{"id":235214,"date":"2025-12-12T09:08:59","date_gmt":"2025-12-12T05:08:59","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=235214","title":{"rendered":"U\u015faqlarda k\u0259k\u0259l\u0259m\u0259:"},"content":{"rendered":"<p><strong>U\u015faq n\u0259s\u0259 dem\u0259y\u0259 &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r, amma nitqi &quot;yap\u0131\u015fm\u0131\u015f&quot; kimi g&ouml;r&uuml;n&uuml;r. S\u0259sl\u0259ri r\u0259van t\u0259l\u0259ff&uuml;z ed\u0259 bilmir, ayr\u0131-ayr\u0131 hecalara v\u0259 ya s&ouml;zl\u0259r\u0259 rast g\u0259lir, ist\u0259m\u0259d\u0259n t\u0259krarlay\u0131r, s&ouml;zl\u0259rini uzad\u0131r v\u0259 dayan\u0131r, fikirl\u0259rini ifad\u0259 etm\u0259y\u0259 &ccedil;al\u0131\u015f\u0131rlar. Tibb bunu loqonevroz adland\u0131r\u0131r, lakin k\u0259k\u0259l\u0259m\u0259 termini daha &ccedil;ox istifad\u0259 olunur.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, k\u0259k\u0259l\u0259m\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi m\u0259nada x\u0259st\u0259lik hesab edilmir. Bu patoloji nitq s\u0259lisliyinin pozulmas\u0131 kimi t\u0259snif edilir. K\u0259k\u0259l\u0259m\u0259y\u0259 meylli insan n\u0259 dem\u0259k ist\u0259diyini d\u0259qiq bilir, lakin normal tempi, ritmi v\u0259 nitq s\u0259lisliyini saxlaya bilmir. Bu, nitq aparat\u0131n\u0131n \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rinin &#8211; dodaqlar\u0131n, dilin v\u0259 q\u0131rtla\u011f\u0131n spazmlar\u0131 il\u0259 m&uuml;\u015fayi\u0259t olunur. K\u0259k\u0259l\u0259m\u0259 yetkinlik d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259 bil\u0259r, lakin \u0259n &ccedil;ox u\u015faql\u0131qda &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rir. U\u015faqda k\u0259k\u0259l\u0259m\u0259nin s\u0259b\u0259bl\u0259rini anlamaq valideynl\u0259r v\u0259 h\u0259kiml\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;ox vacibdir. Bu, onlara d&uuml;zg&uuml;n v\u0259 effektiv m&uuml;alic\u0259ni se&ccedil;m\u0259y\u0259 k&ouml;m\u0259k ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>K\u0259k\u0259l\u0259m\u0259nin formalar\u0131<\/strong><br \/>\nK\u0259k\u0259l\u0259m\u0259nin m&uuml;xt\u0259lif n&ouml;vl\u0259ri var: tonik, klonik v\u0259 qar\u0131\u015f\u0131q. M&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r onlar\u0131 nitq spazmlar\u0131n\u0131n xarakterik x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 v\u0259 ba\u015f verm\u0259 s\u0259b\u0259bin\u0259 g&ouml;r\u0259 t\u0259snif edirl\u0259r. M&uuml;alic\u0259 &uuml;sulu u\u015fa\u011f\u0131n k\u0259k\u0259l\u0259m\u0259 n&ouml;v&uuml;nd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Tonik k\u0259k\u0259l\u0259m\u0259 nitqd\u0259 g\u0259rgin fasil\u0259l\u0259r kimi &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rir. U\u015faq s\u0259sl\u0259ri &ccedil;\u0131xar\u0131r v\u0259 s&ouml;z&uuml;n ortas\u0131nda v\u0259 ya \u0259vv\u0259lind\u0259 onlara &quot;ili\u015fib&quot; qal\u0131r.&nbsp;<br \/>\nKlonik k\u0259k\u0259l\u0259m\u0259 eyni s\u0259sin, s&ouml;z&uuml;n v\u0259 ya f\u0259rdi hecalar\u0131n t\u0259krar t\u0259krarlanmas\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, &quot;Be-be-be-be-be-without sirop&quot; v\u0259 ya &quot;Po-po-po-poidem goo-goo-gulyat&quot;.