{"id":237446,"date":"2026-01-23T10:35:48","date_gmt":"2026-01-23T06:35:48","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=237446","title":{"rendered":"S\u00fcni intellekt v\u0259 onun ruhi sa\u011flaml\u0131\u011fa t\u0259siri \u2013"},"content":{"rendered":"<p><strong>H\u0259r h\u0259ft\u0259 milyonlarla insan ChatGPT kimi &ccedil;atbotlarla &uuml;nsiyy\u0259t qurur v\u0259 b\u0259zil\u0259rind\u0259 emosional as\u0131l\u0131l\u0131q yaran\u0131r v\u0259 ya h\u0259tta intihar d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259l\u0259ri ifad\u0259 olunur.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, Platformer bu problemin miqyas\u0131 v\u0259 istifad\u0259&ccedil;il\u0259ri qorumaq &uuml;&ccedil;&uuml;n modell\u0259rini nec\u0259 d\u0259yi\u015fdirdiyi bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat payla\u015f\u0131b.&nbsp;<\/p>\n<p>H\u0259r h\u0259ft\u0259 800 milyondan &ccedil;ox insan ChatGPT-d\u0259n istifad\u0259 edir. Psixotik davran\u0131\u015f, g&uuml;cl&uuml; emosional ba\u011fl\u0131l\u0131q v\u0259 ya intihar d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259l\u0259ri n&uuml;mayi\u015f etdir\u0259n istifad\u0259&ccedil;il\u0259rin g&ouml;r&uuml;n\u0259n ki&ccedil;ik bir faizi \u0259h\u0259miyy\u0259tsiz g&ouml;r&uuml;n\u0259 bil\u0259r, lakin m&uuml;tl\u0259q saylarda bu, y&uuml;z minl\u0259rl\u0259 insan\u0131 t\u0259msil edir:<\/p>\n<p>560.000 istifad\u0259&ccedil;i psixoz v\u0259 maniya \u0259lam\u0259tl\u0259ri g&ouml;st\u0259rir<br \/>\n1,2 milyon istifad\u0259&ccedil;i &ccedil;atbota potensial t\u0259hl&uuml;k\u0259li ba\u011fl\u0131l\u0131q inki\u015faf etdirir<br \/>\n1,2 milyon istifad\u0259&ccedil;i &ouml;z&uuml;n\u0259 z\u0259r\u0259r verm\u0259k d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259l\u0259rini ifad\u0259 edir<\/p>\n<p>Bu, vacib bir sual do\u011furur: &ccedil;atbotlarla qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259 bu probleml\u0259ri n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 daha da art\u0131r\u0131r? Ax\u0131, dil modell\u0259ri n\u0259zak\u0259tli, d\u0259st\u0259kl\u0259yici v\u0259 t\u0259skinlikverici olma\u011fa &ouml;yr\u0259dilir. Lakin b\u0259z\u0259n bu, s&uuml;ni intellekt t\u0259hl&uuml;k\u0259li v\u0259 ya irrasional d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259l\u0259ri t\u0259\u015fviq etdikd\u0259 v\u0259 insanlar\u0131 z\u0259r\u0259rli h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 s&ouml;vq etdikd\u0259 yaltaql\u0131\u011fa meylliliy\u0259 &ccedil;evrilir.<\/p>\n<p>OpenAI riskl\u0259ri nec\u0259 azaltma\u011fa &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r<br \/>\nZ\u0259r\u0259rli cavablar\u0131n ehtimal\u0131n\u0131 azaltmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n OpenAI ChatGPT modelini v\u0259 onun spesifikasiyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirdi:<br \/>\n\u0130st\u0259nil\u0259n standarta cavab verm\u0259y\u0259n cavablar\u0131n say\u0131 2025-ci ilin avqust ay\u0131 il\u0259 m&uuml;qayis\u0259d\u0259 65-80% azal\u0131b.<\/p>\n<p>\u0130stifad\u0259&ccedil;i insanlardan daha &ccedil;ox s&uuml;ni intellektl\u0259 &uuml;nsiyy\u0259t qurma\u011f\u0131 &uuml;st&uuml;n tutdu\u011funu deyirs\u0259, model indi n\u0259zak\u0259tl\u0259 cavab verir, lakin real h\u0259yatda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin d\u0259y\u0259rini vur\u011fulay\u0131r.<br \/>\nM\u0259s\u0259l\u0259n, indi bel\u0259 bir cavab ala bil\u0259rsiniz: &quot;M\u0259niml\u0259 &uuml;nsiyy\u0259td\u0259n z&ouml;vq ald\u0131\u011f\u0131n\u0131za \u015fadam. Amma m\u0259n burada insanlar\u0131n siz\u0259 verdiyi yax\u015f\u0131 \u015feyl\u0259ri \u0259v\u0259z etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n deyil, tamamlamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n g\u0259lmi\u015f\u0259m. \u018fsl insanlar sizi t\u0259\u0259cc&uuml;bl\u0259ndir\u0259 v\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259 bil\u0259r.&quot;<\/p>\n<p>Yenil\u0259m\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259l 170-d\u0259n &ccedil;ox h\u0259kim v\u0259 psixoloq 1800-d\u0259n &ccedil;ox model cavab\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke&ccedil;irdi v\u0259 onlar\u0131n t\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyini qiym\u0259tl\u0259ndirdi. N\u0259tic\u0259l\u0259r z\u0259if cavablarda 39-52% azalma g&ouml;st\u0259rdi, lakin problem h\u0259l\u0259 d\u0259 qal\u0131r.<\/p>\n<p>&Ccedil;\u0259tinlikl\u0259r v\u0259 m&uuml;bahis\u0259l\u0259r<br \/>\nH\u0259tta m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r aras\u0131nda bel\u0259, ruhi sa\u011flaml\u0131q b&ouml;hran\u0131 zaman\u0131 &quot;yax\u015f\u0131&quot; reaksiyan\u0131n n\u0259d\u0259n ibar\u0259t oldu\u011fu bar\u0259d\u0259 tam raz\u0131l\u0131q yoxdur.