{"id":237809,"date":"2026-01-29T10:04:57","date_gmt":"2026-01-29T06:04:57","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=237809","title":{"rendered":"Qad\u0131nlarda D vitamini \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n"},"content":{"rendered":"<p><strong>D vitamini s&uuml;m&uuml;k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131ndan tutmu\u015f immunitet sisteminin g&uuml;cl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r bir &ccedil;ox vacib rol oynay\u0131r. Qad\u0131nlar hormonal d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r v\u0259 h\u0259yat t\u0259rzi amill\u0259ri s\u0259b\u0259bind\u0259n D vitamini &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na daha &ccedil;ox h\u0259ssasd\u0131rlar.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, g&uuml;n\u0259\u015f i\u015f\u0131\u011f\u0131na kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259ruz qalmamaq v\u0259 balanss\u0131z qidalanma &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 riskini art\u0131ra bil\u0259r.<br \/>\n&Uuml;mumi \u0259hali aras\u0131nda geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f D vitamini &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 qad\u0131nlarda ki\u015fil\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha tez-tez a\u015fkar edilir. M&uuml;t\u0259x\u0259ssis Dr. F&uuml;sun Top&ccedil;ugil vur\u011fulay\u0131r ki, bu v\u0259ziyy\u0259t t\u0259k bir s\u0259b\u0259bd\u0259n qaynaqlanm\u0131r; bioloji qurulu\u015f, hormonal d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r v\u0259 h\u0259yat t\u0259rzi amill\u0259rinin ham\u0131s\u0131 t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir.<\/p>\n<p>D vitamini yaln\u0131z b\u0259d\u0259nd\u0259ki s&uuml;m&uuml;kl\u0259r\u0259 t\u0259sir etmir; bir &ccedil;ox toxumadak\u0131 reseptorlar vasit\u0259sil\u0259 hormona b\u0259nz\u0259r bir funksiya yerin\u0259 yetirir.<br \/>\nQad\u0131nlarda estrogen hormonu s&uuml;m&uuml;k metabolizmas\u0131nda v\u0259 D vitamini istifad\u0259sind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131r. X&uuml;susil\u0259 intensiv hormonal dal\u011falanmalar d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 b\u0259d\u0259nd\u0259 D vitamininin istifad\u0259si v\u0259 s&uuml;m&uuml;kl\u0259r\u0259 qoruyucu t\u0259siri f\u0259rqli ola bil\u0259r. Bu v\u0259ziyy\u0259t qad\u0131nlar\u0131n D vitamini &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na daha &ccedil;ox bioloji meyl g&ouml;st\u0259rm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.&nbsp;<br \/>\n&ldquo;G&uuml;n\u0259\u015f i\u015f\u0131\u011f\u0131na kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259ruz qalma &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u0259n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biridir.&rdquo;<\/p>\n<p>D vitamininin \u0259n vacib m\u0259nb\u0259yi g&uuml;n\u0259\u015f i\u015f\u0131\u011f\u0131 vasit\u0259sil\u0259 d\u0259rid\u0259 sintezdir. Lakin, m&uuml;asir d&ouml;vrd\u0259 \u015f\u0259h\u0259r h\u0259yat\u0131, uzun m&uuml;dd\u0259t qapal\u0131 m\u0259kanlarda ke&ccedil;irm\u0259k v\u0259 g&uuml;n\u0259\u015fd\u0259n qorunma v\u0259rdi\u015fl\u0259rinin artmas\u0131 bu sintezi \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131r. Qad\u0131nlarda, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 i\u015f \u015f\u0259raiti, ev h\u0259yat\u0131 v\u0259 g&uuml;nd\u0259lik i\u015fl\u0259r s\u0259b\u0259bind\u0259n g&uuml;n\u0259\u015f i\u015f\u0131\u011f\u0131na kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259ruz qalmamaq, D vitamini &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tez-tez m&uuml;\u015fahid\u0259 olunmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>D vitamini sintezi d\u0259rid\u0259 ba\u015f verdiyind\u0259n, d\u0259ri qurulu\u015fu v\u0259 istifad\u0259 olunan g&uuml;n\u0259\u015fd\u0259n qoruyucu m\u0259hsullar da bu prosesd\u0259 rol oynay\u0131r.