{"id":235404,"date":"2025-12-16T09:10:11","date_gmt":"2025-12-16T05:10:11","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=235404","title":{"rendered":"Fikirl\u0259ri oxuyan alqoritm:"},"content":{"rendered":"<p><strong>TikTok &ccedil;oxdan sad\u0259c\u0259 r\u0259qsl\u0259r, meml\u0259r v\u0259 trendl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n bir platforma olmaqdan &ccedil;\u0131x\u0131b. Bu g&uuml;n bu sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 bir &ccedil;oxlar\u0131, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 g\u0259ncl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259qli sa\u011flaml\u0131q m&ouml;vzular\u0131nda qeyri-r\u0259smi bir &quot;m\u0259sl\u0259h\u0259t&ccedil;i&quot;y\u0259 &ccedil;evrilib.<br \/>\n\u0130nternet &ouml;z&uuml;n&uuml;d\u0259rk etm\u0259yi art\u0131rmaq potensial\u0131na malik olsa da, \u0259n maraql\u0131 v\u0259 t\u0259hl&uuml;k\u0259li hiss\u0259 burada ba\u015flay\u0131r, &ccedil;&uuml;nki TikTok biz\u0259 yaln\u0131z n\u0259yi b\u0259y\u0259ndiyimizi g&ouml;st\u0259rmir. Bu, as\u0131l\u0131l\u0131q yarad\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, The Washington Post t\u0259r\u0259find\u0259n 879 amerikal\u0131 istifad\u0259&ccedil;i aras\u0131nda apar\u0131lan bir ara\u015fd\u0131rma ilk d\u0259f\u0259 olaraq g&ouml;st\u0259rdi ki, \u0259qli sa\u011flaml\u0131q haqq\u0131nda videolar pi\u015fik videolar\u0131ndan, idmandan, siyas\u0259td\u0259n v\u0259 ya h\u0259tta Taylor Swift haqq\u0131nda m\u0259zmundan xeyli &quot;yap\u0131\u015fqan&quot;d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu o dem\u0259kdir ki, DEHB (Diqq\u0259t &Ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 Hiperaktivlik Pozuntusu), narahatl\u0131q v\u0259 ya neyrom&uuml;xt\u0259liflik haqq\u0131nda videolara bir ne&ccedil;\u0259 bax\u0131\u015f ax\u0131n\u0131n\u0131z\u0131 \u015f\u0259xsi psixologiya ensiklopediyas\u0131na &ccedil;evirir. Orijinal olub-olmamas\u0131 ba\u015fqa bir m\u0259s\u0259l\u0259dir.&nbsp;<\/p>\n<p>Bir alqoritm s\u0259nin haqq\u0131nda s\u0259nd\u0259n daha &ccedil;ox bil\u0259nd\u0259<br \/>\nJurnalistl\u0259rin \u0259n yax\u0131ndan ara\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259, h\u0259r k\u0259sin &ouml;z&uuml;n&uuml;nk&uuml;l\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259c\u0259yi adi bir q\u0131z\u0131n hekay\u0259sidir. \u018fvv\u0259lc\u0259 TikTok onun &uuml;&ccedil;&uuml;n bir k\u0259\u015ff idi; DEHB simptomlar\u0131 haqq\u0131nda q\u0131sa videolar ona &ouml;z &ccedil;\u0259tinlikl\u0259rini anlama\u011fa v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 tibbi yard\u0131m alma\u011fa k&ouml;m\u0259k etdi. R\u0259smi diaqnoz v\u0259 terapiya onun h\u0259yat\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131l\u0131\u011fa do\u011fru d\u0259yi\u015fdirdi.<br \/>\nLakin bundan sonra TikTok onun diqq\u0259tini &quot;buraxmad\u0131&quot;. N\u0259y\u0259 baxsa da, DEHB haqq\u0131nda videolar g&ouml;r&uuml;nm\u0259y\u0259 davam etdi v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r ir\u0259li baxsa da, onlar bir o q\u0259d\u0259r q\u0259rib\u0259 v\u0259 daha az etibarl\u0131 oldu.