{"id":236453,"date":"2026-01-06T10:33:49","date_gmt":"2026-01-06T06:33:49","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=236453","title":{"rendered":"Virus infeksiyalar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Haz\u0131rda &ouml;lk\u0259d\u0259 qrip v\u0259 k\u0259skin respirator viruslarla ba\u011fl\u0131 epidemioloji v\u0259ziyy\u0259t n\u0259zar\u0259t alt\u0131ndad\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m&uuml;t\u0259x\u0259ssis-eksperti, infeksionist T\u0259yyar Eyvazov m\u0259lumat verib.<\/p>\n<p>Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, infeksiyalar\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 nisb\u0259t\u0259n azaltmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 art\u0131q sentyabr ay\u0131ndan ba\u015flayaraq z\u0259ruri profilaktik t\u0259dbirl\u0259r g&ouml;r&uuml;l&uuml;r. Bu t\u0259dbirl\u0259r iki \u0259sas istiqam\u0259td\u0259 apar\u0131l\u0131r: spesifik v\u0259 qeyri-spesifik t\u0259dbirl\u0259r.<\/p>\n<p>&quot;Qrip v\u0259 k\u0259skin respirator virus infeksiyalar\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n epidemioloji f\u0259sillilik xarakterikdir. H\u0259r il pay\u0131z v\u0259 q\u0131\u015f aylar\u0131nda qrip d\u0259 daxil olmaqla bu tip infeksiyalara yoluxma hallar\u0131nda t\u0259bii art\u0131m m&uuml;\u015fahid\u0259 olunur. K\u0259skin respirator viruslar\u0131n yay\u0131lmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, dekabr&ndash;fevral aylar\u0131 m\u0259hz f\u0259sli qripin pik d&ouml;vr&uuml; hesab olunur. N\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, qrip infeksiyas\u0131 dig\u0259r respirator viruslarla m&uuml;qayis\u0259d\u0259 b\u0259zi hallarda, x&uuml;sus\u0259n risk qruplar\u0131na daxil olan \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 daha a\u011f\u0131r gedi\u015f\u0259 v\u0259 f\u0259sadlara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. M\u0259hz buna g&ouml;r\u0259 qrip\u0259 qar\u015f\u0131 peyv\u0259ndl\u0259m\u0259 i\u015fl\u0259rin\u0259 onun geni\u015f yay\u0131lmas\u0131 ba\u015flamazdan \u0259vv\u0259l start verilir.<\/p>\n<p>Sentyabr ay\u0131ndan etibar\u0259n S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin d\u0259st\u0259yi il\u0259 &ouml;lk\u0259y\u0259 g\u0259tirilmi\u015f Avropa istehsal\u0131 olan y&uuml;ks\u0259k effektiv v\u0259 t\u0259hl&uuml;k\u0259siz qrip peyv\u0259ndl\u0259ri ambulator-poliklinik yard\u0131m g&ouml;st\u0259r\u0259n tibb m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259haliy\u0259 &ouml;d\u0259ni\u015fsiz, m&uuml;raci\u0259t \u0259sas\u0131nda t\u0259tbiq olunur. Paralel olaraq, \u0259halinin, ilk n&ouml;vb\u0259d\u0259 risk qruplar\u0131n\u0131n peyv\u0259ndl\u0259m\u0259 prosesind\u0259 k&ouml;n&uuml;ll&uuml; v\u0259 aktiv i\u015ftirak\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 b&uuml;t&uuml;n vasit\u0259l\u0259rd\u0259n, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n mediadan istifad\u0259 olunmaqla geni\u015f maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Peyv\u0259nd olunmu\u015f \u015f\u0259xs yoluxdu\u011fu halda x\u0259st\u0259lik \u0259ks\u0259r hallarda \u0259lam\u0259tsiz v\u0259 ya y&uuml;ng&uuml;l formada ke&ccedil;ir, x&uuml;susil\u0259 h\u0259ssas qruplarda infeksiyan\u0131n gedi\u015fi daha m&uuml;layim olur v\u0259 f\u0259sadlara daha az rast g\u0259linir. Qrip\u0259 qar\u015f\u0131 peyv\u0259ndl\u0259m\u0259nin \u0259sas m\u0259qs\u0259di v\u0259 h\u0259d\u0259fi m\u0259hz risk qrupuna daxil olan \u015f\u0259xsl\u0259rin qorunmas\u0131d\u0131r ki, onlar\u0131n yoluxaraq x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259si s\u0259hiyy\u0259 sistemin\u0259 \u0259lav\u0259 y&uuml;k yaratmas\u0131n. Bu yana\u015fma beyn\u0259lxalq t\u0259cr&uuml;b\u0259y\u0259 \u0259saslan\u0131r v\u0259 iqtisadi inki\u015faf etmi\u015f &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi Az\u0259rbaycanda da t\u0259tbiq edilir&quot;.