{"id":235481,"date":"2025-12-17T07:31:31","date_gmt":"2025-12-17T03:31:31","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=235481","title":{"rendered":"COVID-19 insan beynind\u0259 qal\u0131c\u0131 iz burax\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>Koronavirus infeksiyas\u0131 t\u0259kc\u0259 t\u0259n\u0259ff&uuml;s sistemin\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 beyin funksiyas\u0131na, h\u0259tta &ouml;z&uuml;n&uuml; tam sa\u011falm\u0131\u015f hesab ed\u0259n insanlarda bel\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259&ccedil;arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259 bil\u0259r.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bu, COVID-19-un uzunm&uuml;dd\u0259tli nevroloji n\u0259tic\u0259l\u0259rini ara\u015fd\u0131ran Qriffit Universitetinin Milli Neyroimmunologiya v\u0259 Yeni X\u0259st\u0259likl\u0259r M\u0259rk\u0259zinin m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259rinin g\u0259ldiyi n\u0259tic\u0259dir.<\/p>\n<p>MRT COVID-19-un insan beynind\u0259 qal\u0131c\u0131 iz buraxd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;st\u0259rir.<br \/>\n&quot;Beyin, Davran\u0131\u015f v\u0259 \u0130mmunitet &#8211; Sa\u011flaml\u0131q&quot; jurnal\u0131nda d\u0259rc olunmu\u015f bir ara\u015fd\u0131rmada aliml\u0259r m&uuml;asir multimodal maqnit rezonans g&ouml;r&uuml;nt&uuml;l\u0259m\u0259 &uuml;sullar\u0131ndan istifad\u0259 edibl\u0259r.<\/p>\n<p>\u018fld\u0259 edil\u0259n m\u0259lumatlar he&ccedil; vaxt koronavirusa yoluxmam\u0131\u015f insanlar\u0131n m\u0259lumatlar\u0131 il\u0259 m&uuml;qayis\u0259 edilib. T\u0259hlil g&ouml;st\u0259rib ki, COVID-19 sa\u011fald\u0131qdan sonra a&ccedil;\u0131q simptomlar olmasa bel\u0259, beyin strukturunda v\u0259 funksiyas\u0131nda obyektiv &ouml;l&ccedil;&uuml;l\u0259 bil\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r yarada bil\u0259r.<\/p>\n<p>Apar\u0131c\u0131 m&uuml;\u0259llif Dr. Kiran Thapaliya izah edir ki, t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar yadda\u015f, idrak prosesl\u0259ri v\u0259 m\u0259rk\u0259zi sinir sisteminin &uuml;mumi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131ndan m\u0259sul olan boz v\u0259 a\u011f madd\u0259 sah\u0259l\u0259rin\u0259 diqq\u0259t yetiribl\u0259r. \u0130stifad\u0259 edil\u0259n g&ouml;r&uuml;nt&uuml;l\u0259m\u0259 metodlar\u0131, toxuman\u0131n neyrokimy\u0259vi t\u0259rkibi, beyin siqnallar\u0131n\u0131n intensivliyi v\u0259 mikrostruktur x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla, i\u015ftirak&ccedil;\u0131 qruplar\u0131 aras\u0131nda bir ne&ccedil;\u0259 parametrd\u0259 f\u0259rql\u0259r a\u015fkar edib.<\/p>\n<p>Qeyd olunur ki, bu c&uuml;r d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r yaln\u0131z uzunm&uuml;dd\u0259tli COVID-19 x\u0259st\u0259l\u0259rind\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 he&ccedil; bir simptom bildirm\u0259y\u0259n v\u0259 x\u0259st\u0259liyin bitdiyini d&uuml;\u015f&uuml;n\u0259nl\u0259rd\u0259 a\u015fkar edilmi\u015fdir. Bundan \u0259lav\u0259, uzun m&uuml;dd\u0259tli x\u0259st\u0259liyi olanlarda beyin toxumas\u0131nda d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin d\u0259r\u0259c\u0259si simptomlar\u0131n \u015fidd\u0259ti il\u0259 korrelyasiya edir v\u0259 bu da virusun sinir sistemin\u0259 m&uuml;mk&uuml;n gizli v\u0259 uzunm&uuml;dd\u0259tli t\u0259sirl\u0259rini g&ouml;st\u0259rir.<br \/>\nT\u0259dqiqat m&uuml;\u0259llifl\u0259ri vur\u011fulay\u0131rlar ki, tap\u0131nt\u0131lar x\u0259st\u0259l\u0259rin h\u0259m infeksiyadan q\u0131sa m&uuml;dd\u0259t sonra, h\u0259m d\u0259 uzun m&uuml;dd\u0259t sonra bildirdikl\u0259ri konsentrasiya v\u0259 yadda\u015f probleml\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla, idrak poz\u011funlu\u011funun t\u0259bi\u0259tini daha yax\u015f\u0131 ba\u015fa d&uuml;\u015fm\u0259y\u0259 k&ouml;m\u0259k edir.<br \/>\nNCNED direktoru professor Sonya Mar\u015fal-Qradisnik qeyd edir ki, m\u0259rk\u0259z tibb v\u0259 elmin m&uuml;xt\u0259lif sah\u0259l\u0259rind\u0259n m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259ri bir araya g\u0259tirir v\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259rin h\u0259yat keyfiyy\u0259tini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq v\u0259 nevrologiyan\u0131n inki\u015faf\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259sas olan m\u0259lumatlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n qabaqc\u0131l texnologiyalardan istifad\u0259 edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Koronavirus infeksiyas\u0131 t\u0259kc\u0259 t\u0259n\u0259ff&uuml;s sistemin\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 beyin funksiyas\u0131na, h\u0259tta &ouml;z&uuml;n&uuml; tam sa\u011falm\u0131\u015f hesab ed\u0259n insanlarda bel\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259&ccedil;arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259 bil\u0259r.&nbsp; Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bu, COVID-19-un uzunm&uuml;dd\u0259tli&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-235481","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235481","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=235481"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235481\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=235481"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=235481"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=235481"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}