{"id":236355,"date":"2026-01-05T09:38:29","date_gmt":"2026-01-05T05:38:29","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=236355","title":{"rendered":"Uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fcl\u00fck s\u0259n\u0259ti -Sa\u011flam v\u0259 g\u00f6z\u0259l \u015f\u0259kild\u0259 nec\u0259 ya\u015flanmaq olar"},"content":{"rendered":"<p><strong>Uzun&ouml;m&uuml;rl&uuml;l&uuml;k art\u0131q genetikan\u0131n t\u0259sad&uuml;fi bir h\u0259diyy\u0259si kimi q\u0259bul edilmir. M&uuml;asir tibb v\u0259 h\u0259yat t\u0259rzi elmi inand\u0131r\u0131c\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 g&ouml;st\u0259rir ki, h\u0259r g&uuml;n h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131 nec\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131m\u0131z qalan ill\u0259rin say\u0131ndan daha vacibdir.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, &ldquo;Tua Sa&uacute;de&rdquo; izah edir ki, \u0259sl uzun&ouml;m&uuml;rl&uuml;l&uuml;k pasportdak\u0131 r\u0259q\u0259ml\u0259rl\u0259 deyil, sa\u011flaml\u0131q, muxtariyy\u0259t, ayd\u0131n zehn v\u0259 ist\u0259nil\u0259n ya\u015fda h\u0259yatda sevinc hissi il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Uzun&ouml;m&uuml;rl&uuml;l&uuml;k, davaml\u0131 a\u011fr\u0131 olmadan, h\u0259r\u0259k\u0259tlilik, idrak qabiliyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 sosial \u0259laq\u0259l\u0259rin qorunmas\u0131 il\u0259 uzun v\u0259 dol\u011fun bir h\u0259yat ya\u015famaq qabiliyy\u0259tidir. Bu, ill\u0259rin m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r deyil, t\u0259cr&uuml;b\u0259 \u0259lav\u0259 etdiyi aktiv qocalma anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. &Ouml;m&uuml;r uzunlu\u011fu v\u0259 h\u0259yat keyfiyy\u0259ti a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan t\u0259sirl\u0259nir:<br \/>\nqidalanma<br \/>\nfiziki f\u0259aliyy\u0259t<br \/>\nyuxu<br \/>\nstress s\u0259viyy\u0259l\u0259ri<br \/>\nsosial \u0259laq\u0259l\u0259r<br \/>\npsixi sa\u011flaml\u0131q<br \/>\nm&uuml;nt\u0259z\u0259m profilaktik qay\u011f\u0131<br \/>\nV\u0259 yax\u015f\u0131 x\u0259b\u0259r budur ki, bu amill\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bizim n\u0259zar\u0259timizd\u0259dir.<br \/>\nUzun v\u0259 sa\u011flam bir h\u0259yata do\u011fru s&uuml;but olunmu\u015f add\u0131mlar<\/p>\n<p>Balansl\u0131 qidalanma -t\u0259r\u0259v\u0259z, meyv\u0259, paxlal\u0131 bitkil\u0259r, tam tax\u0131l v\u0259 sa\u011flam ya\u011flarla z\u0259ngin bir p\u0259hriz b\u0259d\u0259ni vacib vitamin v\u0259 minerallarla t\u0259min edir, immuniteti d\u0259st\u0259kl\u0259yir v\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r riskini azald\u0131r. G&uuml;nd\u0259 \u0259n az\u0131 2 litr su i&ccedil;m\u0259k v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli i&ccedil;kil\u0259r, fast food, kolbasa v\u0259 q\u0259lyanalt\u0131lar kimi ultra emal olunmu\u015f qidalar\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmaq vacibdir. Bu p\u0259hriz erk\u0259n ya\u015flanman\u0131n \u0259sas amili olan iltihab\u0131 azaltma\u011fa k&ouml;m\u0259k edir.<\/p>\n<p>M&uuml;t\u0259madi fiziki f\u0259aliyy\u0259t &#8211; H\u0259r\u0259k\u0259t \u0259n g&uuml;cl&uuml; ya\u015flanma \u0259leyhin\u0259 vasit\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Fiziki m\u0259\u015fq \u0259z\u0259l\u0259l\u0259ri v\u0259 s&uuml;m&uuml;kl\u0259ri qoruyur, qan d&ouml;vran\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 serotonin, dopamin v\u0259 endorfin istehsal\u0131n\u0131 stimulla\u015fd\u0131r\u0131r. H\u0259ft\u0259d\u0259 &uuml;&ccedil; d\u0259f\u0259 kardio, g&uuml;c m\u0259\u015fql\u0259ri v\u0259 elastiklik m\u0259\u015fql\u0259rinin kombinasiyas\u0131 h\u0259yat keyfiyy\u0259tinizi \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n kifay\u0259tdir.<\/p>\n<p>Sa\u011flam &ccedil;\u0259ki idar\u0259etm\u0259si -Ya\u015f\u0131n\u0131za v\u0259 boyunuza uy\u011fun sa\u011flam bir &ccedil;\u0259kinin qorunmas\u0131 &uuml;r\u0259yiniz\u0259, oynaqlar\u0131n\u0131za v\u0259 madd\u0259l\u0259r m&uuml;badil\u0259niz\u0259 d&uuml;\u015f\u0259n stressi azald\u0131r. H\u0259m&ccedil;inin yuxunu yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r, xroniki iltihab\u0131 azald\u0131r v\u0259 g&uuml;nd\u0259lik h\u0259yatda enerjini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Keyfiyy\u0259tli yuxu &#8211; Yuxu fasil\u0259 deyil, aktiv b\u0259rpa prosesidir. H&uuml;ceyr\u0259l\u0259rin b\u0259rpas\u0131, hormonal balans v\u0259 beynin &quot;yenid\u0259n ba\u015flamas\u0131&quot; gec\u0259l\u0259r ba\u015f verir. Kifay\u0259t q\u0259d\u0259r yuxu kortizol v\u0259 adrenalin s\u0259viyy\u0259l\u0259rini azaltma\u011fa k&ouml;m\u0259k edir &#8211; qocalman\u0131 s&uuml;r\u0259tl\u0259ndir\u0259n stress hormonlar\u0131.