{"id":236436,"date":"2026-01-06T09:13:39","date_gmt":"2026-01-06T05:13:39","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=236436","title":{"rendered":"D\u00f6ym\u0259l\u0259rin b\u0259d\u0259n\u0259 t\u0259siri:"},"content":{"rendered":"<p><strong>D&ouml;ym\u0259l\u0259r uzun m&uuml;dd\u0259tdir ki, adi hald\u0131r. Lakin onlar\u0131n b\u0259d\u0259n\u0259 uzunm&uuml;dd\u0259tli t\u0259siri elmi m&uuml;zakir\u0259 m&ouml;vzusu olaraq qal\u0131r.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, getdikc\u0259 daha &ccedil;ox t\u0259dqiqat onlar\u0131n sad\u0259c\u0259 &quot;d\u0259ri r\u0259smi&quot;nd\u0259n daha &ccedil;ox oldu\u011funu g&ouml;st\u0259rir.<\/p>\n<p><strong>M&uuml;r\u0259kk\u0259b t\u0259rkibi: \u0259sas sual<\/strong><br \/>\nD&ouml;ym\u0259 m&uuml;r\u0259kk\u0259bl\u0259ri bioloji c\u0259h\u0259td\u0259n inert madd\u0259l\u0259r deyil. Science Alert-\u0259 g&ouml;r\u0259, bir &ccedil;ox &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 onlar\u0131n t\u0259rkibi ciddi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259nziml\u0259nmir v\u0259 istehsal&ccedil;\u0131lar tez-tez tam formulu a&ccedil;\u0131qlam\u0131rlar. M&uuml;r\u0259kk\u0259bl\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar ola bil\u0259r:<br \/>\nPlastik, tekstil v\u0259 ya avtomobil boyalar\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n haz\u0131rlanm\u0131\u015f s\u0259naye piqmentl\u0259ri.<br \/>\nAllergiyaya s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259k a\u011f\u0131r metallar (nikel, xrom, kobalt).<br \/>\n&Uuml;zvi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r (azo boyalar\u0131, PAH), b\u0259zil\u0259ri i\u015f\u0131\u011fa m\u0259ruz qald\u0131qda potensial z\u0259r\u0259rli madd\u0259l\u0259r\u0259 par&ccedil;alana bil\u0259r.<br \/>\nMaye konsistensiyas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n qoruyucu madd\u0259l\u0259r v\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259r.<\/p>\n<p><strong>B\u0259d\u0259nin d&ouml;ym\u0259y\u0259 nec\u0259 reaksiya verm\u0259si<\/strong><br \/>\nPiqment d\u0259rinin d\u0259rin t\u0259b\u0259q\u0259sin\u0259 (derma) yeridilir v\u0259 burada immun sistemi t\u0259r\u0259find\u0259n yad cisim kimi q\u0259bul edilir. Makrofaq h&uuml;ceyr\u0259l\u0259ri hiss\u0259cikl\u0259ri udma\u011fa v\u0259 &ccedil;\u0131xarma\u011fa &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r, lakin onlar &ccedil;ox b&ouml;y&uuml;kd&uuml;r. T\u0259dqiqatlarla t\u0259sdiql\u0259ndiyi kimi, piqment hiss\u0259cikl\u0259ri yaln\u0131z d\u0259rid\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 limfa d&uuml;y&uuml;nl\u0259rind\u0259 toplan\u0131r. Bu proses h\u0259ft\u0259l\u0259rl\u0259 v\u0259 h\u0259tta ill\u0259rl\u0259 davam ed\u0259 bil\u0259c\u0259k xroniki, a\u015fa\u011f\u0131 d\u0259r\u0259c\u0259li iltihaba s\u0259b\u0259b olur.<br \/>\nPotensial sa\u011flaml\u0131q riskl\u0259rin\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar daxildir:<br \/>\nAllergik reaksiyalar v\u0259 iltihab &#8211; bunlar x&uuml;susil\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 v\u0259 sar\u0131 piqmentl\u0259rl\u0259 yayg\u0131nd\u0131r. Reaksiya t\u0259tbiqd\u0259n aylar sonra g&ouml;r&uuml;n\u0259 bil\u0259r.