{"id":238554,"date":"2026-02-11T10:40:07","date_gmt":"2026-02-11T06:40:07","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=238554","title":{"rendered":"H\u0259r il d\u00fcnyada 7 milyon \u00f6l\u00fcm\u00fcn s\u0259b\u0259bi"},"content":{"rendered":"<p><strong>Siqaret &ccedil;\u0259k\u0259nl\u0259rd\u0259 t\u0259n\u0259ff&uuml;s yollar\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259ri, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 KOAH inki\u015faf riski xeyli y&uuml;ks\u0259kdir v\u0259 x\u0259st\u0259lik daha a\u011f\u0131r \u015f\u0259kild\u0259 ir\u0259lil\u0259y\u0259 bil\u0259r. M&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r siqaret t&uuml;st&uuml;s&uuml;nd\u0259 olan minl\u0259rl\u0259 kimy\u0259vi madd\u0259nin x\u0259r&ccedil;\u0259ng v\u0259 &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edirl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, pulmonoloq Dr. \u018fziz Ulu\u0131\u015f\u0131k siqaret &ccedil;\u0259k\u0259n insanlar\u0131n KOAH inki\u015faf riskinin daha y&uuml;ks\u0259k oldu\u011funu bildirdi.<\/p>\n<p>Siqaret as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131na bil\u0259n &ouml;l&uuml;m&uuml;n \u0259sas s\u0259b\u0259bi oldu\u011funu bildir\u0259n Dr. Ulu\u0131\u015f\u0131k h\u0259r il d&uuml;nyada 7 milyondan &ccedil;ox insan\u0131n siqaretl\u0259 \u0259laq\u0259li s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n &ouml;ld&uuml;y&uuml;n&uuml; vur\u011fulad\u0131.<\/p>\n<p>Siqaret &ccedil;\u0259km\u0259yin a\u011fciy\u0259r x\u0259r&ccedil;\u0259ngi, dig\u0259r x\u0259r&ccedil;\u0259ngl\u0259r, KOAH (xroniki obstruktiv a\u011fciy\u0259r x\u0259st\u0259liyi) v\u0259 &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri riskini art\u0131ran \u0259n vacib amil oldu\u011funu xat\u0131rladan Ulu\u0131\u015f\u0131k deyib: &quot;Siqaret t&uuml;st&uuml;s&uuml;nd\u0259 olan 4000-d\u0259n &ccedil;ox kimy\u0259vi madd\u0259nin 80-d\u0259n &ccedil;oxu kanserogen x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malikdir. M\u0259lumdur ki, a\u011fciy\u0259r x\u0259r&ccedil;\u0259ngi diaqnozu qoyulmu\u015f h\u0259r 10 x\u0259st\u0259d\u0259n 8-i siqaret &ccedil;\u0259kir. Hiyl\u0259g\u0259r bir x\u0259st\u0259lik olan a\u011fciy\u0259r x\u0259r&ccedil;\u0259ngi yaln\u0131z 60-70%-d\u0259 inki\u015faf etmi\u015f m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 diaqnoz qoyulur.&quot;<\/p>\n<p>O, h\u0259m&ccedil;inin qeyd edib ki, bu g&uuml;n \u0259n &ouml;l&uuml;mc&uuml;l d&ouml;rd&uuml;nc&uuml; x\u0259st\u0259lik olan KOAH hallar\u0131n\u0131n 90%-i siqaret &ccedil;\u0259km\u0259d\u0259n qaynaqlan\u0131r. \u018fziz Ulu\u0131\u015f\u0131k bildirib ki, &quot;&Uuml;mumd&uuml;nya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u0259lumatlar\u0131na g&ouml;r\u0259, d&uuml;nyada siqaret &ccedil;\u0259k\u0259nl\u0259rin say\u0131 1,1 milyardd\u0131r. H\u0259r il 7 milyon insan siqaret &ccedil;\u0259km\u0259 s\u0259b\u0259bind\u0259n &ouml;l&uuml;r.<\/p>\n<p>Bu g&uuml;n &ouml;l&uuml;mc&uuml;l d&ouml;rd&uuml;nc&uuml; x\u0259st\u0259lik olan KOAH-\u0131n 90%-i siqaret &ccedil;\u0259km\u0259d\u0259n qaynaqlan\u0131r. Siqaret &ccedil;\u0259km\u0259k koronar &uuml;r\u0259k x\u0259st\u0259liyind\u0259n qaynaqlanan &ouml;l&uuml;ml\u0259rin 10-30%-n\u0259 s\u0259b\u0259b olur. H\u0259tta g&uuml;nd\u0259 1-4 siqaret &ccedil;\u0259km\u0259k v\u0259 ya passiv siqaret &ccedil;\u0259km\u0259k bel\u0259 &uuml;r\u0259k v\u0259 a\u011fciy\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259rinin inki\u015faf riskini art\u0131r\u0131r. Q\u0131rtlaq x\u0259r&ccedil;\u0259ngi, prostat x\u0259r&ccedil;\u0259ngi v\u0259 sidik kis\u0259si x\u0259r&ccedil;\u0259nginin yay\u0131lma tezliyi \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131r. Qastrit, xora v\u0259 m\u0259d\u0259 x\u0259r&ccedil;\u0259ngi riskini art\u0131r\u0131r. Hamil\u0259lik d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 siqaret &ccedil;\u0259km\u0259yin k&ouml;rp\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n z\u0259r\u0259rli oldu\u011fu q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 s&uuml;but edilmi\u015fdir.&nbsp;<\/p>\n<p>Alzheymer x\u0259st\u0259liyi siqaret &ccedil;\u0259k\u0259nl\u0259rd\u0259 daha &ccedil;ox rast g\u0259linir.&quot; &Uuml;r\u0259k x\u0259st\u0259liyi v\u0259 insult inki\u015faf riski art\u0131r. Sonsuzluq, vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l do\u011fu\u015f v\u0259 erk\u0259n menopoz riski d\u0259 art\u0131r.<br \/>\nG&uuml;n \u0259rzind\u0259 yor\u011funluq, z\u0259iflik, stress v\u0259 yuxusuzluq ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Siqaret &ccedil;\u0259km\u0259yin d\u0259rid\u0259 q\u0131r\u0131\u015flar, di\u015fl\u0259rin saralmas\u0131 v\u0259 a\u011f\u0131zdan pis qoxu kimi estetik z\u0259r\u0259rl\u0259ri d\u0259 var. Sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131m\u0131za h\u0259r c\u0259h\u0259td\u0259n z\u0259r\u0259r ver\u0259n siqaret &ccedil;\u0259km\u0259 haqq\u0131nda dey\u0259 bil\u0259c\u0259yimiz t\u0259k \u015fey budur: &quot;Siqareti t\u0259rgit, h\u0259yatdan \u0259l &ccedil;\u0259km\u0259&quot;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Siqaret &ccedil;\u0259k\u0259nl\u0259rd\u0259 t\u0259n\u0259ff&uuml;s yollar\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259ri, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 KOAH inki\u015faf riski xeyli y&uuml;ks\u0259kdir v\u0259 x\u0259st\u0259lik daha a\u011f\u0131r \u015f\u0259kild\u0259 ir\u0259lil\u0259y\u0259 bil\u0259r. M&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r siqaret t&uuml;st&uuml;s&uuml;nd\u0259 olan minl\u0259rl\u0259 kimy\u0259vi madd\u0259nin x\u0259r&ccedil;\u0259ng v\u0259 &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-238554","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238554","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=238554"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/238554\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=238554"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=238554"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=238554"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}