{"id":235216,"date":"2025-12-12T10:13:55","date_gmt":"2025-12-12T06:13:55","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=235216","title":{"rendered":"Qada\u011fan edilm\u0259li olan yeddi plastik m\u0259tb\u0259x \u0259\u015fyas\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>Sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131z &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259hl&uuml;k\u0259li olan bir ne&ccedil;\u0259 n&ouml;v plastik m\u0259tb\u0259x al\u0259ti var.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, diyetoloq Dani Dominguez bildirir ki, bir vaxtlar rahat, ucuz v\u0259 h\u0259tta d\u0259bli hesab edilirdil\u0259r.<br \/>\nA\u015fa\u011f\u0131da m\u0259tb\u0259xd\u0259n qada\u011fan edilm\u0259li olan \u0259n vacib plastik n&ouml;vl\u0259ri verilmi\u015fdir.<br \/>\n<strong>Plastik spatulalar<\/strong><br \/>\nPlastik spatulalar \u0259n &ccedil;ox sobada istifad\u0259 edildiyi &uuml;&ccedil;&uuml;n, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 zamanla v\u0259 ya tez-tez istifad\u0259 edildikd\u0259, qidan\u0131za mikroplastikl\u0259ri s\u0131zd\u0131ra bil\u0259r.<br \/>\nEyni \u015fey plastik qar\u0131\u015fd\u0131rma qa\u015f\u0131qlar\u0131na da aiddir. \u0130stiliy\u0259 daha az h\u0259ssas olsalar da, zamanla c\u0131z\u0131qlar \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259 bil\u0259r ki, bu da bakteriyalar\u0131 saxlaya v\u0259 h\u0259m&ccedil;inin mikroplastikl\u0259ri buraxa bil\u0259r.<br \/>\n&quot;M&uuml;mk&uuml;ns\u0259, paslanmayan polad, taxta v\u0259 ya bambukdan istifad\u0259 edin&quot;, Dominguez t\u0259klif edir.<br \/>\n<strong>Yap\u0131\u015fmayan qab-qacaq<\/strong><br \/>\nPFAS t\u0259rkibli yap\u0131\u015fmayan &ouml;rt&uuml;kl&uuml; qab-qacaq &ccedil;ekmecenizi yoxlamal\u0131s\u0131n\u0131z. Dominguez\u0259 g&ouml;r\u0259, q\u0131zd\u0131r\u0131ld\u0131qda z\u0259r\u0259rli ola bil\u0259c\u0259k z\u0259h\u0259rli dumanlar buraxa bil\u0259rl\u0259r.<br \/>\n\u018fn z\u0259r\u0259rli PFAS-lar t\u0259dric\u0259n aradan qald\u0131r\u0131lsa da, onlar\u0131n \u0259v\u0259zedicil\u0259ri t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131n eyni (v\u0259 ya h\u0259tta f\u0259rqli) sa\u011flaml\u0131q t\u0259sirl\u0259rin\u0259 malik olub-olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tam ba\u015fa d&uuml;\u015fm\u0259l\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r uzun m&uuml;dd\u0259t m&ouml;vcud olmay\u0131b, Amerika X\u0259r&ccedil;\u0259ng C\u0259miyy\u0259ti qeyd edir.<br \/>\n<strong>Bird\u0259f\u0259lik istifad\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n qab-qacaq<\/strong><br \/>\nDominguez izah edir: &quot;Bird\u0259f\u0259lik istifad\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n b\u0131&ccedil;aq-qa\u015f\u0131q tez-tez plastikin elastikliyini t\u0259min etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n istifad\u0259 olunan kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259r olan ftalatlar ehtiva edir.<br \/>\nBu, yaln\u0131z \u0259traf m&uuml;hit problemi deyil, h\u0259m d\u0259 hormonal pozuntulara v\u0259 inki\u015faf probleml\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259k sa\u011flaml\u0131q t\u0259hl&uuml;k\u0259sidir.<br \/>\nBu ftalatlar, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 q\u0131zd\u0131r\u0131ld\u0131qda v\u0259 ya isti yem\u0259kl\u0259rin &uuml;z\u0259rind\u0259 istifad\u0259 edildikd\u0259 qidaya s\u0131za bil\u0259r.<br \/>\n<strong>Melamin qab-qaca\u011f\u0131<\/strong><br \/>\nMelamin qab-qaca\u011f\u0131 r\u0259ngli, \u015f\u0131k v\u0259 davaml\u0131 ola bil\u0259r, lakin yaln\u0131z soyuq yem\u0259kl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n istifad\u0259 olunmal\u0131d\u0131r v\u0259 x&uuml;sus\u0259n d\u0259 mikrodal\u011fal\u0131 sobada istifad\u0259 edilm\u0259m\u0259lidir. Q\u0131zd\u0131r\u0131ld\u0131qda formaldehid kimi z\u0259r\u0259rli kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259ri buraxa bil\u0259r.