{"id":234046,"date":"2025-11-21T08:05:12","date_gmt":"2025-11-21T04:05:12","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=234046","title":{"rendered":"Niy\u0259 insanlar b\u00fct\u00fcn v\u0259h\u015fi heyvanlar\u0131 \u0259hlil\u0259\u015fdir\u0259 bilmirl\u0259r"},"content":{"rendered":"<p><strong>T\u0259xmin\u0259n 15.000 il \u0259vv\u0259l insanlar itl\u0259ri \u0259hlil\u0259\u015fdiribl\u0259r. \u0130ll\u0259r \u0259rzind\u0259 insanlar &ccedil;ox sayda m&uuml;xt\u0259lif n&ouml;v&uuml; \u0259hlil\u0259\u015fdiribl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, IFLScience \u0259hlil\u0259\u015fdiril\u0259 bil\u0259n heyvanlar\u0131 insan yolda\u015f\u0131 ed\u0259 bilm\u0259y\u0259nl\u0259rd\u0259n n\u0259 il\u0259 f\u0259rql\u0259ndirdiyini izah edib. M\u0259lum olub ki, \u0259hlil\u0259\u015fdirm\u0259 prosesi yaln\u0131z bir ne&ccedil;\u0259 m\u0259m\u0259linin payla\u015fd\u0131\u011f\u0131 alt\u0131 x&uuml;susiyy\u0259td\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r.<br \/>\n<strong>\u018fhlil\u0259\u015fdirm\u0259 n\u0259dir?<\/strong><br \/>\nN\u0259\u015frd\u0259 qeyd olunub ki, \u0259hlil\u0259\u015fdirm\u0259 sad\u0259c\u0259 v\u0259h\u015fi heyvan\u0131 tutub evd\u0259 saxlamaq deyil. Bu, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131qd\u0131r v\u0259 iki \u0259laq\u0259siz n&ouml;v&uuml;n birlikd\u0259 vaxt ke&ccedil;irm\u0259kd\u0259n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydaland\u0131\u011f\u0131 bir i\u015fdir.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, canavarlar itl\u0259r\u0259 &ccedil;evrilibl\u0259r, &ccedil;&uuml;nki insanlar qorunma m&uuml;qabilind\u0259 qida v\u0259 istilik m&uuml;badil\u0259si t\u0259klif edibl\u0259r. N\u0259\u015fr \u0259lav\u0259 edib ki, insan m\u0259skunla\u015fmalar\u0131n\u0131n v\u0259 c\u0259lb etdikl\u0259ri g\u0259miricil\u0259rin meydana g\u0259lm\u0259si insanlarla qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259ni y&uuml;ng&uuml;l bufet\u0259 b\u0259nz\u0259d\u0259nd\u0259 v\u0259h\u015fi pi\u015fikl\u0259r daha az v\u0259h\u015fil\u0259\u015fibl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Q\u0259dim insanlar sad\u0259c\u0259 itl\u0259rd\u0259n daha &ccedil;ox \u0259hlil\u0259\u015fdiribl\u0259r<\/strong><br \/>\n2024-c&uuml; ild\u0259 apar\u0131lan bir ara\u015fd\u0131rma g&ouml;st\u0259rir ki, C\u0259nubi Amerikadak\u0131 q\u0259dim ov&ccedil;u-y\u0131\u011f\u0131c\u0131lar qit\u0259y\u0259 ev itl\u0259ri g\u0259lm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l t&uuml;lk&uuml;l\u0259ri ev heyvan\u0131 kimi saxlay\u0131rd\u0131lar. Bu g&ouml;zl\u0259nilm\u0259z ittifaq\u0131n s&uuml;butlar\u0131 Argentinan\u0131n Pataqoniya \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki 1500 illik q\u0259biristanl\u0131qda tap\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Arxeoloqlar \u0259razini 1991-ci ild\u0259 k\u0259\u015ff edibl\u0259r. Q\u0259biristanl\u0131qda \u0259n az\u0131 24 ov&ccedil;u-y\u0131\u011f\u0131c\u0131 v\u0259 onlar\u0131n aras\u0131nda basd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f nam\u0259lum bir itin qal\u0131qlar\u0131 olub. Genetik v\u0259 izotopik analiz heyvan\u0131n it ail\u0259sin\u0259 aid n\u0259sli k\u0259silmi\u015f \u0259tyey\u0259n m\u0259m\u0259li n&ouml;v&uuml; olan Dusicyon avus n&ouml;v&uuml;n\u0259 aid oldu\u011funu ortaya qoyub.<br \/>\nT\u0259dqiqatda deyilir ki, kimy\u0259vi analiz bu heyvan\u0131n insanlara b\u0259nz\u0259r bir p\u0259hrizl\u0259 qidaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 bunun insanlar t\u0259r\u0259find\u0259n b\u0259sl\u0259nildiyini v\u0259 ehtimal ki, yolda\u015f v\u0259 ya ev heyvan\u0131 kimi saxlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;st\u0259rir.