{"id":234986,"date":"2025-12-09T09:15:18","date_gmt":"2025-12-09T05:15:18","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=234986","title":{"rendered":"Ya\u015fl\u0131 insanlarda g\u00fcc\u00fcn z\u0259ifl\u0259m\u0259sinin"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ya\u015fland\u0131qca bir &ccedil;ox insan tan\u0131\u015f h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin artan s\u0259y t\u0259l\u0259b etdiyini g&ouml;rm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r.<br \/>\nKreslodan qalxmaq, uzun m\u0259saf\u0259l\u0259r\u0259 getm\u0259k v\u0259 ya a\u011f\u0131r &ccedil;antalar da\u015f\u0131maq daha &ccedil;\u0259tinl\u0259\u015fir. Bu c&uuml;r d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r uzun m&uuml;dd\u0259tdir \u0259z\u0259l\u0259 toxumas\u0131n\u0131n t\u0259bii z\u0259ifl\u0259m\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirils\u0259 d\u0259, Ohayo Universitetinin aliml\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lan son bir ara\u015fd\u0131rma f\u0259rqli bir izahat t\u0259qdim edir.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, t\u0259dqiqat\u0131n m&uuml;\u0259llifl\u0259ri g&uuml;c&uuml;n azalmas\u0131nda \u0259sas rolun \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rin &ouml;z v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 deyil, beyin v\u0259 sinir sisteminin f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 oldu\u011fu q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u0259libl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu hipotezi yoxlamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar orta ya\u015f\u0131 t\u0259xmin\u0259n yetmi\u015f olan 66 ya\u015fl\u0131 \u015f\u0259xsi m&uuml;ayin\u0259 edibl\u0259r. \u0130\u015ftirak&ccedil;\u0131lardan g&uuml;c m\u0259\u015fqi etm\u0259l\u0259ri ist\u0259nilib: oturark\u0259n ayaq \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rini m&uuml;mk&uuml;n q\u0259d\u0259r g\u0259rginl\u0259\u015fdirm\u0259li olublar. H\u0259ddin\u0259 &ccedil;atd\u0131qlar\u0131ndan \u0259min olduqda, x&uuml;susi bir cihaz aya\u011fa y&uuml;ng&uuml;l bir elektrik impulsu g&ouml;nd\u0259r\u0259r\u0259k \u0259z\u0259l\u0259 daralmas\u0131n\u0131 g&uuml;cl\u0259ndirib.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r \u0259z\u0259l\u0259 stimulla\u015fd\u0131rmaya \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 g&uuml;cl\u0259 cavab verirs\u0259, bu, onun potensial\u0131n\u0131n t&uuml;k\u0259nm\u0259diyini g&ouml;st\u0259rir. \u018fksin\u0259, bel\u0259 bir reaksiya beyin v\u0259 sinirl\u0259rin kifay\u0259t q\u0259d\u0259r g&uuml;cl&uuml; bir siqnal &ouml;t&uuml;rm\u0259diyini v\u0259 bu da g&uuml;c&uuml; m\u0259hdudla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;st\u0259rirdi.<\/p>\n<p>M\u0259lum olub ki, elektrik \u015fokunun t\u0259siri a\u011f\u0131r z\u0259ifliyi olan insanlarda \u0259n &ccedil;ox n\u0259z\u0259r\u0259 &ccedil;arp\u0131rd\u0131 &#8211; g&uuml;c orta hesabla 14 faizd\u0259n &ccedil;ox art\u0131b. \u018fvv\u0259lc\u0259 y&uuml;ks\u0259k g&uuml;c n&uuml;mayi\u015f etdir\u0259nl\u0259r daha z\u0259if reaksiya veribl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu tap\u0131nt\u0131lar ya\u015fla \u0259laq\u0259li z\u0259ifliyin t\u0259bi\u0259tin\u0259 yeni bir bax\u0131\u015f yaratma\u011fa s\u0259b\u0259b olur.<br \/>\nYa\u015fl\u0131 insanlarda \u0259z\u0259l\u0259l\u0259r tez-tez potensiallar\u0131n\u0131 saxlay\u0131r, lakin onlar\u0131 i\u015f\u0259 salan siqnal daha az intensiv olur. Aliml\u0259r hesab edirl\u0259r ki, beyin, sinirl\u0259r v\u0259 \u0259z\u0259l\u0259 sistemi aras\u0131nda pozulmu\u015f koordinasiya \u0259vv\u0259ll\u0259r d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;l\u0259nd\u0259n daha b&ouml;y&uuml;k rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p>Bu tap\u0131nt\u0131 qocal\u0131qda fiziki sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131na yana\u015fmalar\u0131 d\u0259yi\u015fdir\u0259 bil\u0259r. \u018fvv\u0259ll\u0259r \u0259sas diqq\u0259t g&uuml;c m\u0259\u015fql\u0259rin\u0259 y&ouml;n\u0259lmi\u015fdis\u0259, t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar indi sinir sistemin\u0259 t\u0259sir ed\u0259n m\u0259\u015fql\u0259r\u0259 daha &ccedil;ox diqq\u0259t yetirm\u0259yi t\u0259klif edirl\u0259r.<br \/>\nBalans\u0131n, koordinasiyan\u0131n v\u0259 idrak performans\u0131n\u0131n g&uuml;cl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 y&ouml;n\u0259lmi\u015f t\u0259cr&uuml;b\u0259l\u0259r eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259sirli ola bil\u0259r, &ccedil;&uuml;nki onlar beyind\u0259n \u0259z\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 siqnal &ouml;t&uuml;r&uuml;lm\u0259sinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na k&ouml;m\u0259k edir.<br \/>\nM&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r hesab edirl\u0259r ki, g\u0259l\u0259c\u0259k m&uuml;daxil\u0259l\u0259r\u0259 birba\u015fa sinir stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 da daxil ola bil\u0259r &#8211; bu yana\u015fma art\u0131q \u0259h\u0259miyy\u0259tli z\u0259iflik ya\u015fayanlarda bel\u0259 potensial olaraq g&uuml;c&uuml; qoruya bil\u0259r. Lakin bu c&uuml;r metodlar\u0131n m&ouml;vcud olmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259lav\u0259 t\u0259dqiqatlar apar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nT\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131n tap\u0131nt\u0131lar\u0131 g&ouml;st\u0259rir ki, qocal\u0131qda g&uuml;c&uuml;n azalmas\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rin z\u0259ifl\u0259m\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259li deyil. &Ccedil;ox vaxt \u0259sl s\u0259b\u0259b \u0259z\u0259l\u0259 funksiyas\u0131n\u0131n sinir sisteminin n\u0259zar\u0259tinin pozulmas\u0131d\u0131r. Bunu anlamaq ya\u015fl\u0131 yetkinl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tini, sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 m&uuml;st\u0259qilliyini qorumaq &uuml;&ccedil;&uuml;n daha t\u0259sirli yollar inki\u015faf etdirm\u0259y\u0259 k&ouml;m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ya\u015fland\u0131qca bir &ccedil;ox insan tan\u0131\u015f h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin artan s\u0259y t\u0259l\u0259b etdiyini g&ouml;rm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Kreslodan qalxmaq, uzun m\u0259saf\u0259l\u0259r\u0259 getm\u0259k v\u0259 ya a\u011f\u0131r &ccedil;antalar da\u015f\u0131maq daha &ccedil;\u0259tinl\u0259\u015fir. Bu c&uuml;r d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r uzun m&uuml;dd\u0259tdir \u0259z\u0259l\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-234986","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234986","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=234986"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234986\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=234986"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=234986"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=234986"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}