{"id":234281,"date":"2025-11-26T07:03:14","date_gmt":"2025-11-26T03:03:14","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=234281","title":{"rendered":"B\u0259zi h\u00f6r\u00fcm\u00e7\u0259kl\u0259r q\u0131\u015fda niy\u0259 donmur?"},"content":{"rendered":"<p><strong>T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar Clubiona cinsin\u0259 aid h&ouml;r&uuml;m&ccedil;\u0259kl\u0259rin q\u0131\u015f \u015f\u0259raitind\u0259 nec\u0259 aktiv qald\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 h\u0259tta m\u0259nfi temperaturda bel\u0259 donmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 izah edibl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, Brno yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 armud ba\u011flar\u0131nda toplanan f\u0259rdl\u0259ri ara\u015fd\u0131raraq, elm adamlar\u0131 bu h&ouml;r&uuml;m&ccedil;\u0259kl\u0259rin toxumalar\u0131nda buz \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alan v\u0259 donma temperaturunda ov etm\u0259y\u0259 imkan ver\u0259n x&uuml;susi antifriz z&uuml;lallar\u0131 istehsal etdiyini a\u015fkar etdil\u0259r. \u018fld\u0259 edil\u0259n m\u0259lumatlar h&ouml;r&uuml;m&ccedil;\u0259kl\u0259rd\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi q\u0131\u015f yuxusunu \u0259v\u0259z ed\u0259n molekulyar mexanizmi a\u015fkara &ccedil;\u0131xar\u0131b.<\/p>\n<p>\u018fks\u0259r h&ouml;r&uuml;m&ccedil;\u0259kl\u0259r \u015fidd\u0259tli soyu\u011fa d&ouml;z\u0259 bilm\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259, Norve&ccedil; &ldquo;Bolyphantes&rdquo; indeksi v\u0259 ya &ldquo;Philodromus&rdquo; tullanan h&ouml;r&uuml;m&ccedil;\u0259k kimi b\u0259zi n&ouml;vl\u0259r bu antifriz z&uuml;lallar\u0131 say\u0259sind\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 temperaturda u\u011furla ya\u015fay\u0131rlar. \u0130ndi onlara &ldquo;Clubiona&rdquo; kis\u0259li h&ouml;r&uuml;m&ccedil;\u0259k qo\u015fulub ki, onun z&uuml;lal\u0131 \u0259vv\u0259ll\u0259r q&uuml;tb bal\u0131qlar\u0131nda tap\u0131lanlara b\u0259nz\u0259r qeyri-adi &beta;-solenoid qurulu\u015funa g&ouml;r\u0259 x&uuml;susil\u0259 maraql\u0131d\u0131r. Bu z&uuml;lallar buz kristallar\u0131na ba\u011flan\u0131r v\u0259 onlar\u0131n b&ouml;y&uuml;m\u0259sini mane\u0259 t&ouml;r\u0259dir, h&ouml;r&uuml;m&ccedil;\u0259yin b\u0259d\u0259n mayel\u0259rinin donmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, bioloqlar &ldquo;Clubiona&rdquo;dak\u0131 bu molekullar\u0131n dig\u0259r h\u0259\u015f\u0259ratlardak\u0131 v\u0259 artropodlardak\u0131 analoqlar\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq t\u0259kam&uuml;l ke&ccedil;irdiyini m&uuml;\u0259yy\u0259n etdil\u0259r ki, bu da konvergent t\u0259kam&uuml;l&uuml;n bir n&uuml;mun\u0259sidir.<\/p>\n<p>Kvins Universitetind\u0259n Lori Qremin r\u0259hb\u0259rlik etdiyi t\u0259dqiqat qrupu 2022-ci ilin dekabr\u0131ndan 2023-c&uuml; ilin fevral\u0131na q\u0259d\u0259r 43 f\u0259rd toplay\u0131b. Bir h&ouml;r&uuml;m&ccedil;\u0259yin b\u0259d\u0259nind\u0259n &ccedil;\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f ekstrakt suyun donma n&ouml;qt\u0259sini d&ouml;rd d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259n &ccedil;ox a\u015fa\u011f\u0131 sala bildi v\u0259 t\u0259sir \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 durula\u015fd\u0131r\u0131lsa bel\u0259 davam edib. Buz kristallar\u0131 dem\u0259k olar ki, b&ouml;y&uuml;m\u0259yi dayand\u0131r\u0131b. T\u0259hlilin t\u0259f\u0259rr&uuml;atlar\u0131 FEBS Jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub.