{"id":236433,"date":"2026-01-06T07:32:49","date_gmt":"2026-01-06T03:32:49","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=236433","title":{"rendered":"Qara zir\u0259nin &#8220;h\u0259r \u015fey\u0259 d\u0259rman&#8221; olub-olmad\u0131\u011f\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b"},"content":{"rendered":"<p><strong>Qara zir\u0259 toxumlar\u0131 \u0259srl\u0259r boyu \u0130slam d&uuml;nyas\u0131nda \u0259n\u0259n\u0259vi tibbd\u0259 x&uuml;susi yerini qoruyub saxlam\u0131\u015fd\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bu ehtiram bitkinin m&uuml;st\u0259sna m&uuml;alic\u0259vi g&uuml;c&uuml;nd\u0259n b\u0259hs ed\u0259n q\u0259dim \u0259fsan\u0259l\u0259r\u0259 \u0259saslan\u0131r. B\u0259zi m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259, M\u0259h\u0259mm\u0259d Pey\u011f\u0259mb\u0259r qara zir\u0259nin &ouml;l&uuml;md\u0259n ba\u015fqa h\u0259r hans\u0131 bir x\u0259st\u0259liyi m&uuml;alic\u0259 etm\u0259k qabiliyy\u0259tind\u0259n dan\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259hz bu \u0259fsan\u0259 bitkinin xalq t\u0259bab\u0259tind\u0259 dem\u0259k olar ki, universal bir m&uuml;alic\u0259 vasit\u0259si kimi statusunu m&ouml;hk\u0259ml\u0259ndirmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u015eimali Afrikadan C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Asiyaya q\u0259d\u0259r geni\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 qara zir\u0259 uzun m&uuml;dd\u0259tdir tibbi t\u0259cr&uuml;b\u0259l\u0259rin bir hiss\u0259si olmu\u015fdur.<br \/>\nYerli sakinl\u0259r ondan m&uuml;xt\u0259lif yollarla istifad\u0259 edirl\u0259r: toxumlar\u0131 t\u0259miz formada istehlak edirl\u0259r, bal il\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131rlar, yem\u0259kl\u0259r\u0259 \u0259lav\u0259 edirl\u0259r v\u0259 ya soyuq s\u0131x\u0131lm\u0131\u015f ya\u011fdan istifad\u0259 edirl\u0259r. Bu \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r \u0259srl\u0259r boyu t\u0259cr&uuml;b\u0259 v\u0259 bitkinin m&uuml;alic\u0259vi g&uuml;c&uuml;n\u0259 dair davaml\u0131 inanclar say\u0259sind\u0259 inki\u015faf etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>M&uuml;asir aliml\u0259r qara zir\u0259nin q\u0259ti terapevtik potensial\u0131n\u0131 inkar etmirl\u0259r. T\u0259dqiqatlar onun iltihab \u0259leyhin\u0259 v\u0259 antioksidan x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259rini t\u0259sdiql\u0259yib. M&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r bu t\u0259sirl\u0259ri b\u0259d\u0259nin h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rini oksidl\u0259\u015fdirici z\u0259r\u0259rd\u0259n qoruya bil\u0259n aktiv madd\u0259 olan timoxinonun olmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirirl\u0259r.<br \/>\nM&uuml;\u015fahid\u0259l\u0259r g&ouml;st\u0259rir ki, qara zir\u0259 ya\u011f\u0131 dig\u0259r faydal\u0131 t\u0259sirl\u0259r\u0259 d\u0259 malik ola bil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, o, qan ql&uuml;koza s\u0259viyy\u0259sin\u0259 yum\u015faq t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259, m&uuml;\u0259yy\u0259n m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq x\u0259st\u0259likl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259li narahatl\u0131\u011f\u0131 azalda v\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n patogen mikroorqanizml\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 orta d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 aktivlik n&uuml;mayi\u015f etdir\u0259 bil\u0259r.Bu m\u0259lumatlar bitkinin \u0259sl bioloji t\u0259sirl\u0259rinin folklordan k\u0259nara &ccedil;\u0131xd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;st\u0259rir.<\/p>\n<p>Buna baxmayaraq, aliml\u0259r v\u0259 h\u0259kiml\u0259r yekdillikl\u0259 qara zir\u0259nin he&ccedil; bir \u015f\u0259kild\u0259 pe\u015f\u0259kar tibbi m&uuml;alic\u0259nin \u0259v\u0259zedicisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131rlar.<br \/>\n&Uuml;midverici t\u0259dqiqat n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 baxmayaraq, he&ccedil; bir bitki m\u0259n\u015f\u0259li d\u0259rman\u0131n b&uuml;t&uuml;n x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 universal t\u0259siri yoxdur. &quot;B&uuml;t&uuml;n x\u0259st\u0259likl\u0259rin m&uuml;alic\u0259si&quot; anlay\u0131\u015f\u0131 elmi reall\u0131qdan daha &ccedil;ox m\u0259d\u0259ni mif olaraq qal\u0131r.<\/p>\n<p>M&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r h\u0259kim\u0259 m&uuml;raci\u0259t etm\u0259d\u0259n qara zir\u0259nin m&uuml;nt\u0259z\u0259m istifad\u0259sin\u0259 ba\u015flamama\u011f\u0131 t&ouml;vsiy\u0259 edirl\u0259r.<br \/>\nBu, x&uuml;susil\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan insanlar, m&uuml;nt\u0259z\u0259m d\u0259rman q\u0259bul ed\u0259nl\u0259r v\u0259 hamil\u0259 v\u0259 \u0259mizdir\u0259n qad\u0131nlar &uuml;&ccedil;&uuml;n vacibdir. Bel\u0259 hallarda &ouml;z&uuml;n&uuml;m&uuml;alic\u0259 yaln\u0131z t\u0259sirsiz olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 m\u0259nfi sa\u011flaml\u0131q n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qara zir\u0259 toxumlar\u0131 \u0259srl\u0259r boyu \u0130slam d&uuml;nyas\u0131nda \u0259n\u0259n\u0259vi tibbd\u0259 x&uuml;susi yerini qoruyub saxlam\u0131\u015fd\u0131r. Bu ehtiram bitkinin m&uuml;st\u0259sna m&uuml;alic\u0259vi g&uuml;c&uuml;nd\u0259n b\u0259hs ed\u0259n q\u0259dim \u0259fsan\u0259l\u0259r\u0259 \u0259saslan\u0131r. B\u0259zi m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259, M\u0259h\u0259mm\u0259d Pey\u011f\u0259mb\u0259r qara&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-236433","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236433","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=236433"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236433\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=236433"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=236433"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=236433"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}