{"id":234051,"date":"2025-11-21T10:45:04","date_gmt":"2025-11-21T06:45:04","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=234051","title":{"rendered":"Valideynl\u0259r niy\u0259 bir u\u015fa\u011f\u0131 dig\u0259rind\u0259n daha \u00e7ox sevir?"},"content":{"rendered":"<p><strong>H\u0259tta m&uuml;asir \u015f\u0259h\u0259rl\u0259\u015fmi\u015f c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 bel\u0259, insanlar q\u0259dim t\u0259kam&uuml;l mexanizml\u0259ri il\u0259 idar\u0259 olunma\u011fa davam edirl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, HSE t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131s\u0131 Marina Butovskayan\u0131n da daxil oldu\u011fu beyn\u0259lxalq aliml\u0259r qrupu, valideynl\u0259rin u\u015fa\u011f\u0131na n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u0259nz\u0259diyin\u0259 \u0259sas\u0259n, onlara qay\u011f\u0131 g&ouml;st\u0259rm\u0259k ist\u0259yini ara\u015fd\u0131r\u0131b. M\u0259lum oldu ki, ana v\u0259 ya ata il\u0259 ox\u015farl\u0131q h\u0259m valideynl\u0259rin, h\u0259m d\u0259 n\u0259n\u0259 v\u0259 babalar\u0131n qay\u011f\u0131ke\u015f davran\u0131\u015flar\u0131na f\u0259rqli t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir. Bundan \u0259lav\u0259, bu m&uuml;nasib\u0259t h\u0259r &ouml;lk\u0259d\u0259 f\u0259rqli \u015f\u0259kild\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rir v\u0259 bu da bu &ouml;lk\u0259l\u0259rin ail\u0259 strukturundak\u0131 d\u0259rin m\u0259d\u0259ni f\u0259rql\u0259ri g&ouml;st\u0259rir. T\u0259dqiqat\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri Sosial T\u0259kam&uuml;l v\u0259 Tarix jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub.<\/p>\n<p><strong>Valideyn sevgisi haqq\u0131nda f\u0259rziyy\u0259l\u0259r<\/strong><br \/>\nT\u0259kam&uuml;l bax\u0131m\u0131ndan insanlar, dig\u0259r bioloji n&ouml;vl\u0259r kimi, genl\u0259rinin g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 &ouml;t&uuml;r&uuml;lm\u0259sini t\u0259min etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n proqramla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131blar. \u015e&uuml;ursuz olaraq, genl\u0259rimizi payla\u015fanlar\u0131n sa\u011f qalmas\u0131n\u0131 v\u0259 rifah\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259y\u0259 &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259, qohumlara qay\u011f\u0131 v\u0259 resurslara &#8211; vaxta, enerjiy\u0259, pula &#8211; investisiya qoymaq ist\u0259yi genetik qohumluq d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n paylan\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar payla\u015f\u0131lan genl\u0259ri birba\u015fa g&ouml;r\u0259 bilm\u0259dikl\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n beyin rahat v\u0259 s&uuml;r\u0259tli bir markerd\u0259n istifad\u0259 edir: fiziki ox\u015farl\u0131q. Biz bunu \u015f&uuml;uralt\u0131 olaraq etibarl\u0131 bir siqnal kimi \u015f\u0259rh edirik: \u0259g\u0259r u\u015faq m\u0259n\u0259 ox\u015fay\u0131rsa, dem\u0259li, o, m\u0259nim genl\u0259rimi da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 buna vaxt v\u0259 resurslar s\u0259rf etm\u0259y\u0259 d\u0259y\u0259r.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq aliml\u0259r qrupu bu n\u0259z\u0259riyy\u0259nin etibarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 onun m&uuml;xt\u0259lif &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 u\u015faq bax\u0131m\u0131 il\u0259 nec\u0259 \u0259laq\u0259li oldu\u011funu yoxlamaq q\u0259rar\u0131na g\u0259lib. T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar &uuml;&ccedil; &ouml;lk\u0259d\u0259 onlayn sor\u011fular ke&ccedil;irdil\u0259r: 302 rus, 308 amerikal\u0131 v\u0259 605 braziliyal\u0131. \u0130\u015ftirak&ccedil;\u0131lardan bu ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 &quot;&uuml;mumi ox\u015farl\u0131q&quot; v\u0259 &quot;sa&ccedil; r\u0259ngi v\u0259 toxumas\u0131nda ox\u015farl\u0131q&quot; kimi be\u015f &ouml;l&ccedil;&uuml; &uuml;zr\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259ri ist\u0259ndi. Reytinql\u0259r 0-dan 5-\u0259 q\u0259d\u0259r \u015fkala &uuml;zr\u0259 apar\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Subyektl\u0259rin u\u015faql\u0131qda analar\u0131ndan