<\/p>\n<p>Z&uuml;lallar buzla \u0259laq\u0259li t\u0259mizl\u0259m\u0259nin &ccedil;oxsayl\u0131 d&ouml;vrl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 edil\u0259r\u0259k t\u0259crid olunmu\u015f v\u0259 t\u0259mizl\u0259nmi\u015fdir. Bu &uuml;sulda z&uuml;lallar su il\u0259 dondurulur. K&uuml;tl\u0259 spektrometriyas\u0131 antifrizin GenBank-da qeydiyyatdan ke&ccedil;mi\u015f bir ne&ccedil;\u0259 izoformda m&ouml;vcud oldu\u011funu v\u0259 qlikozill\u0259\u015fdirilmi\u015f b&ouml;lg\u0259l\u0259ri ehtiva etdiyini, ehtimal ki, z&uuml;lal\u0131n soyu\u011fa davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;st\u0259rdi. Transkriptom analizi n&uuml;mun\u0259d\u0259 \u0259n az\u0131 &uuml;&ccedil; Clubiona n&ouml;v&uuml;n&uuml;n &#8211; C. pallidula, C. lutescens v\u0259 C. brevipes-in m&ouml;vcudlu\u011funu t\u0259sdiql\u0259di. Antifriz z&uuml;lal ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 bu cins\u0259 xas idi v\u0259 dig\u0259r artropodlarda tap\u0131lmay\u0131b.<\/p>\n<p>Molekulyar qurulu\u015f AlphaFold2 istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k modell\u0259\u015fdirilmi\u015fdir. Yaranan forma &mdash; treonin qal\u0131qlar\u0131 il\u0259 &ouml;rt&uuml;lm&uuml;\u015f d&uuml;z s\u0259th\u0259 malik &beta;-solenoid &mdash; z&uuml;lal\u0131n buz kristallar\u0131na nec\u0259 ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 onlar\u0131n b&ouml;y&uuml;m\u0259sini nec\u0259 mane\u0259 t&ouml;r\u0259tdiyini ortaya qoydu. Bu z&uuml;lallar t\u0259krar t\u0259mizl\u0259nm\u0259d\u0259n sonra dem\u0259k olar ki, tamamil\u0259 dondurulmu\u015f fazaya ke&ccedil;diyind\u0259n q&uuml;tb bal\u0131q antifrizl\u0259rind\u0259n daha t\u0259sirli olduqlar\u0131 s&uuml;but edildi. T\u0259dqiqat\u0131n m&uuml;\u0259llifl\u0259ri hesab edirl\u0259r ki, bu z&uuml;lallar\u0131n funksiyas\u0131n\u0131 anlamaq h&ouml;r&uuml;m&ccedil;\u0259kl\u0259rin q\u0131\u015fda aktiv qalmaq qabiliyy\u0259tini izah edir v\u0259 yeni biotexnoloji h\u0259ll\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259sas yarada bil\u0259r. Clubiona z&uuml;lallar\u0131n\u0131n analoqlar\u0131 n\u0259z\u0259ri olaraq k\u0259nd t\u0259s\u0259rr&uuml;fat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131 donmadan qoruya, qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n raf &ouml;mr&uuml;n&uuml; uzada v\u0259 toxumalar\u0131n v\u0259 h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rin dondurulmas\u0131 da daxil olmaqla tibbi t\u0259tbiql\u0259r tapa bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar Clubiona cinsin\u0259 aid h&ouml;r&uuml;m&ccedil;\u0259kl\u0259rin q\u0131\u015f \u015f\u0259raitind\u0259 nec\u0259 aktiv qald\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 h\u0259tta m\u0259nfi temperaturda bel\u0259 donmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 izah edibl\u0259r. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, Brno yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 armud ba\u011flar\u0131nda toplanan f\u0259rdl\u0259ri ara\u015fd\u0131raraq, elm&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-234281","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234281","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=234281"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234281\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=234281"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=234281"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=234281"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}