<\/p>\n<p>\u0130stirah\u0259t vaxt\u0131 -\u018fn s\u0131x qrafikd\u0259 bel\u0259, fasil\u0259l\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n yer ay\u0131rmaq vacibdir. G&uuml;n \u0259rzind\u0259 q\u0131sa fasil\u0259l\u0259r stressi azald\u0131r, konsentrasiyan\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q g\u0259rginlik olmadan m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131r. Bu, z\u0259iflik deyil, uzun&ouml;m&uuml;rl&uuml;l&uuml;k strategiyas\u0131d\u0131r.<br \/>\nSiqaretd\u0259n v\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q spirtli i&ccedil;kid\u0259n imtina etm\u0259k &#8211; T&uuml;t&uuml;n v\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q spirtli i&ccedil;ki istehlak\u0131 h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rin qocalmas\u0131n\u0131 s&uuml;r\u0259tl\u0259ndirir, iltihab\u0131 art\u0131r\u0131r v\u0259 &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 x\u0259r&ccedil;\u0259ng riskini art\u0131r\u0131r. Onlardan &ccedil;\u0259kinm\u0259k uzun&ouml;m&uuml;rl&uuml;l&uuml;y\u0259 aparan \u0259n t\u0259sirli add\u0131mlardan biridir.<br \/>\nStressin idar\u0259 olunmas\u0131 -Xroniki stress birba\u015fa infarkt, insult, depressiya v\u0259 hipertoniya riskinin artmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. H\u0259kim t\u0259r\u0259find\u0259n t&ouml;vsiy\u0259 edildiyi kimi meditasiya v\u0259 n\u0259f\u0259s alma t\u0259cr&uuml;b\u0259l\u0259ri, yoqa, g\u0259zinti, psixoterapiya v\u0259 t\u0259bii sakitl\u0259\u015fdirici vasit\u0259l\u0259r k&ouml;m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nSosial \u0259laq\u0259l\u0259r &#8211; Ail\u0259 v\u0259 dostlarla \u0259laq\u0259 zehni sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir, depressiya riskini azald\u0131r v\u0259 h\u0259tta daha uzun &ouml;m&uuml;rl&uuml; olma\u011fa k&ouml;m\u0259k edir. M&uuml;nasib\u0259tl\u0259rin keyfiyy\u0259ti onlar\u0131n miqdar\u0131ndan daha vacibdir.<br \/>\nBeyin stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 &#8211; Oxumaq, m\u0259ntiq oyunlar\u0131, \u015fahmat oynamaq, yeni \u015feyl\u0259r &ouml;yr\u0259nm\u0259k v\u0259 filml\u0259r v\u0259 ya kitablar haqq\u0131nda m&uuml;zakir\u0259l\u0259r &mdash; bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131 idrak funksiyas\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir v\u0259 neyrodegenerativ x\u0259st\u0259likl\u0259rin, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 Alzheimer x\u0259st\u0259liyinin riskini azald\u0131r.<br \/>\nM&uuml;t\u0259madi tibbi m&uuml;ayin\u0259l\u0259r &#8211; Profilaktika uzun&ouml;m&uuml;rl&uuml;l&uuml;y&uuml;n t\u0259m\u0259lidir. M&uuml;t\u0259madi testl\u0259r v\u0259 m&uuml;ayin\u0259l\u0259r probleml\u0259ri erk\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n etm\u0259y\u0259, xolesterolu, qan t\u0259zyiqini v\u0259 ql&uuml;koza s\u0259viyy\u0259l\u0259rini n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlama\u011fa v\u0259 ya\u015fland\u0131qca m&uuml;st\u0259qilliyi v\u0259 aktivliyi qoruma\u011fa k&ouml;m\u0259k edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uzun&ouml;m&uuml;rl&uuml;l&uuml;k art\u0131q genetikan\u0131n t\u0259sad&uuml;fi bir h\u0259diyy\u0259si kimi q\u0259bul edilmir. M&uuml;asir tibb v\u0259 h\u0259yat t\u0259rzi elmi inand\u0131r\u0131c\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 g&ouml;st\u0259rir ki, h\u0259r g&uuml;n h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131 nec\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131m\u0131z qalan ill\u0259rin say\u0131ndan daha vacibdir. Ucnoqta.az&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-236355","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236355","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=236355"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236355\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=236355"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=236355"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=236355"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}