{"id":232562,"date":"2025-10-24T13:06:01","date_gmt":"2025-10-24T09:06:01","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=232562","title":{"rendered":"\u0130\u015fsizl\u0259r icbari tibbi s\u0131\u011forta haqq\u0131n\u0131 \u00f6zl\u0259ri \u00f6d\u0259y\u0259c\u0259k &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Milli M\u0259clisin S\u0259hiyy\u0259 komit\u0259sinin s\u0259dr m&uuml;avini R\u0259\u015fad Mahmudov qeyri-formal m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun t\u0259sir dair\u0259sin\u0259 d&uuml;\u015f\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r s\u0131\u011fortal\u0131 qismind\u0259 &ouml;zl\u0259ri &ccedil;\u0131x\u0131\u015f ed\u0259c\u0259yin\u0259 dair qanunvericiliy\u0259 t\u0259klif olunan v\u0259 son g&uuml;nl\u0259r geni\u015f m&uuml;zakir\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olan d\u0259yi\u015fikliy\u0259 m&uuml;nasib\u0259t bildirib.<\/strong><\/p>\n<p>APA-n\u0131n x\u0259b\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, R\u0259\u015fad Mahmudov deyib ki, son g&uuml;nl\u0259r d&ouml;vl\u0259t b&uuml;dc\u0259sinin 2026-c\u0131 il layih\u0259sind\u0259 \u0130cbari Tibbi S\u0131\u011forta Fonduna ayr\u0131lan v\u0259saitin \u0259vv\u0259lki ill\u0259 m&uuml;qayis\u0259d\u0259 azalmas\u0131 c\u0259miyy\u0259td\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n suallar v\u0259 narahatl\u0131qlar do\u011furub.<\/p>\n<p>Deputat bildirib ki, bu, t\u0259bii hald\u0131r, &ccedil;&uuml;nki m&ouml;vzu insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 il\u0259 birba\u015fa ba\u011fl\u0131d\u0131r: &ldquo;Birincisi, bu azalma s\u0259hiyy\u0259y\u0259 ayr\u0131lan &uuml;mumi v\u0259saitin azalmas\u0131 dem\u0259k deyil. \u018fksin\u0259, 2026-c\u0131 il &uuml;&ccedil;&uuml;n s\u0259hiyy\u0259 sah\u0259sin\u0259 ayr\u0131lan &uuml;mumi d&ouml;vl\u0259t b&uuml;dc\u0259si 2 milyard manat\u0131 &ouml;t&uuml;b, y\u0259ni t\u0259xmin\u0259n 3 faizlik art\u0131m n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u0130kincisi, \u0130cbari Tibbi S\u0131\u011forta Fonduna d&ouml;vl\u0259t b&uuml;dc\u0259sind\u0259n ayr\u0131lan v\u0259saitin bir q\u0259d\u0259r azalmas\u0131 sistemin z\u0259ifl\u0259m\u0259si deyil, onun maliyy\u0259 m&uuml;st\u0259qilliyin\u0259 ke&ccedil;id m\u0259rh\u0259l\u0259si dem\u0259kdir. Bu, planl\u0131 bir ke&ccedil;iddir. &Ccedil;&uuml;nki s\u0131\u011forta mexanizmi art\u0131q yaln\u0131z d&ouml;vl\u0259tin deyil, i\u015f\u0259g&ouml;t&uuml;r\u0259nl\u0259rin v\u0259 iqtisadi aktiv v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n &ouml;d\u0259diyi haqlar hesab\u0131na formala\u015fan bir sistem\u0259 &ccedil;evrilm\u0259kd\u0259dir. D&uuml;nyan\u0131n he&ccedil; bir yerind\u0259 tibbi s\u0131\u011forta tam \u015f\u0259kild\u0259 d&ouml;vl\u0259t b&uuml;dc\u0259si hesab\u0131na uzunm&uuml;dd\u0259tli davaml\u0131 ola bilm\u0259z. Bizd\u0259 d&ouml;vl\u0259t bu sistemin ilk m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 &ldquo;tampon g&uuml;c&uuml;&rdquo; rolunu oynay\u0131b. \u0130ndi is\u0259 m\u0259qs\u0259d, fondun &ouml;z daxilolmalar\u0131 hesab\u0131na daha dayan\u0131ql\u0131 v\u0259 &ccedil;evik \u015f\u0259kild\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rm\u0259sidir. &Uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml;s&uuml;, bu