{"id":234922,"date":"2025-12-08T10:18:02","date_gmt":"2025-12-08T06:18:02","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=234922","title":{"rendered":"U\u015faqlar\u0131n m\u0259kt\u0259bd\u0259 telefona ehtiyac\u0131 varm\u0131?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Smartfonlar tez-tez u\u015fa\u011f\u0131n ist\u0259k siyah\u0131s\u0131na daxil olur, lakin h\u0259y\u0259canla yana\u015f\u0131 bir dilemma da g\u0259lir: u\u015faqlar\u0131n d\u0259rsl\u0259r zaman\u0131 telefonlar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verilm\u0259lidirmi? Bu sual valideynl\u0259r, m&uuml;\u0259lliml\u0259r v\u0259 psixoloqlar &uuml;&ccedil;&uuml;n h\u0259ssas bir suald\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, m\u0259kt\u0259b t\u0259cr&uuml;b\u0259l\u0259ri v\u0259 ekspert r\u0259yl\u0259rini t\u0259hlil edilib v\u0259 m\u0259nz\u0259r\u0259 yaln\u0131z m&uuml;sb\u0259t v\u0259 m\u0259nfi c\u0259h\u0259tl\u0259rd\u0259n daha m&uuml;r\u0259kk\u0259bdir.<br \/>\nDost, k&ouml;m\u0259k&ccedil;i v\u0259 ya diqq\u0259tin \u0259sas d&uuml;\u015fm\u0259ni<br \/>\nPotensial faydalar var v\u0259 onlar sad\u0259c\u0259 x\u0259yali deyil. Telefonlar a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar\u0131 ed\u0259 bil\u0259r:<br \/>\nt\u0259hsil materiallar\u0131n\u0131n \u0259l&ccedil;atanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131ra bil\u0259r;<br \/>\nx&uuml;susi t\u0259hsil ehtiyaclar\u0131 olan u\u015faqlara k&ouml;m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r (t\u0259tbiql\u0259r, istifad\u0259&ccedil;i dostu formatlar, b&ouml;y&uuml;d&uuml;lm&uuml;\u015f m\u0259tn);<br \/>\ninteraktiv f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 \u015fagirdl\u0259ri c\u0259lb ed\u0259 bil\u0259r;<br \/>\ng&ouml;zl\u0259nilm\u0259z v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 valideynl\u0259r v\u0259 u\u015faqlar aras\u0131nda &uuml;nsiyy\u0259ti t\u0259min ed\u0259 bil\u0259r.<br \/>\n<strong>B&ouml;y&uuml;k bir &quot;amma&quot;<\/strong><br \/>\nTelefonlar sinifd\u0259ki u\u015faqlar &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259n g&uuml;cl&uuml; yay\u0131nd\u0131r\u0131c\u0131 amildir. H\u0259m d\u0259 sad\u0259c\u0259 &quot;ki&ccedil;ik bir yay\u0131nd\u0131r\u0131c\u0131&quot; deyil, diqq\u0259tin tamamil\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259sidir.<br \/>\nTelefona baxd\u0131qdan sonra u\u015fa\u011f\u0131n diqq\u0259tini b\u0259rpa etm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259xmin\u0259n 20 d\u0259qiq\u0259 vaxt laz\u0131md\u0131r. Bu, d\u0259rsin dem\u0259k olar ki, yar\u0131s\u0131d\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, &quot;mesaj\u0131 yoxlamaq&quot; &uuml;&ccedil;&uuml;n birc\u0259 bax\u0131\u015f material\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131n qa&ccedil;\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 dem\u0259kdir. &Uuml;st\u0259lik:<br \/>\nYax\u0131nl\u0131qda telefonun olmas\u0131 bel\u0259 diqq\u0259ti azald\u0131r &#8211; beyin bildiri\u015fl\u0259r g&ouml;zl\u0259yir;<\/p>\n<p>U\u015faqlar v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r yax\u015f\u0131 inki\u015faf etmi\u015f &ouml;z&uuml;n&uuml;idar\u0259etm\u0259 mexanizmin\u0259 malik deyill\u0259r, buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 sosial media alqoritml\u0259rin\u0259 m&uuml;qavim\u0259t g&ouml;st\u0259rm\u0259k onlar &uuml;&ccedil;&uuml;n b&ouml;y&uuml;kl\u0259rd\u0259n daha &ccedil;\u0259tindir;<\/p>\n<p>DEHB (Diqq\u0259t &Ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 Hiperaktivlik Pozuntusu) v\u0259 ya &ouml;yr\u0259nm\u0259 \u0259lilliyi olan u\u015faqlar &uuml;&ccedil;&uuml;n telefon m&uuml;r\u0259kk\u0259b materialdan d\u0259rhal qa&ccedil;\u0131\u015f vasit\u0259sin\u0259 &ccedil;evrilir.