{"id":233833,"date":"2025-11-18T06:13:06","date_gmt":"2025-11-18T02:13:06","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=233833","title":{"rendered":"H\u0259r 8 n\u0259f\u0259rd\u0259n birind\u0259 diabet x\u0259st\u0259liyi var"},"content":{"rendered":"<p><strong>M&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r d&uuml;nyada diabetin s&uuml;r\u0259tl\u0259 artmas\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131r v\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259 ba\u011fl\u0131 vacib x\u0259b\u0259rdarl\u0131qlar edirl\u0259r. P\u0259hriz d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri v\u0259 g&uuml;nd\u0259 30 d\u0259qiq\u0259lik g\u0259zinti il\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml;z&uuml; x\u0259st\u0259likd\u0259n qorumaq m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. B\u0259s diabet\u0259 s\u0259b\u0259b n\u0259dir? Diabet hans\u0131 sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b olur?<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, h\u0259kim Hatice Nihan Demir Karaka\u015f D&uuml;nya Diabet G&uuml;n&uuml; il\u0259 ba\u011fl\u0131 m&uuml;h&uuml;m a&ccedil;\u0131qlamalar verdi. Karaka\u015f d&uuml;nyada diabetin s&uuml;r\u0259tl\u0259 artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulad\u0131 v\u0259 x\u0259st\u0259liyin ictimai sa\u011flaml\u0131q &uuml;&ccedil;&uuml;n ciddi riskl\u0259r yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulad\u0131. Ail\u0259 h\u0259kimi Hatice Nihan Demir Karaka\u015f d&uuml;nyada t\u0259xmin\u0259n 540 milyon insan\u0131n diabet x\u0259st\u0259liyind\u0259n \u0259ziyy\u0259t &ccedil;\u0259kdiyini bildir\u0259r\u0259k dedi:&nbsp;<\/p>\n<p>D&uuml;nyada t\u0259xmin\u0259n 540 milyon insan v\u0259 ya h\u0259r 10 n\u0259f\u0259rd\u0259n biri diabet x\u0259st\u0259liyind\u0259n \u0259ziyy\u0259t &ccedil;\u0259kir. &Ouml;lk\u0259mizd\u0259 apar\u0131lan geni\u015fmiqyasl\u0131 TURDEP-2 t\u0259dqiqat\u0131na g&ouml;r\u0259, T&uuml;rkiy\u0259d\u0259 diabet nisb\u0259ti t\u0259xmin\u0259n 13 faizdir, y\u0259ni h\u0259r s\u0259kkiz n\u0259f\u0259rd\u0259n birind\u0259 diabet x\u0259st\u0259liyi var.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, bir &ccedil;ox insan diabet x\u0259st\u0259liyind\u0259n x\u0259b\u0259rsizdir. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259ni art\u0131rmaq, insanlar\u0131 x\u0259b\u0259rdar etm\u0259k, t\u0259dbirl\u0259ri vur\u011fulamaq v\u0259 diabetin \u0259sas\u0259n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131na bil\u0259n bir x\u0259st\u0259lik oldu\u011funu n&uuml;mayi\u015f etdirm\u0259k vacibdir.&quot; 2-ci tip diabetin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131na bil\u0259n bir x\u0259st\u0259lik oldu\u011funu bildir\u0259n Karaka\u015f, &quot;Diabet qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131na bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bildiyiniz kimi, diabetin diaqnostik meyarlar\u0131n\u0131 q\u0131saca x&uuml;las\u0259 ets\u0259k, bu, b\u0259d\u0259nd\u0259ki qan \u015f\u0259k\u0259rinin nizams\u0131zl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Acqar\u0131na qan \u015f\u0259k\u0259rinin s\u0259viyy\u0259sinin desilitrd\u0259 126 milliqramdan yuxar\u0131 olmas\u0131 v\u0259 ya g&uuml;n&uuml;n ist\u0259nil\u0259n vaxt\u0131nda 200-d\u0259n yuxar\u0131 olmas\u0131 v\u0259 ya &uuml;&ccedil; ayl\u0131q qan \u015f\u0259k\u0259ri s\u0259viyy\u0259si olaraq bildiyimiz hemoglobin A1C s\u0259viyy\u0259sinin 6.5-d\u0259n yuxar\u0131 olmas\u0131 diabet x\u0259st\u0259liyini g&ouml;st\u0259rir. Diabet 1-ci v\u0259 2-ci tipl\u0259r\u0259 b&ouml;l&uuml;n&uuml;r. Lakin, 2-ci tip diabetl\u0259 &ccedil;ox maraqlan\u0131r\u0131q. &Ccedil;&uuml;nki 2-ci tip diabet qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131na bil\u0259n bir v\u0259ziyy\u0259tdir v\u0259 h\u0259yat t\u0259rzi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri v\u0259 sa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzi il\u0259 tamamil\u0259 d&uuml;z\u0259ldil\u0259 bil\u0259r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n, x\u0259st\u0259l\u0259rimiz\u0259 