d\u0259yi\u015fiklik v\u0259t\u0259nda\u015f &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259lav\u0259 maliyy\u0259 y&uuml;k&uuml; yaratm\u0131r. \u018fksin\u0259, m\u0259qs\u0259d tibbi xidm\u0259tl\u0259rin keyfiyy\u0259tini, \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 b\u0259rab\u0259r \u0259l&ccedil;atanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmaqd\u0131r. Bu g&uuml;n \u0130cbari Tibbi S\u0131\u011forta &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 y&uuml;zl\u0259rl\u0259 xidm\u0259t, minl\u0259rl\u0259 \u0259m\u0259liyyat n&ouml;v&uuml; d&ouml;vl\u0259t t\u0259minat paketin\u0259 daxildir. Fondun maliyy\u0259 bazas\u0131 geni\u015fl\u0259ndikc\u0259 bu xidm\u0259tl\u0259rin say\u0131 da art\u0131r. D&ouml;rd&uuml;nc&uuml; vacib m\u0259s\u0259l\u0259 &ndash; ictimai m&uuml;zakir\u0259l\u0259rd\u0259 tez-tez s\u0259sl\u0259n\u0259n sual budur ki, i\u015fsiz v\u0259 ya qeyri-formal &ccedil;al\u0131\u015fan v\u0259t\u0259nda\u015f s\u0131\u011fortadan nec\u0259 yararlanacaq. Burada prinsip &ccedil;ox ayd\u0131nd\u0131r. Azt\u0259minatl\u0131 v\u0259 i\u015fsiz \u015f\u0259xsl\u0259rin tibbi s\u0131\u011forta haqlar\u0131 d&ouml;vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n qar\u015f\u0131lan\u0131r. Bu, sosial \u0259dal\u0259t prinsipinin \u0259sas t\u0259rkib hiss\u0259sidir. Eyni zamanda, m\u0259qs\u0259d \u0259m\u0259k bazar\u0131n\u0131 leqalla\u015fd\u0131rmaqd\u0131r. Y\u0259ni h\u0259r bir i\u015fl\u0259y\u0259n \u015f\u0259xs r\u0259smi qeydiyyatdan ke&ccedil;m\u0259kl\u0259 h\u0259m pensiya, h\u0259m sosial, h\u0259m d\u0259 tibbi t\u0259minat h&uuml;quqlar\u0131n\u0131 t\u0259min edir. Bu, h\u0259m f\u0259rdi rifah, h\u0259m d\u0259 milli iqtisadiyyat &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259dal\u0259tli v\u0259 z\u0259ruri bir yana\u015fmad\u0131r. Bu g&uuml;n \u0130cbari Tibbi S\u0131\u011forta art\u0131q &ouml;lk\u0259mizin s\u0259hiyy\u0259 sisteminin ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259sidir. Onun t\u0259tbiqi n\u0259tic\u0259sind\u0259 regionlarda xidm\u0259t\u0259 &ccedil;\u0131x\u0131\u015f, \u0259m\u0259liyyat v\u0259 m&uuml;alic\u0259 imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259si, x\u0259st\u0259xanalarda \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131 v\u0259 x\u0259rc y&uuml;k&uuml;n&uuml;n azalmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 olunub. B\u0259li, bu sistem d\u0259 canl\u0131 bir orqanizmdir. \u0130\u015fl\u0259dikc\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n probleml\u0259r v\u0259 &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131qlar ortaya &ccedil;\u0131x\u0131r. Amma vacib olan odur ki, bu probleml\u0259r t\u0259kc\u0259 qeyd edilmir, h\u0259m d\u0259 ard\u0131c\u0131l \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259ll olunur. \u018fn vacibi is\u0259 odur ki, bu islahatlar\u0131n m\u0259qs\u0259di he&ccedil; vaxt v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n cibin\u0259 y&ouml;n\u0259lm\u0259yib, m\u0259qs\u0259d v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259minat\u0131 olub. Bu g&uuml;n qar\u015f\u0131m\u0131zda duran \u0259sas v\u0259zif\u0259 bu mexanizmi daha s\u0259m\u0259r\u0259li, \u0259dal\u0259tli v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 hala g\u0259tirm\u0259kdir. Y\u0259ni biz art\u0131q ke&ccedil;id m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259n inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoyuruq. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259, \u0130cbari Tibbi S\u0131\u011forta Fonduna ayr\u0131lan v\u0259saitin azalmas\u0131 kimi g&ouml;r&uuml;n\u0259n bu r\u0259q\u0259m, \u0259slind\u0259, sistemin &ouml;z ayaqlar\u0131 &uuml;z\u0259rind\u0259 dayanma\u011fa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n g&ouml;st\u0259ricisidir&rdquo;.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, &ldquo;Tibbi s\u0131\u011forta haqq\u0131nda&rdquo; qanuna t\u0259klif olunan d\u0259yi\u015fikliy\u0259 \u0259sas\u0259n, &ldquo;M\u0259\u015f\u011fulluq haqq\u0131nda&rdquo; qanunda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f qeyri-formal m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun t\u0259sir dair\u0259sin\u0259 d&uuml;\u015f\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r s\u0131\u011fortal\u0131 qismind\u0259 &ouml;zl\u0259ri &ccedil;\u0131x\u0131\u015f ed\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>Qeyri-formal m\u0259\u015f\u011fulluq \u018fm\u0259k M\u0259c\u0259ll\u0259sin\u0259 uy\u011fun olaraq \u0259m\u0259k m&uuml;qavil\u0259si (kontrakt) v\u0259 ya M&uuml;lki M\u0259c\u0259ll\u0259y\u0259 uy\u011fun olaraq m&uuml;lki h&uuml;quqi m&uuml;qavil\u0259 ba\u011flan\u0131lmadan m&uuml;\u0259yy\u0259n f\u0259aliyy\u0259tin yerin\u0259 yetirilm\u0259si, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Vergi M\u0259c\u0259ll\u0259sin\u0259 uy\u011fun olaraq sahibkarl\u0131q f\u0259aliyy\u0259tinin v\u0259 m&uuml;lkiyy\u0259tind\u0259 olan k\u0259nd t\u0259s\u0259rr&uuml;fat\u0131na yararl\u0131 torpaqdan istifad\u0259nin r\u0259smil\u0259\u015fdirilm\u0259d\u0259n h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 &ldquo;Ail\u0259 k\u0259ndli t\u0259s\u0259rr&uuml;fat\u0131 haqq\u0131nda&rdquo; qanuna uy\u011fun olaraq yerli &ouml;z&uuml;n&uuml;idar\u0259etm\u0259 orqanlar\u0131nda u&ccedil;ota durmadan ail\u0259 k\u0259ndli t\u0259s\u0259rr&uuml;fat\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkili n\u0259tic\u0259sind\u0259 qazanc (g\u0259lir) \u0259ld\u0259 edilm\u0259sidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Milli M\u0259clisin S\u0259hiyy\u0259 komit\u0259sinin s\u0259dr m&uuml;avini R\u0259\u015fad Mahmudov qeyri-formal m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun t\u0259sir dair\u0259sin\u0259 d&uuml;\u015f\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r s\u0131\u011fortal\u0131 qismind\u0259 &ouml;zl\u0259ri &ccedil;\u0131x\u0131\u015f ed\u0259c\u0259yin\u0259 dair qanunvericiliy\u0259 t\u0259klif olunan v\u0259 son g&uuml;nl\u0259r geni\u015f m&uuml;zakir\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-232562","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/232562","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=232562"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/232562\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=232562"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=232562"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=232562"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}