<\/p>\n<p><strong>Unikal t\u0259cr&uuml;b\u0259<\/strong><br \/>\nN\u0259\u015frd\u0259 bildirilir ki, 1959-cu ild\u0259 aliml\u0259r g&uuml;m&uuml;\u015f t&uuml;lk&uuml;l\u0259rin ev heyvanlar\u0131na &ccedil;evril\u0259 bil\u0259c\u0259yini yoxlamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n bir t\u0259cr&uuml;b\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar. Pi\u015fik v\u0259 itl\u0259rin t\u0259dric\u0259n \u0259hlil\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259n f\u0259rqli olaraq, t\u0259cr&uuml;b\u0259 ita\u0259tkar \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik f\u0259rdl\u0259ri f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 se&ccedil;ib v\u0259 59 il \u0259rzind\u0259 \u0259lam\u0259tdar bir d\u0259yi\u015fiklik ba\u015f verib.<br \/>\n&quot;V\u0259h\u015fi t&uuml;lk&uuml;l\u0259rin populyasiyas\u0131ndan ba\u015flayaraq, alt\u0131 n\u0259sild\u0259n &ccedil;ox (bu t&uuml;lk&uuml;l\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n alt\u0131 il, &ccedil;&uuml;nki onlar h\u0259r il &ccedil;oxal\u0131rlar), yaln\u0131z ita\u0259tkarl\u0131q &uuml;&ccedil;&uuml;n se&ccedil;im, t\u0259cr&uuml;b\u0259 aparanlar\u0131n \u0259ll\u0259rini yalayan, tutub s\u0131\u011fallayan, insanlar ged\u0259nd\u0259 inild\u0259y\u0259n v\u0259 insanlar yax\u0131nla\u015fanda quyruqlar\u0131n\u0131 yell\u0259y\u0259n bir qrup t&uuml;lk&uuml;l\u0259rin ortaya &ccedil;\u0131xmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu&quot;, &#8211; dey\u0259 alim Li Alan Duqatkin 2018-ci ild\u0259 t\u0259dqiqat haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259qal\u0259d\u0259 yaz\u0131b.<\/p>\n<p>Alim qeyd edib ki, 15-ci n\u0259sl\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259cr&uuml;b\u0259d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n heyvanlar\u0131n stress hormonu s\u0259viyy\u0259l\u0259ri v\u0259h\u015fi t&uuml;lk&uuml;l\u0259rinkind\u0259n t\u0259xmin\u0259n iki d\u0259f\u0259 az idi.<br \/>\n&quot;H\u0259r n\u0259sil il\u0259 onlar\u0131n b&ouml;yr\u0259k&uuml;st&uuml; v\u0259zil\u0259ri getdikc\u0259 ki&ccedil;ilirdi. Serotonin s\u0259viyy\u0259l\u0259ri d\u0259 artaraq heyvanlar\u0131 &quot;daha xo\u015fb\u0259xt&quot; edirdi. T\u0259cr&uuml;b\u0259 zaman\u0131 t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar h\u0259m&ccedil;inin evcill\u0259\u015fdirilmi\u015f t&uuml;lk&uuml;l\u0259rin xall\u0131, &quot;qar\u011f\u0131dal\u0131ya b\u0259nz\u0259r&quot; t&uuml;k r\u0259ngin\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 daha &ccedil;ox cavan &uuml;z cizgil\u0259rin\u0259 (daha q\u0131sa, daha yuvarlaq, daha &ccedil;ox it\u0259 b\u0259nz\u0259r a\u011f\u0131zl\u0131qlar) v\u0259 b\u0259d\u0259n qurulu\u015funa (z\u0259rif deyil, daha dol\u011fun \u0259zalara) malik oldu\u011funu a\u015fkar edibl\u0259r&quot;, &#8211; dey\u0259 Li Alan Duqatkin bildirib.<br \/>\n<strong>Niy\u0259 b&uuml;t&uuml;n heyvanlar \u0259hlil\u0259\u015fdiril\u0259 bilmir?<\/strong><br \/>\nN\u0259\u015frd\u0259 qeyd olunur ki, dig\u0259r itl\u0259r kimi t&uuml;lk&uuml;l\u0259r d\u0259 \u0259hlil\u0259\u015fdiril\u0259 bil\u0259r. Lakin m\u0259m\u0259li n&ouml;vl\u0259rinin b&ouml;y&uuml;k \u0259ks\u0259riyy\u0259ti he&ccedil; vaxt \u0259hlil\u0259\u015fdirilm\u0259yib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0259xmin\u0259n 15.000 il \u0259vv\u0259l insanlar itl\u0259ri \u0259hlil\u0259\u015fdiribl\u0259r. \u0130ll\u0259r \u0259rzind\u0259 insanlar &ccedil;ox sayda m&uuml;xt\u0259lif n&ouml;v&uuml; \u0259hlil\u0259\u015fdiribl\u0259r. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, IFLScience \u0259hlil\u0259\u015fdiril\u0259 bil\u0259n heyvanlar\u0131 insan yolda\u015f\u0131 ed\u0259 bilm\u0259y\u0259nl\u0259rd\u0259n n\u0259 il\u0259 f\u0259rql\u0259ndirdiyini&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-234046","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234046","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=234046"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234046\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=234046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=234046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=234046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}