<br \/>\n\u0130mmun reaksiyas\u0131na t\u0259sir &#8211; t\u0259dqiqatlar g&ouml;st\u0259rir ki, peyv\u0259ndin inyeksiya yerind\u0259 d&ouml;ym\u0259 etm\u0259k peyv\u0259ndin immun reaksiyas\u0131n\u0131 z\u0259ifl\u0259d\u0259 bil\u0259r (m\u0259s\u0259l\u0259n, COVID-19-a qar\u015f\u0131).<br \/>\n&Ccedil;\u0131xar\u0131lma probleml\u0259ri &#8211; lazerl\u0259 &ccedil;\u0131xarma piqmentl\u0259rd\u0259ki m&uuml;r\u0259kk\u0259b kimy\u0259vi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri m\u0259hv ed\u0259 bil\u0259r, nam\u0259lum v\u0259 potensial z\u0259h\u0259rli yan m\u0259hsullar \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirir.<br \/>\nYoluxucu riskl\u0259r &#8211; sterillik pozulduqda, H\u0130V, hepatit B\/C, stafilokokk v\u0259 dig\u0259r infeksiyalara m\u0259ruz qalma m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r.<\/p>\n<p>X\u0259r&ccedil;\u0259ng riski? Hal-haz\u0131rda, d&ouml;ym\u0259l\u0259r il\u0259 insanlarda x\u0259r&ccedil;\u0259ng riskinin artmas\u0131 aras\u0131nda birba\u015fa \u0259laq\u0259y\u0259 dair inand\u0131r\u0131c\u0131 bir d\u0259lil yoxdur. Bununla bel\u0259, laboratoriya t\u0259dqiqatlar\u0131nda d&ouml;ym\u0259 m&uuml;r\u0259kk\u0259bl\u0259rinin b\u0259zi komponentl\u0259rinin potensial kanserogen oldu\u011fu g&ouml;st\u0259rilmi\u015fdir. Uzunm&uuml;dd\u0259tli t\u0259sirl\u0259ri m&uuml;\u0259yy\u0259n etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n onillikl\u0259r boyu m&uuml;\u015fahid\u0259 t\u0259l\u0259b olunur v\u0259 d&ouml;ym\u0259l\u0259rin geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f populyarl\u0131\u011f\u0131 nisb\u0259t\u0259n yeni bir fenomendir. X\u0259r&ccedil;\u0259ng riski d&ouml;ym\u0259 &ouml;rt&uuml;y&uuml;n&uuml;n geni\u015f sah\u0259l\u0259ri, parlaq r\u0259ngl\u0259r v\u0259 dig\u0259r amill\u0259rl\u0259 (UB \u015f&uuml;alanmas\u0131, z\u0259ifl\u0259mi\u015f immun sistemi) kombinasiyalar il\u0259 art\u0131r.<\/p>\n<p>D&ouml;ym\u0259 yaln\u0131z estetik se&ccedil;im deyil; bu, b\u0259d\u0259n\u0259 &ouml;m&uuml;rl&uuml;k kimy\u0259vi t\u0259sirdir. \u018fks\u0259r insanlar &uuml;&ccedil;&uuml;n onlar ciddi n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olmur, lakin bu, he&ccedil; bir risk olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na g\u0259lmir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D&ouml;ym\u0259l\u0259r uzun m&uuml;dd\u0259tdir ki, adi hald\u0131r. Lakin onlar\u0131n b\u0259d\u0259n\u0259 uzunm&uuml;dd\u0259tli t\u0259siri elmi m&uuml;zakir\u0259 m&ouml;vzusu olaraq qal\u0131r.&nbsp; Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, getdikc\u0259 daha &ccedil;ox t\u0259dqiqat onlar\u0131n sad\u0259c\u0259 &quot;d\u0259ri r\u0259smi&quot;nd\u0259n daha &ccedil;ox&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-236436","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236436","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=236436"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236436\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=236436"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=236436"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=236436"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}