<br \/>\n<strong>BPA plastikl\u0259ri<\/strong><br \/>\nBir &ccedil;ox plastikd\u0259 olan kimy\u0259vi madd\u0259 olan bisfenol A (BPA) uzun bir risk siyah\u0131s\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir.<br \/>\nDominguez deyir: &quot;T\u0259dqiqatlar g&ouml;st\u0259rir ki, BPA-ya m\u0259ruz qalma endokrin poz\u011funluq, sonsuzluq, b&ouml;y&uuml;m\u0259 poz\u011funlu\u011fu, immun sisteminin z\u0259ifl\u0259m\u0259si v\u0259 h\u0259tta x\u0259r&ccedil;\u0259ngl\u0259 \u0259laq\u0259lidir&quot;.<br \/>\nDominguez\u0259 g&ouml;r\u0259, b\u0259zi BPA \u0259v\u0259zedicil\u0259ri d\u0259 eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 z\u0259r\u0259rli ola bil\u0259r, buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 &quot;BPA-s\u0131z&quot; etiketli plastikl\u0259rd\u0259n ehtiyatl\u0131 olun. Dominguez h\u0259m bisfenol B (BPS), h\u0259m d\u0259 bisfenol F (BPF)-nin m&ouml;vcudlu\u011funa diqq\u0259t yetirm\u0259yi v\u0259 bambuk, taxta v\u0259 ya paslanmayan polad qablara v\u0259 \u015f&uuml;\u015f\u0259 saxlama qablar\u0131na ke&ccedil;m\u0259yi m\u0259sl\u0259h\u0259t g&ouml;r&uuml;r.<br \/>\n<strong>Z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f plastik k\u0259sm\u0259 l&ouml;vh\u0259l\u0259ri<\/strong><br \/>\n&quot;D\u0259rin yivl\u0259ri k\u0259silmi\u015f plastik k\u0259sm\u0259 l&ouml;vh\u0259l\u0259rind\u0259, sonra yem\u0259yiniz\u0259 d&uuml;\u015f\u0259c\u0259k bakteriyalar\u0131n olmas\u0131 ehtimal\u0131 y&uuml;ks\u0259kdir&quot;, ail\u0259 h\u0259kimi Angela Dauni qeyd edir.<br \/>\nPlastik k\u0259sm\u0259 l&ouml;vh\u0259l\u0259rind\u0259n yem\u0259yiniz\u0259 s\u0131za bil\u0259c\u0259k mikroplastikl\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259rdar olun v\u0259 onlar, ehtimal ki, at\u0131lmal\u0131d\u0131r. Taxta, bambuk v\u0259 ya ka\u011f\u0131z-kompozit k\u0259sm\u0259 l&ouml;vh\u0259l\u0259ri se&ccedil;in.<br \/>\n<strong>Q&uuml;surlu plastik qablar<\/strong><br \/>\nB&uuml;t&uuml;n plastikl\u0259ri bird\u0259n atmaqda &ccedil;\u0259tinlik &ccedil;\u0259kirsinizs\u0259, a\u015f\u0131nma \u0259lam\u0259tl\u0259ri g&ouml;st\u0259r\u0259nl\u0259rd\u0259n ba\u015flay\u0131n.<br \/>\nArt\u0131q i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259n b&uuml;t&uuml;n qab-qacaqlardan qurtulma\u011f\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;nm\u0259lisiniz. \u018frimi\u015f qab-qacaq &ccedil;atlay\u0131r v\u0259 dezinfeksiya etm\u0259k &ccedil;\u0259tindir, h\u0259m&ccedil;inin mikroplastikl\u0259rin ifraz\u0131na v\u0259 ya z\u0259r\u0259rli bakteriyalar\u0131n da\u015f\u0131nmas\u0131na daha &ccedil;ox meyllidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131z &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259hl&uuml;k\u0259li olan bir ne&ccedil;\u0259 n&ouml;v plastik m\u0259tb\u0259x al\u0259ti var. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, diyetoloq Dani Dominguez bildirir ki, bir vaxtlar rahat, ucuz v\u0259 h\u0259tta d\u0259bli hesab edilirdil\u0259r. A\u015fa\u011f\u0131da&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-235216","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235216","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=235216"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235216\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=235216"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=235216"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=235216"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}