{"id":235555,"date":"2025-12-18T07:29:13","date_gmt":"2025-12-18T03:29:13","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=235555","title":{"rendered":"55 ya\u015fdan yuxar\u0131 insanlarda g\u00f6rm\u0259 itkisinin s\u0259b\u0259bi\u2026"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u015eanxay &Uuml;mumi X\u0259st\u0259xanas\u0131n\u0131n t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131 55 ya\u015fdan yuxar\u0131 insanlarda g&ouml;rm\u0259 itkisinin \u0259sas s\u0259b\u0259bi olan ya\u015fla \u0259laq\u0259li makula degenerasiyas\u0131n\u0131n inki\u015faf ehtimal\u0131n\u0131 art\u0131ra bil\u0259c\u0259yini a\u015fkar edibl\u0259r.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, n\u0259tic\u0259l\u0259r Aging Clinical and Experimental Research (ACER) jurnal\u0131nda d\u0259rc edilib.<br \/>\nT\u0259dqiqata t\u0259dqiqat\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 ciddi g&ouml;z x\u0259st\u0259likl\u0259ri tarix&ccedil;\u0259si olmayan 50-69 ya\u015f aras\u0131 382.174 \u015f\u0259xs daxil edilib. T\u0259dqiqat zaman\u0131 7.987 i\u015ftirak&ccedil;\u0131da bu x\u0259st\u0259lik a\u015fkarlan\u0131b ki, bu da n&uuml;mun\u0259nin 2,09%-ni t\u0259\u015fkil edir. Ya\u015fla \u0259laq\u0259li makula degenerasiyas\u0131 m\u0259rk\u0259zi retinan\u0131n xroniki, m&uuml;t\u0259r\u0259qqi bir x\u0259st\u0259liyidir v\u0259 ayd\u0131n g&ouml;rm\u0259d\u0259n m\u0259suldur. Quru formada makulada z&uuml;lal v\u0259 lipid &ccedil;&ouml;k&uuml;nt&uuml;l\u0259ri toplan\u0131r v\u0259 toxuma qidalanmas\u0131n\u0131 pozur, ya\u015f formada is\u0259 k&ouml;vr\u0259k qan damarlar\u0131 &ccedil;oxal\u0131r ki, bu da g&ouml;rm\u0259 qabiliyy\u0259tini s&uuml;r\u0259tl\u0259 pisl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>T\u0259hlil g&ouml;st\u0259rib ki, \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 tutu\u015f g&uuml;c&uuml;n\u0259 malik olanlarda x\u0259st\u0259liyin inki\u015faf riski \u0259n y&uuml;ks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 malik olanlara nisb\u0259t\u0259n 25% daha y&uuml;ks\u0259kdir. Tutma g&uuml;c&uuml;n&uuml;n h\u0259r \u0259lav\u0259 be\u015f kiloqram azalmas\u0131 riski daha 6% art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>M&uuml;\u0259llifl\u0259r qeyd edirl\u0259r ki, bu \u0259laq\u0259 qism\u0259n iltihab parametrl\u0259rind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r v\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 qan h&uuml;ceyr\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259li biomarkerl\u0259r il\u0259 izah olunur ki, bu da artan riskin t\u0259xmin\u0259n 37,5%-ni t\u0259\u015fkil edir. Ya\u015fla \u0259laq\u0259li v\u0259 iltihabi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 qan h&uuml;ceyr\u0259l\u0259ri elastikliyini itirir, daha az deformasiyaya u\u011fray\u0131r v\u0259 mikrodamarlar vasit\u0259sil\u0259 daha yava\u015f h\u0259r\u0259k\u0259t edir ki, bu da makulada lokal hipoksiyaya v\u0259 fotoreseptorlara v\u0259 retinal piqment epitelin\u0259 z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eanxay &Uuml;mumi X\u0259st\u0259xanas\u0131n\u0131n t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131 55 ya\u015fdan yuxar\u0131 insanlarda g&ouml;rm\u0259 itkisinin \u0259sas s\u0259b\u0259bi olan ya\u015fla \u0259laq\u0259li makula degenerasiyas\u0131n\u0131n inki\u015faf ehtimal\u0131n\u0131 art\u0131ra bil\u0259c\u0259yini a\u015fkar edibl\u0259r.&nbsp; Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, n\u0259tic\u0259l\u0259r Aging Clinical&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-235555","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235555","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=235555"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235555\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=235555"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=235555"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=235555"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}