{"id":233569,"date":"2025-11-13T06:14:49","date_gmt":"2025-11-13T02:14:49","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=233569","title":{"rendered":"\u0130nsanlar niy\u0259 \u015f\u00fcursuz \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z sa\u00e7lar\u0131n\u0131 yolurlar?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Trixotillomaniya, ad\u0259t\u0259n erk\u0259n yetkinlik d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 ba\u015flayan v\u0259 q\u0131zlarda v\u0259 qad\u0131nlarda daha &ccedil;ox rast g\u0259lin\u0259n t\u0259krarlanan sa&ccedil; yolma davran\u0131\u015f\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, JCPP Advances jurnal\u0131nda d\u0259rc olunan yeni bir ara\u015fd\u0131rma, utanc\u0131n trixotillomaniya &#8211; t\u0259krarlanan sa&ccedil; yolma x\u0259st\u0259liyi olan yeniyetm\u0259l\u0259rin davran\u0131\u015f\u0131na \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259sir etdiyini a\u015fkar edib. T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar utanc\u0131n sa&ccedil; yolma v\u0259 depressiya aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259ni qism\u0259n izah etdiyini v\u0259 davran\u0131\u015f\u0131 tamamil\u0259 narahatl\u0131qla \u0259laq\u0259l\u0259ndirdiyini a\u015fkar etdil\u0259r.<\/p>\n<p>Trixotillomaniya BFRB &#8211; b\u0259d\u0259n\u0259 y&ouml;n\u0259lmi\u015f t\u0259krarlanan davran\u0131\u015fd\u0131r &#8211; v\u0259 ad\u0259t\u0259n erk\u0259n yetkinlik d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 ba\u015flay\u0131r. Sa&ccedil;lar ba\u015f d\u0259risind\u0259n, kirpikl\u0259rd\u0259n, qa\u015flardan v\u0259 b\u0259d\u0259nin dig\u0259r nahiy\u0259l\u0259rind\u0259n yolmaq olar. T\u0259dqiqatda sa&ccedil; yolma \u015fidd\u0259ti v\u0259 depressiya v\u0259 narahatl\u0131q simptomlar\u0131 haqq\u0131nda onlayn anket dolduran 13-18 ya\u015fl\u0131 128 yeniyetm\u0259 i\u015ftirak etmi\u015fdir.<\/p>\n<p><strong>Utanc\u0131n ruhi sa\u011flaml\u0131\u011fa t\u0259siri<\/strong><br \/>\nOksford Biotibbi T\u0259dqiqat M\u0259rk\u0259zinin (NIHR) professoru Kler Makkey qeyd etdi ki, utanc x&uuml;susil\u0259 BFRB x\u0259st\u0259liyi olan yeniyetm\u0259l\u0259rd\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rir.<br \/>\n&quot;BFRB-l\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fanlar\u0131n &ccedil;oxu utanc\u0131n b&ouml;y&uuml;k rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilir. Biz g&ouml;st\u0259rdik ki, bu, yeniyetm\u0259l\u0259rd\u0259 art\u0131q &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rir v\u0259 depressiya v\u0259 narahatl\u0131qla s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r&quot;, &#8211; dey\u0259 o bildirib.<\/p>\n<p>Utanc, depressiya, t\u0259nhal\u0131q, \u0259s\u0259bilik v\u0259 daxili g\u0259rginlik d\u0259 daxil olmaqla, narahatl\u0131q v\u0259 depressiya simptomlar\u0131n\u0131 daha da art\u0131r\u0131r. T\u0259dqiqat\u0131n h\u0259mm&uuml;\u0259llifi, dosent Polli Ueyt m\u0259nfi &ouml;z&uuml;n\u0259h&ouml;rm\u0259tin sa&ccedil; &ccedil;\u0259km\u0259yi davam etdirdiyini vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p>O qeyd edib ki, &quot;Utanc hissini azaltma\u011fa v\u0259 narahatedici emosiyalar\u0131 q\u0259bul etm\u0259k qabiliyy\u0259tini inki\u015faf etdirm\u0259y\u0259 y&ouml;n\u0259lmi\u015f terapiya trixotillomaniyal\u0131 yeniyetm\u0259l\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;alic\u0259nin \u0259sas elementi ola bil\u0259r&quot;.