<br \/>\nQar\u0131\u015f\u0131q k\u0259k\u0259l\u0259m\u0259 v\u0259 ya tonik-klonik k\u0259k\u0259l\u0259m\u0259 \u0259n &ccedil;ox yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259r iki n&ouml;v&uuml; birl\u0259\u015fdirir. M\u0259s\u0259l\u0259n, c&uuml;ml\u0259nin \u0259vv\u0259lind\u0259 bir s\u0259sin v\u0259 ya hecan\u0131n t\u0259krarlanmas\u0131, ard\u0131nca g\u0259rgin fasil\u0259 olur.<\/p>\n<p><strong>Bu n\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259lidir?<\/strong><br \/>\nH\u0259kiml\u0259r nevrotik loqonevroz v\u0259 ya nevrotik k\u0259k\u0259l\u0259m\u0259ni psixoloji s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 aid edirl\u0259r. Bu, tez-tez 2 ya\u015fdan 6 ya\u015fa q\u0259d\u0259r u\u015faqlarda \u015fidd\u0259tli qorxu v\u0259 ya xroniki stress s\u0259b\u0259bind\u0259n ba\u015f verir. Deyil\u0259n\u0259 g&ouml;r\u0259, he&ccedil; n\u0259 problemi qabaqcadan x\u0259b\u0259r vermirdi; u\u015faq sevgi, sevgi, s&uuml;lh v\u0259 sakitlik i&ccedil;ind\u0259 b&ouml;y&uuml;d&uuml;. Onlar\u0131n nitqi ya\u015flar\u0131na uy\u011fun olaraq inki\u015faf etdi v\u0259 bird\u0259n &ouml;zl\u0259rini ail\u0259 m&uuml;bahis\u0259l\u0259rinin ortas\u0131nda tapd\u0131lar. M&uuml;bahis\u0259l\u0259r, q\u0131\u015fq\u0131r\u0131qlar, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 t\u0259hqirl\u0259r. Lakin, h\u0259tta &quot;sakit&quot; bo\u015fanma v\u0259 ya u\u015faq ba\u011f&ccedil;as\u0131na getm\u0259k bel\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n k\u0259k\u0259l\u0259m\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Q\u0259za, it h&uuml;cumu v\u0259 ya sevil\u0259n birinin itkisi d\u0259 k\u0259k\u0259l\u0259m\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bu k\u0259k\u0259l\u0259m\u0259 n&ouml;v&uuml; m&uuml;\u0259yy\u0259n bir &quot;dal\u011favari keyfiyy\u0259t&quot; il\u0259 xarakteriz\u0259 olunur. \u018ftraf m&uuml;hit sakit olduqda, m&uuml;bahis\u0259l\u0259r azal\u0131r, u\u015faq ba\u011f&ccedil;as\u0131 qorxutma\u011f\u0131 dayand\u0131r\u0131r, qorxular unudulur, k\u0259k\u0259l\u0259m\u0259 yox olur. Tamamil\u0259 v\u0259 ya dem\u0259k olar ki,. Dem\u0259k olar ki, &ccedil;&uuml;nki stress alt\u0131nda yenid\u0259n ortaya &ccedil;\u0131x\u0131r v\u0259 h\u0259tta g&uuml;cl\u0259nir.<\/p>\n<p>Nevroz kimi k\u0259k\u0259l\u0259m\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n m&uuml;hitind\u0259n v\u0259 psixo-emosional v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 deyil. Bu, do\u011fu\u015f travmas\u0131, hipoksiya v\u0259 ya erk\u0259n u\u015faql\u0131qda ke&ccedil;irdiyi a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259likl\u0259r kimi &uuml;zvi beyin z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259sind\u0259n yarana bil\u0259r. Bu tip k\u0259k\u0259l\u0259m\u0259 t\u0259dric\u0259n, ad\u0259t\u0259n 3-4 ya\u015fa q\u0259d\u0259r inki\u015faf edir v\u0259 monoton, ifad\u0259siz nitq, &quot;a\u011f\u0131zda p\u0131&ccedil;\u0131lt\u0131&quot; v\u0259 h\u0259tta motor bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n v\u0259 diqq\u0259tin pozulmas\u0131 il\u0259 m&uuml;\u015fayi\u0259t oluna bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Korreksiya v\u0259 m&uuml;alic\u0259<\/strong><br \/>\nTarixd\u0259n, \u0259d\u0259biyyatdan v\u0259 mifologiyadan &ccedil;oxsayl\u0131 m&uuml;sb\u0259t n&uuml;mun\u0259l\u0259r\u0259 baxmayaraq, evd\u0259, \u0259n\u0259n\u0259vi &uuml;sullarla bir u\u015fa\u011f\u0131 k\u0259k\u0259l\u0259m\u0259d\u0259n m&uuml;alic\u0259 etm\u0259k m&uuml;mk&uuml;n deyil. K\u0259k\u0259l\u0259m\u0259nin m&uuml;alic\u0259si h\u0259mi\u015f\u0259 t\u0259dbirl\u0259rin v\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 m&uuml;t\u0259x\u0259ssisin i\u015finin kombinasiyas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edir.