<br \/>\nX&uuml;susil\u0259, y&uuml;ks\u0259k SPF-li g&uuml;n\u0259\u015fd\u0259n qoruyucu kreml\u0259rin m&uuml;nt\u0259z\u0259m istifad\u0259si d\u0259rid\u0259 D vitamini istehsal\u0131n\u0131 azalda bil\u0259r. Qad\u0131nlar\u0131n d\u0259ri sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ya\u015flanmaya qar\u015f\u0131 qorunmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n g&uuml;n\u0259\u015fd\u0259n daha &ccedil;ox &ccedil;\u0259kinm\u0259si uzun m&uuml;dd\u0259td\u0259 D vitamini s\u0259viyy\u0259sinin azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>D vitamini ya\u011fda h\u0259ll olan bir vitamindir v\u0259 b\u0259d\u0259nd\u0259ki ya\u011f toxumas\u0131nda saxlan\u0131la bil\u0259r. Fizioloji c\u0259h\u0259td\u0259n qad\u0131nlar ki\u015fil\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha y&uuml;ks\u0259k b\u0259d\u0259n ya\u011f faizin\u0259 malikdirl\u0259r.<br \/>\nBu v\u0259ziyy\u0259t, q\u0259bul edil\u0259n v\u0259 ya sintez edil\u0259n D vitamininin qan d&ouml;vran\u0131na daha az daxil olmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 qanda s\u0259viyy\u0259si a\u015fa\u011f\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;r. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259, b\u0259zi qad\u0131nlar kifay\u0259t q\u0259d\u0259r q\u0259bul edils\u0259 bel\u0259, &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131qla qar\u015f\u0131la\u015fa bil\u0259rl\u0259r. Hamil\u0259lik v\u0259 ana s&uuml;d&uuml; il\u0259 qidalanma qad\u0131n\u0131n h\u0259yat d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 D vitaminin\u0259 ehtiyac\u0131n artd\u0131\u011f\u0131 x&uuml;susi d&ouml;vrl\u0259rdir. Bu d&ouml;vrl\u0259rd\u0259 D vitamini h\u0259m anan\u0131n s&uuml;m&uuml;k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131, h\u0259m d\u0259 k&ouml;rp\u0259nin skelet inki\u015faf\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n vacibdir. Menopoz zaman\u0131 s&uuml;m&uuml;k itkisi riski estrogen s\u0259viyy\u0259sinin azalmas\u0131 il\u0259 art\u0131r v\u0259 D vitamini &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 daha ayd\u0131n klinik n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>D vitamini ehtiva ed\u0259n qidalar\u0131n say\u0131 m\u0259hduddur v\u0259 g&uuml;nd\u0259lik t\u0259l\u0259bat\u0131n b&ouml;y&uuml;k bir hiss\u0259si g&uuml;n\u0259\u015f i\u015f\u0131\u011f\u0131 vasit\u0259sil\u0259 &ouml;d\u0259nilir. P\u0259hrizd\u0259 ya\u011fl\u0131 bal\u0131q, yumurta sar\u0131s\u0131 v\u0259 D vitamini il\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdirilmi\u015f qidalar\u0131n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r q\u0259bul edilm\u0259m\u0259si qad\u0131nlarda &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131q riskini art\u0131ra bil\u0259r. Uzunm&uuml;dd\u0259tli m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 p\u0259hrizl\u0259r v\u0259 nizams\u0131z qidalanma v\u0259rdi\u015fl\u0259ri bu v\u0259ziyy\u0259ti daha da ayd\u0131nla\u015fd\u0131ra bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D vitamini s&uuml;m&uuml;k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131ndan tutmu\u015f immunitet sisteminin g&uuml;cl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r bir &ccedil;ox vacib rol oynay\u0131r. Qad\u0131nlar hormonal d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r v\u0259 h\u0259yat t\u0259rzi amill\u0259ri s\u0259b\u0259bind\u0259n D vitamini &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na daha &ccedil;ox h\u0259ssasd\u0131rlar. Ucnoqta.az&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-237809","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237809","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=237809"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237809\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=237809"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=237809"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=237809"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}