<\/p>\n<p><strong>Transa b\u0259nz\u0259r v\u0259ziyy\u0259tl\u0259r v\u0259 avtomatik davran\u0131\u015f<\/strong><br \/>\nT\u0259dqiqat h\u0259m&ccedil;inin m&uuml;\u0259yy\u0259n edib ki, yeniyetm\u0259l\u0259rin 88%-i sa&ccedil; &ccedil;\u0259k\u0259rk\u0259n transa b\u0259nz\u0259r v\u0259ziyy\u0259t ya\u015fay\u0131b v\u0259 64%-i bunu avtomatik olaraq, h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rind\u0259n az x\u0259b\u0259rdar olmaqla edib.<br \/>\n&quot;M&uuml;daxil\u0259l\u0259r haz\u0131rlayark\u0259n bunu n\u0259z\u0259r\u0259 almaq vacibdir, &ccedil;&uuml;nki bel\u0259 anlarda \u015f&uuml;urlu n\u0259zar\u0259t minimald\u0131r v\u0259 ya yoxdur&quot;, &#8211; dey\u0259 Makkey izah edib.<br \/>\nTransa b\u0259nz\u0259r v\u0259ziyy\u0259t standart davran\u0131\u015f n\u0259zar\u0259ti metodlar\u0131n\u0131 daha az t\u0259sirli edir, buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 terapevtl\u0259r bu c&uuml;r epizodlar &uuml;&ccedil;&uuml;n x&uuml;susi strategiyalar haz\u0131rlamal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p><strong>Stiqma v\u0259 sosial \u0259h\u0259miyy\u0259t<\/strong><br \/>\nYeniyetm\u0259l\u0259rd\u0259 utanc \u0259sas\u0259n BFRB-l\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259li sosial stiqma il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar vur\u011fulay\u0131rlar ki, bu poz\u011funluqlar haqq\u0131nda m\u0259lumatl\u0131l\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 g\u0259ncl\u0259rd\u0259 sosial t\u0259cridi azaltmaq v\u0259 emosional stressi y&uuml;ng&uuml;ll\u0259\u015fdirm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n vacibdir. Utanc\u0131n narahatl\u0131q v\u0259 depressiyaya nec\u0259 t\u0259sir etdiyini anlamaq psixoloqlara v\u0259 m&uuml;\u0259lliml\u0259r\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259ri d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n daha m\u0259qs\u0259dy&ouml;nl&uuml; yana\u015fmalar haz\u0131rlama\u011fa imkan verir.<\/p>\n<p>&quot;Bu tap\u0131nt\u0131 erk\u0259n m&uuml;daxil\u0259y\u0259 v\u0259 trixotillomaniyadan \u0259ziyy\u0259t &ccedil;\u0259k\u0259n yeniyetm\u0259l\u0259rin emosional t\u0259cr&uuml;b\u0259l\u0259rin\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259y\u0259 ehtiyac oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131r.<br \/>\nUtanc\u0131n rolunu anlamaq, \u015f\u0259xsiyy\u0259t inki\u015faf\u0131n\u0131n kritik d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 x&uuml;susil\u0259 vacib olan psixoterapevtik yana\u015fmalar\u0131 v\u0259 sosial d\u0259st\u0259yi yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rma\u011fa k&ouml;m\u0259k edir&quot;, &#8211; dey\u0259 Makkey yekunla\u015fd\u0131r\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trixotillomaniya, ad\u0259t\u0259n erk\u0259n yetkinlik d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 ba\u015flayan v\u0259 q\u0131zlarda v\u0259 qad\u0131nlarda daha &ccedil;ox rast g\u0259lin\u0259n t\u0259krarlanan sa&ccedil; yolma davran\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, JCPP Advances jurnal\u0131nda d\u0259rc olunan yeni bir ara\u015fd\u0131rma,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-233569","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/233569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=233569"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/233569\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=233569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=233569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=233569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}