<\/p>\n<p>T\u0259hlil\u0259 g&ouml;r\u0259:<br \/>\nT\u0259klif olunan siyah\u0131dan izl\u0259nil\u0259n bir pi\u015fik videosunu &quot;&ccedil;\u0131xarmaq&quot; &uuml;&ccedil;&uuml;n 1,3 ke&ccedil;id kifay\u0259tdir;<br \/>\nPsixi sa\u011flaml\u0131q haqq\u0131nda bir videonun &quot;t\u0259sirini silm\u0259k&quot; &uuml;&ccedil;&uuml;n 2,2 ke&ccedil;id laz\u0131md\u0131r.<br \/>\nAlqoritm sizin maraqland\u0131\u011f\u0131n\u0131z m&ouml;vzuya israrla yap\u0131\u015f\u0131r.<br \/>\nYeni &quot;Google Doktoru&quot; kimi sosial media<\/p>\n<p>Bir &ccedil;ox &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 psixoterapevtl\u0259r\u0259 v\u0259 psixiatrlara &ccedil;\u0131x\u0131\u015f uzun n&ouml;vb\u0259l\u0259r, y&uuml;ks\u0259k x\u0259rcl\u0259r v\u0259 stiqma s\u0259b\u0259bind\u0259n &ccedil;ox vaxt m\u0259hdud olur. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259, g\u0259ncl\u0259r b\u0259z\u0259n m\u0259lumat &uuml;&ccedil;&uuml;n sosial mediaya m&uuml;raci\u0259t edirl\u0259r. TikTok haz\u0131rda a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m&ouml;vzularda \u0259sas m\u0259zmun m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n biridir:<br \/>\nDEHB<br \/>\nnarahatl\u0131q<br \/>\nautism<br \/>\nemosional v\u0259ziyy\u0259tl\u0259r<br \/>\nnevroloji m&uuml;xt\u0259liflik<\/p>\n<p>Amma bir m\u0259s\u0259l\u0259 var: populyarl\u0131q h\u0259mi\u015f\u0259 keyfiyy\u0259t\u0259 b\u0259rab\u0259r deyil. DEHB haqq\u0131nda m\u0259\u015fhur videolar\u0131n t\u0259xmin\u0259n yar\u0131s\u0131nda qeyri-d\u0259qiq v\u0259 ya h\u0259ddind\u0259n art\u0131q sad\u0259l\u0259\u015fdirilmi\u015f m\u0259lumatlar var. Bu, x&uuml;susil\u0259 t\u0259hl&uuml;k\u0259li m\u0259zmunla ba\u011fl\u0131 deyil, \u0259ksin\u0259, bu videolar\u0131n tez-tez &uuml;mumi h\u0259yat &ccedil;\u0259tinlikl\u0259rini &quot;dem\u0259k olar ki, bir simptom&quot; kimi t\u0259qdim etm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Zarafat zarafat olmad\u0131qda<br \/>\nBu c&uuml;r videolar\u0131n yarad\u0131c\u0131lar\u0131 &quot;DEHB nec\u0259 g&ouml;r&uuml;n&uuml;r&quot; v\u0259 ya &quot;DEHB olan insanlar\u0131n tipik v\u0259rdi\u015fl\u0259ri&quot; v\u0259 s. kimi videolara milyonlarla bax\u0131\u015f toplay\u0131rlar. Lakin yarad\u0131c\u0131lar\u0131n &ouml;zl\u0259ri etiraf edirl\u0259r ki, bir d\u0259qiq\u0259lik videoda insan\u0131n t\u0259cr&uuml;b\u0259sinin harada sad\u0259c\u0259 q\u0259rib\u0259, harada is\u0259 kritik v\u0259ziyy\u0259tin \u0259lam\u0259ti oldu\u011funu izah etm\u0259k m&uuml;mk&uuml;n deyil. N\u0259tic\u0259d\u0259, b\u0259zi istifad\u0259&ccedil;il\u0259r diqq\u0259ti c\u0259ml\u0259m\u0259kd\u0259 &ccedil;\u0259tinlikd\u0259n tutmu\u015f impulsiv al\u0131\u015f-veri\u015f\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259r hans\u0131 bir v\u0259rdi\u015fi m&uuml;mk&uuml;n diaqnoz kimi q\u0259bul etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rlar.