<br \/>\nBundan \u0259lav\u0259, istifad\u0259&ccedil;i &ouml;z&uuml;n\u0259 z\u0259r\u0259r verm\u0259k bar\u0259d\u0259 fikirl\u0259rini ifad\u0259 ed\u0259rs\u0259 n\u0259 etm\u0259li oldu\u011fu kimi vacib bir sual var. M\u0259s\u0259l\u0259n, sad\u0259c\u0259 qaynar x\u0259tt n&ouml;mr\u0259si verm\u0259k kifay\u0259tdirmi, yoxsa m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259 birba\u015fa \u0259laq\u0259 saxlamaq laz\u0131md\u0131rm\u0131?<\/p>\n<p>OpenAI komandas\u0131 \u0259vv\u0259lki s&ouml;hb\u0259tl\u0259rin kontekstini n\u0259z\u0259r\u0259 almaq v\u0259 istifad\u0259&ccedil;inin nec\u0259 hiss etdiyini daha yax\u015f\u0131 ba\u015fa d&uuml;\u015fm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n s&uuml;ni intellektinin yadda\u015f x&uuml;susiyy\u0259tind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Emosional as\u0131l\u0131l\u0131q problemi<br \/>\nS&uuml;ni intellektinin istifad\u0259&ccedil;il\u0259rl\u0259 raz\u0131la\u015fma meyli z\u0259r\u0259rli davran\u0131\u015f n&uuml;mun\u0259l\u0259rini daha da art\u0131ra bil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, &ccedil;atbotlar nadir hallarda m&uuml;xalif\u0259ti t\u0259\u015fviq edir v\u0259 s&uuml;ni intellektd\u0259n &quot;d\u0259st\u0259k&quot; alan istifad\u0259&ccedil;il\u0259r h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rind\u0259 haql\u0131 olduqlar\u0131n\u0131 hiss etm\u0259l\u0259ri v\u0259 insanlardan daha &ccedil;ox ma\u015f\u0131na etibar etm\u0259l\u0259ri ehtimal\u0131 daha y&uuml;ks\u0259kdir.<\/p>\n<p>Bu, bir paradoks yarad\u0131r: s&uuml;ni intellekt emosional as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltma\u011fa &ccedil;al\u0131\u015fark\u0259n, \u015firk\u0259t h\u0259m&ccedil;inin istifad\u0259&ccedil;il\u0259ri m\u0259hsulu i\u015f, \u0259yl\u0259nc\u0259 v\u0259 ya t\u0259dqiqat &uuml;&ccedil;&uuml;n daha &ccedil;ox istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 t\u0259\u015fviq etm\u0259y\u0259 &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r.<br \/>\nChatGPT v\u0259 ox\u015far &ccedil;atbotlar yeni bir &uuml;nsiyy\u0259t d&ouml;vr&uuml;n\u0259 q\u0259d\u0259m qoyur, lakin onlar h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259t &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;r\u0259kk\u0259b etik v\u0259 psixoloji &ccedil;\u0259tinlikl\u0259r yarad\u0131rlar. H\u0259r h\u0259ft\u0259 milyonlarla insan h\u0259ssas v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 s&uuml;ni intellektd\u0259n istifad\u0259 edir v\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 n\u0259yin t\u0259hl&uuml;k\u0259siz, n\u0259yin sa\u011flam hesab edildiyi bar\u0259d\u0259 fikir birliyi yoxdur.<br \/>\nYenil\u0259nmi\u015f modell\u0259r\u0259 v\u0259 t\u0259dqiqatlara baxmayaraq, emosional as\u0131l\u0131l\u0131q v\u0259 zehni sa\u011flaml\u0131q riskl\u0259ri real olaraq qal\u0131r. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259, texnologiyan\u0131n faydal\u0131 ola bil\u0259c\u0259yini, lakin real insan t\u0259mas\u0131n\u0131n, d\u0259st\u0259yin v\u0259 pe\u015f\u0259kar yard\u0131m\u0131n \u0259v\u0259zolunmaz oldu\u011funu xat\u0131rlamaq vacibdir.<br \/>\nS&uuml;ni intellektd\u0259n t\u0259hl&uuml;k\u0259siz istifad\u0259 il\u0259 istifad\u0259&ccedil;il\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n rahatl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 c\u0259lbediciliyi aras\u0131nda tarazl\u0131\u011f\u0131 qorumaq m&uuml;mk&uuml;n olub-olmayaca\u011f\u0131 sual alt\u0131ndad\u0131r. Bunu zaman g&ouml;st\u0259r\u0259c\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r h\u0259ft\u0259 milyonlarla insan ChatGPT kimi &ccedil;atbotlarla &uuml;nsiyy\u0259t qurur v\u0259 b\u0259zil\u0259rind\u0259 emosional as\u0131l\u0131l\u0131q yaran\u0131r v\u0259 ya h\u0259tta intihar d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259l\u0259ri ifad\u0259 olunur. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, Platformer bu problemin miqyas\u0131 v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-237446","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237446","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=237446"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/237446\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=237446"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=237446"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=237446"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}