<br \/>\nPediatr u\u015fa\u011f\u0131n &uuml;mumi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259 v\u0259 h\u0259r hans\u0131 \u0259sas tibbi v\u0259ziyy\u0259ti n\u0259z\u0259rd\u0259n ke&ccedil;ir\u0259 v\u0259 ya istisna ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Nevroloq sinir sistemini qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259li v\u0259 z\u0259ruri hallarda tutma f\u0259aliyy\u0259tini azaltmaq v\u0259 sinir prosesl\u0259rini sabitl\u0259\u015fdirm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n sedativ d\u0259rmanlar t\u0259yin etm\u0259lidir.<br \/>\nPsixiatr v\u0259 ya psixoterapevt psixoloji s\u0259b\u0259bl\u0259ri aradan qald\u0131racaq, qorxular\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n ed\u0259c\u0259k v\u0259 u\u015fa\u011fa v\u0259 onlar\u0131n valideynl\u0259rin\u0259 narahatl\u0131qla m&uuml;bariz\u0259 aparma\u011f\u0131 &ouml;yr\u0259nm\u0259y\u0259 k&ouml;m\u0259k ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Nitq terapevti \u0259sas\u0259n nitq korreksiyas\u0131na diqq\u0259t yetir\u0259c\u0259k. Onlar u\u015fa\u011fa s\u0259lis nitqin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n d&uuml;zg&uuml;n n\u0259f\u0259s alma\u011f\u0131 &ouml;yr\u0259d\u0259c\u0259k v\u0259 artikulyar \u0259z\u0259l\u0259l\u0259ri rahatlatmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n laz\u0131mi sayda seans t\u0259yin ed\u0259c\u0259k v\u0259 ya ke&ccedil;ir\u0259c\u0259kl\u0259r. Nitq n&uuml;mun\u0259l\u0259ri v\u0259 dig\u0259r &uuml;sullardan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, mahn\u0131 oxumaqdan \u015feir oxuma\u011fa q\u0259d\u0259r, onlar x\u0259st\u0259nin nitqini rahat bir s\u0259viyy\u0259y\u0259 qald\u0131racaqlar. Sad\u0259 s&ouml;z v\u0259 ifad\u0259l\u0259rin t\u0259l\u0259ff&uuml;z&uuml;nd\u0259n tutmu\u015f stresli v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 kort\u0259bii nitq\u0259 q\u0259d\u0259r nitq bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 &ouml;yr\u0259d\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>U\u015faq n\u0259s\u0259 dem\u0259y\u0259 &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r, amma nitqi &quot;yap\u0131\u015fm\u0131\u015f&quot; kimi g&ouml;r&uuml;n&uuml;r. S\u0259sl\u0259ri r\u0259van t\u0259l\u0259ff&uuml;z ed\u0259 bilmir, ayr\u0131-ayr\u0131 hecalara v\u0259 ya s&ouml;zl\u0259r\u0259 rast g\u0259lir, ist\u0259m\u0259d\u0259n t\u0259krarlay\u0131r, s&ouml;zl\u0259rini uzad\u0131r v\u0259 dayan\u0131r, fikirl\u0259rini ifad\u0259 etm\u0259y\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-235214","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235214","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=235214"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/235214\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=235214"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=235214"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=235214"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}