{"id":236123,"date":"2025-12-29T08:00:15","date_gmt":"2025-12-29T04:00:15","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=236123","title":{"rendered":"\u00dcr\u0259k dayanmas\u0131ndan sonra beyin n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcdd\u0259t f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir?\u00a0"},"content":{"rendered":"<p><strong>&Uuml;r\u0259k dayanmas\u0131 zaman\u0131 beyin f\u0259aliyy\u0259ti &uuml;&ccedil;&uuml;n vacib olan b&uuml;t&uuml;n orqanlar ciddi t\u0259hl&uuml;k\u0259 alt\u0131ndad\u0131r. Lakin bu anda beyind\u0259 ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259r elmi d&uuml;nya &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259sas\u0259n sirr olaraq qal\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, Nyu-York Universitetinin Qrossman Tibb M\u0259kt\u0259binin t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131 bu yax\u0131nlarda bu sual\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131blar. &ldquo;ScienceAlert&rdquo;\u0259 g&ouml;r\u0259, onlar\u0131n tap\u0131nt\u0131lar\u0131 onillikl\u0259rdir saxlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d&ouml;z&uuml;ml&uuml;l&uuml;k mane\u0259l\u0259rini aradan qald\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259lum oldu ki, insan beyni inadkar v\u0259 t\u0259lim ke&ccedil;mi\u015f bir d&ouml;y&uuml;\u015f&ccedil;&uuml;d&uuml;r v\u0259 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n h\u0259r d\u0259qiq\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n sona q\u0259d\u0259r m&uuml;bariz\u0259 apar\u0131r.<br \/>\nH\u0259kiml\u0259r uzun m&uuml;dd\u0259tdir ki, &uuml;r\u0259yin oksigenl\u0259 t\u0259minat\u0131n\u0131 dayand\u0131rmas\u0131ndan t\u0259xmin\u0259n 10 d\u0259qiq\u0259 sonra beynin d&ouml;nm\u0259z z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na inan\u0131rlar. Lakin yeni bir ara\u015fd\u0131rma bu kritik anlarda n\u0259l\u0259rin ba\u015f verdiyini daha d\u0259rind\u0259n anlama\u011fa imkan verir.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat qrupu AB\u015e v\u0259 B&ouml;y&uuml;k Britaniyada &uuml;r\u0259k-a\u011fciy\u0259r reanimasiyas\u0131 (&Uuml;ARE) ke&ccedil;ir\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259rin t\u0259cr&uuml;b\u0259l\u0259rini ara\u015fd\u0131r\u0131b. Bunlar &uuml;r\u0259kl\u0259ri bu v\u0259 ya dig\u0259r s\u0259b\u0259bd\u0259n d&ouml;y&uuml;nm\u0259yi dayanan v\u0259 yenid\u0259n ba\u015flatmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259cili tibbi yard\u0131ma ehtiyac\u0131 olan insanlard\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar beyin f\u0259aliyy\u0259tini &ouml;l&ccedil;\u0259n bir cihaz olan elektroensefaloqrafiyadan (EEG) istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k &Uuml;r\u0259k-A\u011fciy\u0259r Reanimasiyas\u0131 (&Uuml;AK) zaman\u0131 beyind\u0259 oksigen s\u0259viyy\u0259sini izl\u0259dil\u0259r. Bu, h\u0259yat v\u0259 &ouml;l&uuml;m&uuml;n astanas\u0131nda olan bir insan\u0131n beynind\u0259 n\u0259l\u0259rin ba\u015f verdiyini anlama\u011fa imkan verdi.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqatda i\u015ftirak ed\u0259n 567 x\u0259st\u0259d\u0259n 213-n&uuml;n &uuml;r\u0259yi yenid\u0259n i\u015f\u0259 sal\u0131n\u0131b. Onlardan yaln\u0131z 53-&uuml; x\u0259st\u0259xanadan &ccedil;\u0131xmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r sa\u011flam qald\u0131 v\u0259 yaln\u0131z 28-i m&uuml;sahib\u0259 ver\u0259 bildi.<br \/>\nHe&ccedil; kim konkret g&ouml;r&uuml;nt&uuml;l\u0259ri v\u0259 ya s\u0259sl\u0259ri xat\u0131rlaya bilm\u0259s\u0259 d\u0259, b\u0259zi x\u0259st\u0259l\u0259r &Uuml;AK zaman\u0131 ba\u015f ver\u0259n real hadis\u0259l\u0259ri, m\u0259s\u0259l\u0259n, sin\u0259 s\u0131x\u0131lmas\u0131 hissini v\u0259 ya yax\u0131nl\u0131qdak\u0131 tibb i\u015f&ccedil;il\u0259rinin s\u0259sl\u0259rini xat\u0131rlay\u0131rlar.<\/p>\n<p>EEG m\u0259lumatlar\u0131 h\u0259qiq\u0259t\u0259n inqilabi xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. &Uuml;r\u0259kl\u0259ri d&uuml;zg&uuml;n i\u015fl\u0259m\u0259s\u0259 d\u0259, sa\u011f qalan x\u0259st\u0259l\u0259rin 40%-i &Uuml;AK-dan bir saat sonra bel\u0259 normal v\u0259 ya dem\u0259k olar ki, normal beyin f\u0259aliyy\u0259ti n&uuml;mayi\u015f etdirdi. Bu, beyin &uuml;r\u0259k dayanmas\u0131ndan sonra \u0259vv\u0259ll\u0259r d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;ld&uuml;y&uuml;nd\u0259n daha uzun m&uuml;dd\u0259t m&uuml;\u0259yy\u0259n bir rejimd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259yini g&ouml;st\u0259rir.<\/p>\n<p>Bu tap\u0131nt\u0131lar beynin oksigen olmad\u0131\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259 nec\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rdiyin\u0259 dair m&ouml;vcud anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 \u015f&uuml;bh\u0259 alt\u0131na al\u0131r. Onlar beynin dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 ekstremal \u015f\u0259raitd\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirm\u0259k qabiliyy\u0259tini g&ouml;st\u0259rir. Bundan \u0259lav\u0259, beynin &Uuml;r\u0259k-A\u011fciy\u0259r Reanimasiyas\u0131 (&Uuml;AK) zaman\u0131 m\u0259lumatlar\u0131 emal etm\u0259y\u0259 davam ed\u0259 bil\u0259c\u0259yini anlamaq, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 potensial dayanma hallar\u0131nda sinir sisteminin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 i\u015f\u0131q sala bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&Uuml;r\u0259k dayanmas\u0131 zaman\u0131 beyin f\u0259aliyy\u0259ti &uuml;&ccedil;&uuml;n vacib olan b&uuml;t&uuml;n orqanlar ciddi t\u0259hl&uuml;k\u0259 alt\u0131ndad\u0131r. Lakin bu anda beyind\u0259 ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259r elmi d&uuml;nya &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259sas\u0259n sirr olaraq qal\u0131b. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-236123","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236123","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=236123"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/236123\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=236123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=236123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=236123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}