<br \/>\nTexnologiya diqq\u0259ti qorumaqla inki\u015faf edir; alqoritml\u0259r bizi ekrana yap\u0131\u015fd\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. V\u0259 bu t\u0259sird\u0259n qa&ccedil;maq h\u0259tta b&ouml;y&uuml;kl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n bel\u0259 &ccedil;\u0259tindir.<br \/>\n<strong>T\u0259hl&uuml;k\u0259sizlik<\/strong><br \/>\nBir &ccedil;ox valideyn u\u015faqlar\u0131n\u0131n f&ouml;vq\u0259lad\u0259 hallarda telefona sahib olmas\u0131n\u0131 ist\u0259yir. Amma unutmay\u0131n ki, real f&ouml;vq\u0259lad\u0259 hallarda h\u0259ddind\u0259n art\u0131q mesajla\u015fma h\u0259m u\u015faqlar, h\u0259m d\u0259 xilasedicil\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n yaln\u0131z bir mane\u0259dir. Lakin valideynl\u0259rin narahatl\u0131qlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almamaq olmaz. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259, \u0259ks\u0259r m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 tam v\u0259 s\u0259rt qada\u011fa utopiyad\u0131r. A\u011flabatan, raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f qaydalar laz\u0131md\u0131r.<br \/>\n<strong>M\u0259kt\u0259bd\u0259 telefonlar &mdash; b\u0259li, sinifd\u0259 &mdash; xeyr<\/strong><br \/>\nPsixoloqlar v\u0259 t\u0259hsil m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n t&ouml;vsiy\u0259 edil\u0259n optimal kompromis bunlard\u0131r:<br \/>\nM\u0259kt\u0259bd\u0259 telefonlara icaz\u0259 verilir;<br \/>\nlakin d\u0259rsl\u0259r zaman\u0131 onlara \u0259l&ccedil;atan olmaq olmaz;<br \/>\nQaydalar h\u0259r k\u0259s &uuml;&ccedil;&uuml;n eyni olmal\u0131d\u0131r ki, u\u015faqlar &quot;ham\u0131 onlayn oldu\u011fu &uuml;&ccedil;&uuml;n onlayn olmaq&quot; t\u0259zyiqi hiss etm\u0259sinl\u0259r;<br \/>\nX&uuml;susi t\u0259hsil ehtiyaclar\u0131 olan \u015fagirdl\u0259r\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fn \u0259sas\u0131 odur ki, telefon siyas\u0259ti ayd\u0131n, ba\u015fa d&uuml;\u015f&uuml;l\u0259n olmal\u0131, m&uuml;\u0259lliml\u0259r, valideynl\u0259r, m\u0259kt\u0259b r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 yuxar\u0131 sinif \u015fagirdl\u0259ri il\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlanmal\u0131, h\u0259m&ccedil;inin &ccedil;evik v\u0259 yeni texnologiyalara uy\u011funla\u015fa bilm\u0259lidir.<br \/>\nD\u0259rsl\u0259r yaln\u0131z d\u0259rslikd\u0259ki material deyil. Onlar sosial bacar\u0131qlar\u0131n, &uuml;nsiyy\u0259tin v\u0259 m&uuml;\u0259lliml\u0259r v\u0259 h\u0259mya\u015f\u0131dlar\u0131 il\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259nin t\u0259m\u0259lidir. Telefon u\u015fa\u011f\u0131n diqq\u0259tini \u0259lind\u0259n ald\u0131qda, onlar bir s\u0259hif\u0259 qeydd\u0259n daha &ccedil;ox \u015fey itirirl\u0259r.<\/p>\n<p>Emin<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Smartfonlar tez-tez u\u015fa\u011f\u0131n ist\u0259k siyah\u0131s\u0131na daxil olur, lakin h\u0259y\u0259canla yana\u015f\u0131 bir dilemma da g\u0259lir: u\u015faqlar\u0131n d\u0259rsl\u0259r zaman\u0131 telefonlar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verilm\u0259lidirmi? Bu sual valideynl\u0259r, m&uuml;\u0259lliml\u0259r v\u0259 psixoloqlar &uuml;&ccedil;&uuml;n h\u0259ssas&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-234922","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234922","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=234922"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234922\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=234922"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=234922"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=234922"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}