<\/p>\n<p>TikTok v\u0259 terapiya \u0259ks istiqam\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259dikd\u0259<br \/>\nBir &ccedil;ox psixoterapevt etiraf edir ki, insanlar b\u0259z\u0259n onlara konkret bir poz\u011funlu\u011fu a\u015fkar etdikl\u0259rin\u0259 \u0259min olduqlar\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;raci\u0259t edirl\u0259r v\u0259 bu, real m&uuml;alic\u0259ni &ccedil;\u0259tinl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259r, &ccedil;&uuml;nki real simptomlar sosial mediada g&ouml;rd&uuml;kl\u0259ri v\u0259 oxuduqlar\u0131 il\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r, b\u0259zi hallarda h\u0259tta narahatl\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>\u015e\u0259b\u0259k\u0259 istifad\u0259&ccedil;il\u0259ri bildirirl\u0259r ki, m\u0259s\u0259l\u0259n, autizm haqq\u0131nda m\u0259zmuna baxd\u0131qdan sonra onlar\u0131n lenti m&uuml;xt\u0259lif insanlar\u0131n qaranl\u0131q, narahatedici hekay\u0259l\u0259rini &quot;it\u0259l\u0259m\u0259y\u0259&quot; ba\u015flay\u0131r. H\u0259tta tan\u0131\u015f m&ouml;vzulara qay\u0131tma\u011fa &ccedil;al\u0131\u015fsan\u0131z bel\u0259, alqoritmin geri &ccedil;\u0259kilm\u0259 ehtimal\u0131 azd\u0131r. B\u0259zil\u0259ri OKB (Obsesif-kompulsiv poz\u011funluq) simptomlar\u0131 haqq\u0131nda videolar\u0131n onlar\u0131 sakitl\u0259\u015fdirm\u0259diyini, \u0259ksin\u0259 narahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;r&uuml;bl\u0259r, buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 m&uuml;v\u0259qq\u0259ti olaraq TikTok-dan imtina etm\u0259li olublar.<\/p>\n<p>Bu niy\u0259 ba\u015f verir?<br \/>\nBunun bir ne&ccedil;\u0259 s\u0259b\u0259bi ola bil\u0259r:<br \/>\nAlqoritm &ouml;z&uuml;n\u0259inam &uuml;&ccedil;&uuml;n deyil, c\u0259lb olunma &uuml;&ccedil;&uuml;n optimalla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<br \/>\nPsixologiya haqq\u0131nda videolara baxan istifad\u0259&ccedil;il\u0259r tez-tez t\u0259tbiqd\u0259 daha &ccedil;ox vaxt ke&ccedil;irirl\u0259r.<br \/>\nEmosiyalar v\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml;t\u0259sdiq haqq\u0131nda m\u0259zmun daha aktiv reaksiya do\u011furur.<\/p>\n<p>TikTok &quot;Maraqlanm\u0131ram&quot; x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259rini, a&ccedil;ar s&ouml;z filtrini v\u0259 alqoritmi &quot;s\u0131f\u0131rlamaq&quot; imkan\u0131 t\u0259qdim edib. Lakin, yeni menyuda t\u0259nziml\u0259n\u0259 bil\u0259c\u0259k m&ouml;vzular aras\u0131nda ruhi sa\u011flaml\u0131q yoxdur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>TikTok &ccedil;oxdan sad\u0259c\u0259 r\u0259qsl\u0259r, meml\u0259r v\u0259 trendl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n bir platforma olmaqdan &ccedil;\u0131x\u0131b. Bu g&uuml;n bu sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 bir &ccedil;oxlar\u0131, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 g\u0259ncl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259qli sa\u011flaml\u0131q m&ouml;vzular\u0131nda qeyri-r\u0259smi bir &quot;m\u0259sl\u0259h\u0259t&ccedil;i&quot;y\u0259 &ccedil;evrilib.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-235404","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235404","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=235404"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235404\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=235404"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=235404"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=235404"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}