v\u0259 atalar\u0131ndan ald\u0131qlar\u0131 qay\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259si ox\u015far \u015fkala il\u0259 &ouml;l&ccedil;&uuml;ld&uuml;. \u0130\u015ftirak&ccedil;\u0131lar &quot;Anam\u0131n m\u0259ni emosional olaraq d\u0259st\u0259kl\u0259diyini hiss etdim&quot; v\u0259 ya &quot;Atam ad\u0259t\u0259n probleml\u0259ri h\u0259ll etm\u0259yim\u0259 k&ouml;m\u0259k etdi&quot; kimi ifad\u0259l\u0259rin do\u011frulu\u011funu qiym\u0259tl\u0259ndirdil\u0259r. Bu metodun etibarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 dig\u0259r t\u0259dqiqatlarla t\u0259sdiql\u0259ndi. Ya\u015fl\u0131 n\u0259sill\u0259rin t&ouml;hf\u0259si i\u015ftirak&ccedil;\u0131lar\u0131n u\u015faql\u0131q d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 n\u0259n\u0259 v\u0259 babalar\u0131 il\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r tez-tez v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r yax\u0131ndan &uuml;nsiyy\u0259td\u0259 olduqlar\u0131n\u0131 soru\u015fmaqla qiym\u0259tl\u0259ndirildi.<\/p>\n<p><strong>T\u0259dqiqat n\u0259tic\u0259l\u0259ri<\/strong><br \/>\nM\u0259lum oldu ki, o\u011ful v\u0259 ya q\u0131z atas\u0131na n\u0259 q\u0259d\u0259r &ccedil;ox b\u0259nz\u0259s\u0259, ondan v\u0259 ya atas\u0131ndan v\u0259 qohumlar\u0131ndan bir o q\u0259d\u0259r qay\u011f\u0131ke\u015f idil\u0259r. Dig\u0259r g&ouml;zl\u0259nilm\u0259z n\u0259tic\u0259l\u0259r: u\u015faq atas\u0131na n\u0259 q\u0259d\u0259r &ccedil;ox b\u0259nz\u0259s\u0259, ana v\u0259 qohumlar\u0131 onlara bir o q\u0259d\u0259r az s\u0259y g&ouml;st\u0259rirdil\u0259r. Lakin analar &ouml;zl\u0259rin\u0259 daha &ccedil;ox b\u0259nz\u0259y\u0259n u\u015faqlara daha diqq\u0259tli v\u0259 qay\u011f\u0131ke\u015f idil\u0259r.<br \/>\n&quot;Ana v\u0259 ail\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n fiziki ox\u015farl\u0131q, ehtimal ki, daha &ccedil;ox &ouml;z genetik n&uuml;sx\u0259l\u0259rini da\u015f\u0131yan u\u015fa\u011fa diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 g&ouml;st\u0259rm\u0259y\u0259 k&ouml;m\u0259k ed\u0259n \u015f&uuml;uralt\u0131 bir i\u015far\u0259dir&quot;, &#8211; dey\u0259 Rusiya Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n m&uuml;xbir &uuml;zv&uuml;, Tarix elml\u0259ri doktoru, professor v\u0259 Milli T\u0259dqiqat Universitetinin Ali \u0130qtisadiyyat M\u0259kt\u0259binin Beyn\u0259lxalq Antropologiya M\u0259rk\u0259zinin ba\u015f t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131s\u0131 Marina Butovskaya bildirir.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat g&ouml;st\u0259rir ki, h\u0259tta m&uuml;asir \u015f\u0259h\u0259rl\u0259\u015fmi\u015f c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 bel\u0259 insanlar q\u0259dim t\u0259kam&uuml;l mexanizml\u0259ri il\u0259 idar\u0259 olunma\u011fa davam edirl\u0259r. U\u015faqlara qay\u011f\u0131 g&ouml;st\u0259rm\u0259k ist\u0259yi \u015f\u0259rtsiz deyil v\u0259 fiziki ox\u015farl\u0131q kimi \u015f&uuml;uralt\u0131 i\u015far\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259nziml\u0259n\u0259 bil\u0259r. M&uuml;\u0259yy\u0259n edilmi\u015f m\u0259d\u0259ni f\u0259rql\u0259r sosial proqramlar\u0131n inki\u015faf\u0131na da k&ouml;m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259tta m&uuml;asir \u015f\u0259h\u0259rl\u0259\u015fmi\u015f c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 bel\u0259, insanlar q\u0259dim t\u0259kam&uuml;l mexanizml\u0259ri il\u0259 idar\u0259 olunma\u011fa davam edirl\u0259r. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, HSE t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131s\u0131 Marina Butovskayan\u0131n da daxil oldu\u011fu beyn\u0259lxalq aliml\u0259r qrupu, valideynl\u0259rin u\u015fa\u011f\u0131na&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-234051","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234051","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=234051"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234051\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=234051"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=234051"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=234051"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}