{"id":232929,"date":"2025-10-31T07:01:21","date_gmt":"2025-10-31T03:01:21","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=232929","title":{"rendered":"\u00dcz\u0259rind\u0259 imza olan XVI \u0259sr\u0259 aid q\u0131l\u0131nc tap\u0131l\u0131b"},"content":{"rendered":"<p><strong>Almaniyadak\u0131 aliml\u0259r komp&uuml;ter tomoqrafiyas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 XVI \u0259sr\u0259 aid q\u0131l\u0131ncda gizli bir yaz\u0131 a\u015fkar edibl\u0259r. Onlar q\u0259dim silah\u0131n b\u0131&ccedil;a\u011f\u0131nda onun yarad\u0131c\u0131s\u0131 Klemes Stemin ad\u0131n\u0131 tap\u0131blar.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az-\u0131n m\u0259lumat\u0131na g&ouml;r\u0259, Arkeonews x\u0259b\u0259r verir ki, t\u0259dqiqat\u0131 Yenadak\u0131 Fridrix \u015eiller Universitetinin m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259ri v\u0259 INNOVENT e.V. institutunun aliml\u0259ri apar\u0131blar. Onlar universitetin tarixi m\u0259rk\u0259zi olan Yena Kollecinin qal\u0131qlar\u0131 aras\u0131nda tap\u0131lan q\u0131l\u0131nc\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131blar.<\/p>\n<p>Degen kimi tan\u0131nan q\u0131l\u0131nc, XVI-XVIII \u0259srl\u0259rd\u0259 m&uuml;\u0259llim v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n kils\u0259 v\u0259 d\u0259fn yeri kimi xidm\u0259t ed\u0259n kollec kils\u0259sind\u0259 d\u0259fn edilmi\u015f d&ouml;rd q\u0131l\u0131ncdan biri idi.<br \/>\nRestorator \u0130von Przemus metal\u0131 korroziyadan t\u0259mizl\u0259m\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259, artefakta z\u0259r\u0259r verm\u0259m\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n komp&uuml;ter tomoqrafiyas\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259yi t\u0259klif edib.<\/p>\n<p>Skanlama INNOVENT texnologiya m\u0259rk\u0259zind\u0259 Fransan\u0131n RX Solutions \u015firk\u0259tinin y&uuml;ks\u0259k d\u0259qiqlikli EasyTom 150-160 X-Ray Micro &amp; Nano-CT sistemind\u0259n istifad\u0259 edil\u0259r\u0259k apar\u0131l\u0131b.<br \/>\nBu sistem t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lara q\u0131l\u0131nc\u0131n \u0259trafl\u0131 3D modelini yaratma\u011fa v\u0259 onun daxili qurulu\u015funu vizualla\u015fd\u0131rma\u011fa imkan verib.<\/p>\n<p>T\u0259hlil zaman\u0131 m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r metal &uuml;z\u0259rind\u0259 usta Klemes Stemin ad\u0131n\u0131n yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir oyma a\u015fkar edibl\u0259r.<br \/>\nStem 16-c\u0131 \u0259srd\u0259 Avropa zad\u0259ganlar\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n q\u0131l\u0131nc istehsal\u0131 &uuml;zr\u0259 m\u0259\u015fhur bir m\u0259rk\u0259z\u0259 &ccedil;evril\u0259n Solingend\u0259n olan bir q\u0131l\u0131nc ustas\u0131 idi. Onun emalatxanas\u0131 yerli d\u0259mir&ccedil;il\u0259rin kral saraylar\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n silahlar haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 d&ouml;vrd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rirdi.<\/p>\n<p>A\u015fkar edil\u0259n kitab\u0259 g&ouml;st\u0259rir ki, 1580-1620-ci ill\u0259r aras\u0131nda olan q\u0131l\u0131nc Stem v\u0259 ya onun t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f ola bil\u0259r. Solingen Muzeyind\u0259 saxlan\u0131lan ox\u015far q\u0131l\u0131nclar ad\u0259t\u0259n y&uuml;ks\u0259k v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 &#8211; rektorlara, professorlara v\u0259 ya zad\u0259gan ail\u0259l\u0259rind\u0259n olan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259xsus idi.<\/p>\n<p>Aliml\u0259r qeyd edirl\u0259r ki, komp&uuml;ter tomoqrafiyas\u0131 arxeologiya &uuml;&ccedil;&uuml;n yeni imkanlar a&ccedil;\u0131r v\u0259 artefaktlar\u0131n daxili qurulu\u015funu z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259 riski olmadan \u0259trafl\u0131 ara\u015fd\u0131rma\u011fa imkan verir.<br \/>\nArxeoloq Enriko Paust qeyd edir ki, &quot;KT m&uuml;ayin\u0259si obyektin daxili t\u0259rkibini v\u0259 h\u0259tta tarixini a\u015fkar ed\u0259 bil\u0259r v\u0259 artefakt\u0131 m\u0259d\u0259ni m\u0259n\u015f\u0259yi il\u0259 yenid\u0259n \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259y\u0259 k&ouml;m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r&quot;.<\/p>\n<p>Q\u0131l\u0131nc m&uuml;ayin\u0259si h\u0259m&ccedil;inin m\u0259rasim istifad\u0259sind\u0259n qaynaqlanan ki&ccedil;ik deformasiyalar\u0131 da a\u015fkar edib.<br \/>\nT\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar vur\u011fulay\u0131rlar ki, bu c&uuml;r tap\u0131nt\u0131lar t\u0259kc\u0259 \u0130ntibah d&ouml;vr&uuml; metal emal\u0131 texnologiyalar\u0131 haqq\u0131nda bilikl\u0259rimizi geni\u015fl\u0259ndirm\u0259y\u0259 k&ouml;m\u0259k etmir, h\u0259m d\u0259 m&uuml;asir texnologiyadan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k tarixi artefaktlar\u0131 anlamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n yeni bir yol a&ccedil;\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Almaniyadak\u0131 aliml\u0259r komp&uuml;ter tomoqrafiyas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 XVI \u0259sr\u0259 aid q\u0131l\u0131ncda gizli bir yaz\u0131 a\u015fkar edibl\u0259r. Onlar q\u0259dim silah\u0131n b\u0131&ccedil;a\u011f\u0131nda onun yarad\u0131c\u0131s\u0131 Klemes Stemin ad\u0131n\u0131 tap\u0131blar. Ucnoqta.az-\u0131n m\u0259lumat\u0131na g&ouml;r\u0259, Arkeonews x\u0259b\u0259r verir&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-232929","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/232929","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=232929"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/232929\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=232929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=232929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=232929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}