{"id":238617,"date":"2026-02-12T07:33:39","date_gmt":"2026-02-12T03:33:39","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=238617","title":{"rendered":"Q\u0259hv\u0259nin qan t\u0259zyiqin\u0259 t\u0259siri"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bir &ccedil;ox insan g&uuml;n\u0259 q\u0259hv\u0259siz ba\u015flamaqda &ccedil;\u0259tinlik &ccedil;\u0259kir.<br \/>\nAmma y&uuml;ks\u0259k t\u0259zyiqiniz varsa, sual yaran\u0131r: onu i&ccedil;m\u0259lisiniz, yoxsa sevdiyiniz i&ccedil;kid\u0259n imtina etm\u0259lisiniz?<br \/>\nQ\u0259hv\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259n hipertoniyaya s\u0259b\u0259b olur, yoxsa t\u0259siri \u015fi\u015firdilib? B\u0259s qan t\u0259zyiqiniz y&uuml;ks\u0259k olduqda aromatik i&ccedil;kid\u0259n h\u0259zz ala bil\u0259rsinizmi?&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, Nyukasl Universitetinin qidalanma v\u0259 diyetetika professoru Kler Kollins Independent &uuml;&ccedil;&uuml;n yazd\u0131\u011f\u0131 bir k&ouml;\u015f\u0259d\u0259 bu bar\u0259d\u0259 izah etdi.<br \/>\n&quot;Q\u0259hv\u0259 m&uuml;v\u0259qq\u0259ti olaraq qan t\u0259zyiqini qald\u0131ra bil\u0259r, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 onu i&ccedil;m\u0259s\u0259niz v\u0259 ya art\u0131q y&uuml;ks\u0259k t\u0259zyiqiniz varsa. Lakin bu, y&uuml;ks\u0259k t\u0259zyiqli insanlar\u0131n q\u0259hv\u0259d\u0259n tamamil\u0259 imtina etm\u0259l\u0259ri dem\u0259k deyil; \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 n\u0259 vaxt dayand\u0131raca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bilm\u0259kdir&quot;, Kollins izah edir.<\/p>\n<p>Normal qan t\u0259zyiqi 120\/80 millimetr civ\u0259 s&uuml;tunudur (mmHg). \u018fg\u0259r g&ouml;st\u0259ricil\u0259riniz 140\/90 v\u0259 ya daha y&uuml;ks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 &ccedil;at\u0131rsa, bu, y&uuml;ks\u0259k qan t\u0259zyiqi hesab olunur. Bu, h\u0259m&ccedil;inin hipertoniya kimi d\u0259 tan\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>Hipertoniyan\u0131n he&ccedil; bir simptomu olmad\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n qan t\u0259zyiqinizi bilm\u0259k vacibdir. M&uuml;alic\u0259 olunmazsa v\u0259 ya z\u0259if n\u0259zar\u0259t alt\u0131nda saxlan\u0131larsa, &uuml;r\u0259k tutmalar\u0131 v\u0259 insult riskini art\u0131r\u0131r, b&ouml;yr\u0259k v\u0259 &uuml;r\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rini daha da pisl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p>Q\u0259hv\u0259d\u0259ki kofein b\u0259zi insanlarda &uuml;r\u0259k d&ouml;y&uuml;nt&uuml;s&uuml;n&uuml; art\u0131ran \u0259z\u0259l\u0259 stimulyatorudur. Bu, aritmiyan\u0131n inki\u015faf\u0131na k&ouml;m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nKofein h\u0259m&ccedil;inin b&ouml;yr\u0259k&uuml;st&uuml; v\u0259zil\u0259rin adrenalin ifraz etm\u0259sini stimulla\u015fd\u0131r\u0131r. Bu, &uuml;r\u0259yin daha s&uuml;r\u0259tli d&ouml;y&uuml;nm\u0259sin\u0259 v\u0259 qan damarlar\u0131n\u0131n daralmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur ki, bu da qan t\u0259zyiqini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Qanda kofein s\u0259viyy\u0259si q\u0259hv\u0259 i&ccedil;dikd\u0259n 30 d\u0259qiq\u0259d\u0259n 2 saata q\u0259d\u0259r pik h\u0259dd\u0259 &ccedil;at\u0131r. Kofeinin yar\u0131 &ouml;mr&uuml; 3-6 saatd\u0131r, y\u0259ni bu m&uuml;dd\u0259t \u0259rzind\u0259 qandak\u0131 konsentrasiyas\u0131 t\u0259xmin\u0259n yar\u0131ya q\u0259d\u0259r azalacaq.<br \/>\nKofeinin q\u0259hv\u0259 i&ccedil;dikd\u0259n sonra qan t\u0259zyiqin\u0259 t\u0259siri m&uuml;xt\u0259lifdir. T\u0259dqiqat icmallar\u0131nda q\u0259hv\u0259 i&ccedil;dikd\u0259n sonra sistolik qan t\u0259zyiqinin 3-15%, diastolik qan t\u0259zyiqinin is\u0259 4-13% artd\u0131\u011f\u0131 bildirilir.<br \/>\nKofeinin t\u0259sirl\u0259ri h\u0259m&ccedil;inin insan\u0131n normal qan t\u0259zyiqind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r insanda art\u0131q hipertoniya v\u0259 &uuml;r\u0259k v\u0259 ya qaraciy\u0259r x\u0259st\u0259liyi varsa, y&uuml;ks\u0259k qan t\u0259zyiqi daha t\u0259hl&uuml;k\u0259li ola bil\u0259r.<br \/>\nAliml\u0259r q\u0259hv\u0259 istehlak\u0131n\u0131n hipertoniya inki\u015faf riskinin artmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259li olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirirl\u0259r.<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir &ccedil;ox insan g&uuml;n\u0259 q\u0259hv\u0259siz ba\u015flamaqda &ccedil;\u0259tinlik &ccedil;\u0259kir. Amma y&uuml;ks\u0259k t\u0259zyiqiniz varsa, sual yaran\u0131r: onu i&ccedil;m\u0259lisiniz, yoxsa sevdiyiniz i&ccedil;kid\u0259n imtina etm\u0259lisiniz? Q\u0259hv\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259n hipertoniyaya s\u0259b\u0259b olur, yoxsa t\u0259siri \u015fi\u015firdilib? B\u0259s&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-238617","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238617","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=238617"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238617\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=238617"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=238617"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=238617"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}