qan \u015f\u0259k\u0259rl\u0259rini m&uuml;t\u0259madi olaraq yoxlama\u011f\u0131, m&uuml;nt\u0259z\u0259m olaraq m&uuml;ayin\u0259l\u0259rd\u0259n ke&ccedil;m\u0259yi v\u0259 qohumlar\u0131n\u0131n v\u0259 yax\u0131nlar\u0131n\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na daha &ccedil;ox diqq\u0259t yetirm\u0259yi t&ouml;vsiy\u0259 edirik&quot; dedi. Karaka\u015f g&uuml;nd\u0259 30 d\u0259qiq\u0259lik g\u0259zintinin diabetin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bil\u0259c\u0259yini vur\u011fulayaraq dedi: &quot;H\u0259yat t\u0259rzind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r diabet d\u0259rmanlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131 &ccedil;ox vacibdir. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259, g&uuml;nd\u0259 30 d\u0259qiq\u0259lik g\u0259zinti, t\u0259r\u0259v\u0259z v\u0259 z&uuml;lalla z\u0259ngin p\u0259hriz, spirtli i&ccedil;ki v\u0259 siqaretd\u0259n &ccedil;\u0259kinm\u0259k diabetin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda vacib amill\u0259rdir. Ko\u015fuyolu &Uuml;r\u0259k X\u0259st\u0259xanas\u0131 olaraq, ictimaiyy\u0259tin m\u0259lumatl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmaq v\u0259 qorumaq &uuml;&ccedil;&uuml;n laz\u0131mi s\u0259yl\u0259ri g&ouml;st\u0259ririk. Sevdikl\u0259rinizin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;n, qan \u015f\u0259k\u0259rinizi yoxlay\u0131n v\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml;z\u0259 qulluq edin.&quot; Diabetin g&ouml;rm\u0259 itkisin\u0259 v\u0259 b&ouml;yr\u0259k &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259yini bildir\u0259n Karaka\u015f dedi: &quot;T\u0259\u0259ss&uuml;f ki, diabet ciddi &uuml;r\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259, g&ouml;rm\u0259 itkisin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259k g&ouml;rm\u0259 probleml\u0259rin\u0259 v\u0259 dializ t\u0259l\u0259b ed\u0259 bil\u0259c\u0259k b&ouml;yr\u0259k &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bunlar \u0259n &ccedil;ox qorxdu\u011fumuz f\u0259sadlard\u0131r, lakin dediyimiz kimi, h\u0259yat t\u0259rzi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri v\u0259 d\u0259rmanlarla vaxt\u0131nda qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq v\u0259 d&uuml;z\u0259ltm\u0259k olar. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 h\u0259r \u015fey bizim n\u0259zar\u0259timizd\u0259dir. 14 Noyabr D&uuml;nya Diabet G&uuml;n&uuml;nd\u0259 sizi x\u0259st\u0259xanalar\u0131m\u0131zda v\u0259 ambulator klinikalar\u0131m\u0131zda qan \u015f\u0259k\u0259rinizi yoxlatd\u0131rma\u011fa d\u0259v\u0259t edirik. Bu, erk\u0259n diaqnoz qoyma\u011f\u0131m\u0131za v\u0259 &uuml;r\u0259k x\u0259st\u0259liyi, b&ouml;yr\u0259k x\u0259st\u0259liyi v\u0259 g&ouml;z probleml\u0259ri kimi f\u0259sadlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa imkan ver\u0259c\u0259k.&quot;\/\/\/cnnturk<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r d&uuml;nyada diabetin s&uuml;r\u0259tl\u0259 artmas\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131r v\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259 ba\u011fl\u0131 vacib x\u0259b\u0259rdarl\u0131qlar edirl\u0259r. P\u0259hriz d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri v\u0259 g&uuml;nd\u0259 30 d\u0259qiq\u0259lik g\u0259zinti il\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml;z&uuml; x\u0259st\u0259likd\u0259n qorumaq m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. B\u0259s diabet\u0259 s\u0259b\u0259b n\u0259dir? Diabet hans\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-233833","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/233833","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=233833"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/233833\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=233833"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=233833"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=233833"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}