uuml;m&uuml;z&uuml; divanda uzanm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-238868","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238868","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=238868"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238868\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=238868"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=238868"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=238868"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}