<\/p>\n<p>M&uuml;t\u0259x\u0259ssis qeyd edib ki, qrip vaksini vurulduqdan sonra virusa qar\u015f\u0131 immunitetin formala\u015fmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n az\u0131 2 h\u0259ft\u0259 vaxt t\u0259l\u0259b olunur:<\/p>\n<p>&quot;Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 peyv\u0259ndl\u0259m\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259sas\u0259n sentyabr&ndash;oktyabr aylar\u0131 daha m&uuml;nasib hesab edilir. Bununla yana\u015f\u0131, b&uuml;t&uuml;n epidemioloji m&ouml;vs&uuml;m \u0259rzind\u0259 vaksinasiyan\u0131n apar\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur v\u0259 haz\u0131rda bu proses &ouml;lk\u0259 &uuml;zr\u0259 davam etdirilir.<\/p>\n<p>\u0130kinci istiqam\u0259t qeyri-spesifik t\u0259dbirl\u0259rdir ki, bu t\u0259dbirl\u0259r hava-damc\u0131 yolu il\u0259 yay\u0131lan b&uuml;t&uuml;n infeksiyalar &uuml;&ccedil;&uuml;n universald\u0131r. Bunlara respirator v\u0259 \u0259l gigiyenas\u0131 qaydalar\u0131na riay\u0259t olunmas\u0131 daxildir. \u018fhali bu bar\u0259d\u0259 m&uuml;t\u0259madi \u015f\u0259kild\u0259 maarifl\u0259ndirilir. Yax\u0131n t\u0259maslardan &ccedil;\u0259kinm\u0259k, z\u0259rur\u0259t olduqda maskadan istifad\u0259 etm\u0259k, qapal\u0131 m\u0259kanlar\u0131 tez-tez havaland\u0131rmaq, x\u0259st\u0259 \u015f\u0259xsl\u0259rin vaxt\u0131nda a\u015fkarlanaraq izolyasiya edilm\u0259si, asq\u0131rd\u0131qda v\u0259 &ouml;sk&uuml;rd&uuml;kd\u0259 burnu salfet v\u0259 ya dirs\u0259kl\u0259 &ouml;rtm\u0259k, &ccedil;irkli \u0259ll\u0259rl\u0259 a\u011f\u0131z v\u0259 g&ouml;zl\u0259r\u0259 toxunmamaq, x&uuml;susil\u0259 qida q\u0259bulundan \u0259vv\u0259l \u0259ll\u0259ri \u0259n az\u0131 20 saniy\u0259 sabunla yumaq bu t\u0259dbirl\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu sad\u0259 qaydalar yaln\u0131z o zaman effektiv n\u0259tic\u0259 verir ki, \u0259hali t\u0259r\u0259find\u0259n k&uuml;tl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 icra olunsun. Apar\u0131lan maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259rinin \u0259sas m\u0259qs\u0259di ilk bax\u0131\u015fdan b\u0259sit g&ouml;r&uuml;n\u0259n, lakin effektivliyi s&uuml;but olunmu\u015f bu qaydalara h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n ciddi yana\u015fmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259kdir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 \u0259halinin m\u0259suliyy\u0259ti v\u0259 t&ouml;vsiy\u0259l\u0259r\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259si h\u0259lledici rol oynay\u0131r&quot;.<\/p>\n<p>T\u0259yyar Eyvazov vur\u011fulay\u0131b ki, qeyd olunan t\u0259dbirl\u0259r\u0259 riay\u0259t etm\u0259kl\u0259 qrip v\u0259 dig\u0259r k\u0259skin respirator virus infeksiyalar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Haz\u0131rda &ouml;lk\u0259d\u0259 qrip v\u0259 k\u0259skin respirator viruslarla ba\u011fl\u0131 epidemioloji v\u0259ziyy\u0259t n\u0259zar\u0259t alt\u0131ndad\u0131r. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m&uuml;t\u0259x\u0259ssis-eksperti, infeksionist T\u0259yyar Eyvazov m\u0259lumat verib. Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, infeksiyalar\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-236453","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236453","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=236453"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236453\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=236453"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=236453"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=236453"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}